Humanitext Reader

奥古斯丁 · 论两个灵魂 §6

作为德行缺损的恶德与神对灵魂的创造

第 3 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

在本章节中,针对恶德的存在所带来的神义论和本体论上的困难,作者通过光与“光的缺损”的类比,论证了恶德不过是“德行的缺损”而非真实的理智可理解的实体,从而捍卫了“所有的灵魂都出于神”这一观点。

§6Hoc loco si quisquam illorum cautus et uigilans iam etiam studiosior quam pertinacior me admoneret non de uitiosis animis. sed de ipsis uitiis esse quaerendum — quae quoniam sensu corporis non cognoscerentur. et tamen cognoscerentur, non nisi intellegibilia posse accipi; quae si sensibilibus omnibus antecellunt, cur lucem deo auctori esse tribuendam inter nos conueniret, uitiorum uero auctorem deum nemo nisi sacrilegus diceret — responderem homini, si aut statim et repente. ut bonis dei cultoribus solet. diuinitus infulsisset huius solutio quaestionis, aut fuisset antea praeparata: quorum si neutrum meruissem atque potuissem, coepta differrem; quodque esset propositum, difficile esse ad dinoscendum atque arduum confiterer.
在此处,如果他们中任何一个既用心、警觉,又求知欲强而非固执的人提醒我,应当探讨的不是关于堕落的灵魂,而是关于恶德本身——因为恶德不能通过肉体感觉被认识,然而它们确实被认识,所以只能被看作是理智可理解的;如果它们在所有感觉可感知的事物之前,那么为什么我们在“光应该归于创造者神”这一点上达成一致,而把神说成是恶德的创造者却除了亵渎者之外无人会这么说——我会回答这个人,如果这个问题的解决方法,像通常对神忠诚的崇拜者那样,立竿见影且突然地,由神圣所启示,或者是预先准备好的:如果这两者我都不配得到且无能为力,我就会推迟已开始的探讨;并且我会承认,所提出的问题是难以辨别且艰难的。
recurrerem in me, prosternerer deo, alte ingemerem quaerens, ne me in medio spatio, quo certis rationibus promouissem, haerere pateretur; ne ancipiti quaestione cogerer aut intellegibilia sensibilibus submittere ac subdere. aut ipsum uitiorum dicere auctorem: cum esset utrumuis horum falsitatis inpietatisque plenissimum. nullo modo possem existimare. quod me sic adfectum ille desereret.
我会退回内心,俯伏在神面前,为寻求而发出深深的叹息,不求祂让我在通过确凿论据前进的中途停滞不前;也不求因这双重的问题而被迫或是将理智可理解的事物降服并归顺于感觉可感知的事物之下,或是说神本身就是恶德的创造者:因为这两者中的任何一个都充满了虚妄和不敬,我绝不能认为祂会抛弃如此状态下的我。
admoneret ergo suis illis ineffabilibus modis, ut considerarem etiam atque etiam. utrum animi uitia. de quibus aestuarem, inter intellegibilia numeranda essent.
因此,祂会以祂那些不可言喻的方式提醒我,让我一再审视,我所苦恼的灵魂恶德是否应当被列入理智可理解的事物之中。
quod ut reperirem propter inbecillitatem interioris oculi mei, quae mihi peccatis meis iure accidisset, aliquem mihi ad inuisibilia contuenda in ipsis uisibilibus machinarer gradum: quorum esset nobis nullo modo certior cognitio, sed consuetudo fidentior.
为了让我因我内眼之软弱(这是我的罪过理所当然地降临于我的)而能发现这一点,我会在这些可见的事物本身中,为凝视不可见的事物而构建某种阶梯:对于这些可见的事物,我们绝没有更确凿的认知,但有更确信的习惯。
itaque statim quaererem, quid ad sensum proprie pertineret oculorum.
因此,我会立刻询问,什么本本地属于眼睛的感觉。
inuenirem colores, quorum principatum lux ista obtineret.
我会发现色彩,而这光在其中占有统治地位。
haec enim sunt. quae nullus alius sensus adtingit: nam motus corporum et magnitudines et interualla et figuras. quamuis et oculis. non tamen proprie. sed tactu etiam posse sentiri.
因为正是色彩,是其他任何感觉都无法触及的:因为物体的运动、大小、间隔和形状,虽然也能用眼睛,但并不是本本地,而是也可以通过触觉被感知。
unde colligerem tanto ceteris corporeis et sensibilibus praestare lucem, quanto aliis sensibus aspectus esset inlustrior.
由此我会推论出,光优于其他肉体和感觉可感知的事物,正如视觉比其他感觉更显赫一样。
eiecta igitur ex omnibus, quae corpore sentiuntur, ista luce. qua niterer et in qua gradum illum inquisitionis meae necessario conlocarem, pergerem adtendere, quid ageretur hoc modo. mecumque ista sermocinarer: si sol iste tanta claritate conspicuus et diei luce sufficiens usque ad lunae similitudinem in conspectu nostro paulatim deficeret, num aliud quicquam oculis sentiremus quam lucem utcumque fulgentem, lucem tamen quaerentes.
因此,从肉体感知的所有事物中,剔除这光——我所依赖的、且我必然将我探索的那个阶梯安置于其中的光——之后,我会继续注意,以这种方式会发生什么,并对自己进行如下的交谈:如果这以如此光辉显现、且足以作白昼之光的太阳,在我们的视线中逐渐减弱,直到像月亮一样,难道我们眼睛所感知的,会是除了不论如何闪耀的光之外的任何东西吗?
quod fuerat, non uidendo et haurientes uidendo quod aderat? non ergo illum defectum uideremus, sed lucem.
我们难道不是通过看不见曾经存在的东西来寻找它,并通过看见存在的东西来汲取它,从而仍然在寻找光吗?
quae defectui remaneret.
因此,我们看不到那缺损,而是看到在缺损中留下来的光。
cum autem non uideremus, non sentiremus: quicquid enim sentimus aspectu. non potest non uideri.
而当我们看不见时,我们就无法感觉:因为凡是我们通过视觉感觉到的,不能不被看见。
quare si defectus ille neque uisu neque alio sensu sentiretur, non posset inter sensibilia numerari.
因此,如果那缺损既不能通过视觉也不能通过其他感觉被感觉到,它就不能被列入感觉可感知的事物之中。
nihil enim sensibile est. quod sentiri non potest.
因为凡不能被感觉到的,都不是感觉可感知的。
referamus nunc considerationem ad uirtutem, cuius intellegibili luce splendere animum conuenientissime dicimus.
现在让我们将注意力转向德行,我们最适宜地说明,魂正是在德行那理智可理解的光芒中闪耀。
porro ab hac luce uirtutis defectus quidam non perimens animam. sed obscurans uitium uocatur.
此外,偏离这德行之光的某种缺损,它不灭绝魂,却使其昏暗,被称为恶德。
potest igitur recte uitium quoque animi nequaquam inter intellegibilia numerari. ut lucis ille defectus recte de sensibilium numero eximitur: illud tamen quod remanet animae, id est hoc ipsum. quod uiuit atque anima est, tam est intellegibile quam sensibile illud, quod in hoc uisibili lumine post defectum quantumcumque fulgeret: et ideo animam in quantum anima esset et uitae participaret, sine qua nullo pacto esse anima potest. rectissime omnibus sensibilibus anteferri.
因此,魂的恶德也完全可以正确地不被列入理智可理解的事物中,正如那光的缺损被正确地从感觉可感知的事物的数量中免除一样:然而,留在魂中的东西,即它活着且作为魂本身这一点,正如在这可见的光中缺损后不论如何闪耀的那感觉可感知之物一样,是理智可理解的:因此,魂在其作为魂且分享生命(没有生命,它决不能成为魂)的限度内,极正确地被优先于所有感觉可感知的事物。
quamobrem maximi erroris esse ullam animam dicere non esse ex deo. ex quo esse solem lunamque glorieris.
因此,说任何魂不是出于神——而你却夸耀太阳和月亮是出于神——乃是极大的错误。

词汇与语法注释

  1. p.57non de uitiosis animis. sed de ipsis uitiis esse quaerendum — 作为动词 `admoneret`(“提醒”)宾语的“对格与不定式”(A.c.I.)结构。其中使用了无人称被动动形容词(未来被动分词)`quaerendum (esse)`,表示“应当探讨的不是关于堕落的灵魂,而是关于恶德本身”。
  2. p.57quae quoniam sensu corporis non cognoscerentur. et tamen cognoscerentur, non nisi intellegibilia posse accipi — 中性复数关系代词 `quae` 以先前出现的 `vitiis`(恶德)为先行词,并作为不定式 `posse accipi` 的逻辑主语(对格)(关系代词的连接用法)。其中夹杂了从属从句 `quoniam ... cognoscerentur`(虚拟式未完成过去时),使得句子结构较为复杂。
  3. p.58eiecta igitur ex omnibus, quae corpore sentiuntur, ista luce — 夺格绝对结构。动词 `eicere` 在此语境中并不是指“排除”不好的东西,而是指从所有感觉可感知的事物中“选别并提取出”光(使其凸显),这与接下来的关系从句 `qua niterer`(我所依赖的)相协调。
  4. p.58non ergo illum defectum uideremus, sed lucem. quae defectui remaneret — `remaneret` 为虚拟式未完成过去时。在这里它不是在描述单纯的事实(直陈式),而是表示“在假设太阳发生缺损的情况下,而本应残留在那里的光”,带有一种假设或限制的色彩(关系从句中的虚拟式)。

引用这一段

奥古斯丁, 论两个灵魂 §6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa040.humanitext-lat1:6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。