§16.1ὁ δὲ Ταρκύνιος μετὰ τὴν μεγάλην μάχην ἐν ᾗ καὶ τὸν υἱὸν ἀπώλεσε μονομαχήσαντα Βρούτῳ, καταφυγὼν εἰς τὸ Κλούσιον ἱκέτευσε Λάραν Πορσίναν, ἄνδρα καὶ δύναμιν μεγίστην ἔχοντα τῶν Ἰταλικῶν βασιλέων καὶ δοκοῦντα χρηστὸν εἶναι καὶ φιλότιμον ὁ δʼ ὑπέσχετο βοηθήσειν.
タルクィニウスは、息子がブルートゥスと一騎打ちをして命を落としたあの激しい戦いの後、クルシウムへと逃れ、イタリアの王たちのうちで最大の勢力を持ち、また善良で名誉を重んじる人物と目されていたラルス・ポルセナに救いを求めた。 ポルセナは彼を援助することを約束した。
καὶ πρῶτον μὲν ἔπεμψεν εἰς Ῥώμην κελεύων δέχεσθαι τὸν Ταρκύνιον ὡς δʼ οὐχ ὑπήκουσαν οἱ Ῥωμαῖοι, καταγγείλας αὐτοῖς πόλεμον καὶ χρόνον ἐν ᾧ καὶ τόπον εἰς ὃν ἔμελλεν ἐμβαλεῖν, ἀφίκετο μετὰ πολλῆς δυνάμεως.
そしてまずローマに、タルクィニウスを受け入れるよう命じる使者を送ったが、ローマ人たちが従わなかったので、彼らに対して戦争と、自分が攻め込む予定の時期および場所を宣告した上で、大軍を率いて到来した。
§16.2Ποπλικόλας δʼ ᾑρέθη μὲν ἀπὼν ὕπατος τὸ δεύτερον, καὶ σὺν αὐτῷ Τίτος Λουκρήτιος·
ポプリコラは不在のまま二度目の執政官に選ばれ、彼とともにティトゥス・ルクレティウスも選ばれた。
ἐπανελθὼν δὲ εἰς Ῥώμην καὶ βουλόμενος τῷ φρονήματι πρῶτον ὑπερβαλέσθαι τὸν Πορσίναν, ἔκτιζε πόλιν Σιγλιουρίαν ἤδη πλησίον ὄντος αὐτοῦ, καὶ τειχίσας μεγάλοις ἀναλώμασιν ἑπτακοσίους ἐποικοὺς ἀπέστειλεν, ὡς ῥᾳδίως φέρων καὶ ἀδεῶς τὸν πόλεμον.
ポプリコラはローマに戻ると、まず気概においてポルセナを凌駕することを望み、彼がすでに近くに迫っているときに、シグリウリアという都市を建設し始め、巨費を投じて城壁を築いた上で、700人の入植者をそこへ送り込んだ。 あたかも、戦争を平然と、また恐れることなく受け流しているかのように見せるためであった。
§16.3οὐ μὴν ἀλλὰ προσβολῆς ὀξείας τῷ τείχει γενομένης ἐξεώσθησαν οἱ φύλακες ὑπὸ τοῦ Πορσίνα, καὶ φεύγοντες ὀλίγου συνεπεσπάσαντο τοὺς πολεμίους εἰς τὴν πόλιν.
しかしながら、城壁に対して激しい攻撃が加えられると、守備兵たちはポルセナによって撃退され、彼らが逃走する際、あやうく敵を都市にまで引き入れるところであった。
ἔφθη; δὲ πρὸ τῶν πυλῶν ἐκβοηθήσας ὁ Ποπλικόλας, καὶ μάχην συνάψας παρὰ τὸν ποταμόν ἀντεῖχε πλήθει βιαζομένοις τοῖς πολεμίοις, ἄχρι οὗ τραύμασι νεανικοῖς περιπεσὼν ἀπεκομίσθη φοράδην ἐκ τῆς μάχης.
だが、ポプリコラが門の前にいち早く救援に駆けつけ、川の近くで戦闘を交え、数に任せて押し寄せる敵に対して持ちこたえた。 ついには、激しい負傷を負って担架で戦場から運び出されるまで。
§16.4τὸ δʼ αὐτὸ καὶ Λουκρητίου τοῦ συνάρχοντος αὐτῷ παθόντος ἀθυμία τοῖς Ῥωμαίοις ἐνέπεσε, καὶ φυγῇ πρὸς τὴν πόλιν ἔσῳζον ἑαυτούς, ὠθουμένων δὲ τῶν πολεμίων διὰ τῆς ξυλίνης γεφύρας ἐκινδύνευσεν ἡ Ῥώμη κατὰ κράτος ἁλῶναι.
これと同様のことを彼の同僚であるルクレティウスも被ったため、ローマ人たちに落胆が広がり、彼らは逃走して街へと自らの身を救おうとした。 そして、敵が木造の橋を通って押し寄せてきたため、ローマは力攻めで攻略される危険に瀕した。
πρῶτος δὲ Κόκλιος Ὡράτιος καὶ σὺν αὐτῷ δύο τῶν ἐπιφανεστάτων ἀνδρῶν, Ἑρμίνιος καὶ Λάρκιος, ἀντέστησαν περὶ τὴν ξυλίνην γέφυραν.
しかし、ホラティウス・コクラスが、彼とともに最も傑出した二人の男、ヘルミニウスおよびラルキウスとともに、真っ先に木造の橋のたもとで立ちはだかった。
§16.5ὁ δʼ Ὡράτιος τὸν Κόκλιον ἐπωνύμιον ἔσχεν ἐν πολέμῳ τῶν ὀμμάτων θάτερον ἐκ κοπείς·
このホラティウスは、戦争において片方の目をえぐり出されたことから「コクラス」というあだ名を得た。
ὡς δʼ ἔνιοι λέγουσι, διὰ σιμότητα τῆς ῥινὸς ἐνδεδυκυίας ὥστε μηδὲν εἶναι τὸ διορίζον τὰ ὄμματα καὶ τὰς ὀφρῦς συγκεχύσθαι, Κύκλωπα βουλόμενοι καλεῖν αὐτὸν οἱ πολλοὶ τῆς γλώττης ὀλισθαινούσης ἐκράτησεν ὑπὸ πλήθους Κόκλιον καλεῖσθαι.
しかし、ある人々が言うには、鼻が平らで顔に陥没していたため、両目を隔てるものがなく、眉が合流していたことから、多くの人々が彼を「キュクロプス」と呼ぼうとしたものの、舌がもつれたために、大衆の間で「コクラス」と呼ぶことが定着したのだという。
§16.6οὗτος ἑστὼς πρὸ τῆς γεφύρας ἠμύνετο τοὺς πολεμίους, ἄχρι οὗ διέκοψαν οἱ σὺν αὐτῷ κατόπιν τὴν γέφυραν.
彼は橋の前に立って敵を防ぎ、ついには彼の背後で仲間たちが橋を切り落とした。
οὕτω δὲ μετὰ τῶν ὅπλων ἀφεὶς ἑαυτὸν εἰς τὸν ποταμόν ἀπενήξατο, καὶ προσέμιξε τῇ πέραν ὄχθῃ δόρατι Τυρρηνικῷ βεβλημένος τὸν γλουτόν.
こうして彼は、武具を身につけたまま川に身を投じて泳ぎ渡り、エトルリア人の槍で臀部を貫かれながらも、対岸にたどり着いた。
§16.7ὁ δὲ Ποπλικόλας τὴν ἀρετὴν θαυμάσας αὐτίκα μὲν εἰσηγήσατο Ῥωμαίους ἅπαντας, ὅσην ἕκαστος ἐν ἡμέρᾳ τροφὴν ἀνήλισκε, δοῦναι συνεισενεγκόντας, ἔπειτα τῆς χώρας ἣν αὐτὸς περιαρόσειεν ἐν ἡμέρᾳ, πρὸς δὲ τούτοις εἰκόνα χαλκῆν ἔστησαν αὐτῷ ἐν τῷ ἱερῷ τοῦ Ἡφαίστου, τὴν γενομένην ἐκ τοῦ τραύματος τῷ ἀνδρὶ χωλότητα μετὰ τιμῆς παρηγοροῦντες.
ポプリコラはその勇気に感嘆し、直ちに、ローマ人全員が、各自が1日に消費するだけの食料を出し合って彼に与えるよう提案し、さらに彼自身が1日で周囲を耕すことができるだけの土地を与えた。 これらに加えて、人々はヘファイストスの神殿に彼の青銅像を建て、その傷から生じた彼の跛行を、名誉によって慰めた。