Humanitext Reader

居普良 · 劝勉殉道 §1-3

禁止偶像崇拜与敬拜独一真神及神的忿怒

第 3 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

本章节包含第1至第3章,引用圣经经文阐明偶像及诸元素皆不可崇拜、唯有独一上帝当受敬拜,并指出向偶像献祭之人必将面临上帝严厉的愤怒与惩罚。

§1QVOD IDOLA DII NON SINT ET QVOD NEC ELEMENTA VICE DEORVM COLENDA SINT. In psalmo CXXXIIII: idola gentium argentum et aurum, opus manuum hominum.
偶像并非神明,亦不可将元素替代神明加以崇拜。 在诗篇第一百三十四篇中:外邦人的偶像是金和银,是人手所造的。
os habent et non locuntur, oculos habent et non uident, aures habent et non audiunt: neque enim est spiritus in ore eorum.
它们有口却不言,有眼却不看,有耳却不听;因为它们口中绝无气息。
similes sint illis omnes qui faciunt ea.
愿所有制造它们的人,都变得与它们一样。
item in Sapientia Salomonis: omnia idola nationum aestimauerunt deos, quibus neque oculorum uisus est ad uidendum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti in manibus ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum.
同样在所罗门的智慧书中:他们将万民的一切偶像都视为神明,这些偶像既无用来看的眼力,也无用来吸入气息的鼻孔,无用来听的耳朵,手上也无用来触摸的手指,甚至它们的脚也迟钝于行走。
homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos.
因为是人制造了它们,也是借得气息的人形塑了它们。
nemo autem sibi similem homo poterit deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis.
然而没有一个人能够为自己形塑一个与自己相似的神;因为他自己既是必死的,便用不义的手形塑了一个死物。
melior est autem ipse his quos colit, quoniam ipse quidem uixit, illi numquam.
但他自己却好过他所崇拜的那些,因为他自己确实活过,而它们却从未活过。
item in Exodo: non facies tibi idolum nec cuiusquam similitudinem.
同样在卷出埃及记中:不可为你自己雕刻偶像,也不可做什么物的形象。
item aput Salomonem [de elementis]: neque opera adtendentes agnouerunt quis esset artifex, sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem aut lunam deos putauerunt: quorum si propter speciem hoc aestimauerunt, sciant quanto his Dominus sit speciosior: aut si uirtutes et opera eorum mirati sunt, intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortia fortior est illis.
同样在所罗门书中[关于元素]:他们虽留意那些工程,却未认出谁是工匠,反倒将火、风、疾驰的空气、星辰的轨道、浩瀚的水、太阳或月亮,视为神明。 如果他们因这些事物的丽质而作此估量,他们就应当知道,主比这些事物要美丽多少;或者,如果他们惊叹于它们的力量和作为,他们就应该从这些事物中明白,那设立了这些事物的比它们更强有力。
§2QVOD DEVS SOLVS COLENDVS SIT. Sicut scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli seruies.
唯有上帝是应当崇拜的。 正如经上所记:“你要敬拜主你的上帝,唯独侍奉祂。
item in Deuteronomio: non erunt tibi dii alii absque me.
”同样在申命记中:“在你面前,除我以外不可有别的神。
item illic: uidetc, uidete quoniam ego sum, et non est Deus praeter me.
”同样在彼处:“你们看,看哪,我就是祂,除我以外并无别神。
ego interimam et uiuere faciam, percutiam et ego sanabo, et non est qui eripiat de manibus meis.
我予以治死,亦予以救活,我予以击伤,亦予以医治,并且没有人能从我的手中救出。
item in Apocalypsi: et uidi alium angelum uolantem medio caelo, habentem euangelium aeternum, ut adnuntiaret super terram per omnes nationes et tribus et linguas et populos, dicentem uoce magna: metuite potius Deum et date illi claritatem, quoniam uenit hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt.
”同样在启示录中:“我又看见另一位天使飞在空中,领受了永远的福音,要传给地上的万国、万族、万邦、万民,他大声说:‘你们应当惧怕上帝,将荣耀归给祂,因为祂审判的时候到了;应当敬拜那创造天、地、海和其中万物的一位。
sic et Dominus in euangelio commemorationem facit primi et secundi praecepti dicens: audi Israel, Dominus Deus tuus Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota uirtute tua.
’”同样,主在福音书中亦提及第一和第二条诫命,说:“以色列啊,你要听,主你的上帝是独一的主。 ”以及:“你要尽心、尽性、尽力爱主你的上帝。
hoc primum et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te.
这是第一条,第二条也与之相似:‘要爱人如己。
in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae.
’这两条诫命是律法和先知一切道理的总纲。
et iterum: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum.
”又说:“认识你独一的真神,并且认识你所差来的耶稣基督,这就是永生。
§3QVAE COMMINATIO DEI SIT ADVERSVS EOS QVI IDOLIS SACRIFICANT. In Exodo: sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli.
” 上帝对向偶像献祭之人的惩罚威胁是怎样的。 在出埃及记中:“向别神献祭的,除了单单献给主以外,必要被灭绝。
item in Deuteronomio: sacrificauerunt daemoniiset non Deo.
”同样在申命记中:“他们向鬼魔献祭,而不向上帝献祭。
item aput Esaiam: adorauerunteos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis.
”同样在以赛亚书中:“他们敬拜自己指头所创造的,众人屈膝,男子降为卑,我决不宽恕他们。
et iterum: illis fudistis libamina et illis inposuistis sacrificia.
”又说:“你们向它们浇奠祭,向它们献供物。
super haec non indignabor? dicit Dominus.
因这些事,我岂能不发怒吗? ” 主说。
item aput Hieremiam: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis, et ne adoraueritis eos et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos.
同样在耶利米书中:“不可跟随别神去侍奉它们,也不可敬拜它们,不可用你们手所做的激怒我,以致使你们灭亡。
item in Apocalypsi: si quis adorat bestiam et imaginem eius et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de uino irae Deimixto in poculo irae eius et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum angelorum et sub oculis agni.
”同样在启示录中:“若有人敬拜兽和兽像,在额上或在手上受了印记,他也必喝上帝大怒的酒;此酒斟在上帝愤怒的杯中,纯一不杂。 他要在圣天使和羔羊面前,在火与硫黄之中受痛苦。
et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet: nec habebunt requiem die et nocte quicumque adorant bestiam et imaginem eius.
他受痛苦的烟往上冒,直到永永远远。 那些敬拜兽和兽像的,昼夜不得安宁。 ”

词汇与语法注释

  1. §1mortuum fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos colit, quoniam ipse quidem uixit, illi numquam. — 主格的 ipse(制造偶像的人)与用作关系代词 quos 先行词的与格指示代词 his(偶像)之间的对比。这强调了一个有生生命的人亲手塑造“死物”的荒谬性。在随后的 quoniam 从句中,形容人的现在完成时动词 uixit(活过)与 illi numquam(它们从未[活过])形成对比,此处省略了复数动词 uixerunt,从而突显了两者存在状态的落差。
  2. §1quorum si propter speciem hoc aestimauerunt, sciant quanto his Dominus sit speciosior — 引用自所罗门的智慧书(13:3)。属格关系代词 quorum(这些元素的)是修饰 speciem(美)的限制性属格。主句动词 sciant 是现在时第三人称复数虚拟式,表示第三人称的命令或劝告(“应当知道”)。修饰比较级 speciosior 的 quanto 是表示程度差异的夺格。由于引导间接疑问句,动词 sit 使用了现在时虚拟式。
  3. §3curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis. — 引用自以赛亚书(2:9)。curuatus est 与 humiliatus est 是直陈式完成时被动语态,客观叙述了因偶像崇拜而导致人类尊严丧失的事实。在随后的 non laxabo illis 中,动词 laxare(宽免、释放)支配与格,因此间接宾语 illis 意为“我不会对他们免除罪责”,即“我决不宽恕他们”。

引用这一段

居普良, 劝勉殉道 §1-3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa005.humanitext-lat1:1-3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。