Humanitext Reader

奥古斯丁 · 论两个灵魂 §19-20

单一本性中的善恶摇摆与恶的产生

第 11 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

作者驳斥了主张存在两种灵魂的马尼教谬误,解释说人类在善恶之间的动摇是因为单一的灵魂在自由意志的作用下同时受到肉体和属灵事物的影响。此外,即使承认存在较低等的灵魂,邪恶也是因为高等灵魂不恰当地模仿了低等灵魂而产生,并非由于低等灵魂本身在本性上是邪恶的。

§19At si de duobus istis generibus animarum delirare illos et errare docuissem aut certe ipse didicissem, quid remanere poterat, cur mihi iam de ulla re audiendi uel consulendi uiderentur? an ut discerem hinc ostendi animarum duo esse genera, quod in deliberando nunc in malam partem, nunc in bonam nutat adsensio? cur non magis hoc signum est unius animae, quae libera illa uoluntate huc et huc ferri, hinc atque hinc referri potest? nam mihi cum accidit. unum me sentio utrumque considerantem alterutrum eligentem; sed plerumque illud libet, hoc decet, quorum nos in medio positi fluctuamus.
但是,如果我指明了,或者至少我自己学到了,他们在关于这两种灵魂的事情上是在胡言乱语和犯错,那么还有什么理由剩下,使我觉得在任何事情上都应该再听从他们或向他们咨询呢? 还是说,为了让我学会这一点:从我们在熟虑时,我们的选择时而倒向坏的一面,时而倒向好的一面,就可以表明存在两种灵魂? 为什么这不更是一个单一灵魂的标志,它能够凭借那自由意志被带到这儿和那儿,并从这一侧和那一侧被拉回来呢? 因为当这件事发生在我身上时,我感到自己是单一的一个人,权衡着两者并选择其中之一;但是,大多数情况下,那个是令人喜欢的,这个是得体的,被置于它们中间的我们因而在其间摇摆不定。
nec mirum: ita enim nunc constituti sumus, ut et per carnem uoluptate adfici et per spiritum honestate possimus.
这并不奇怪:因为我们现在的构造就是如此,以至于我们既能通过肉体被快乐所影响,也能通过心灵被高尚所影响。
quare non duas animas hinc fateri cogor? possumus enim melius et multo expeditius intellegere duo genera rerum bonarum, quorum tamen neutrum ab auctore deo sit alienum, animam unam ex diuersis adficere partibus, inferiore ac superiore. uel quod recte ita dici potest, exteriore atque interiore.
因此,我并不会被迫由此承认有两种灵魂。 因为我们能够更好且更加便捷地理解,两种好东西(然而其中任何一种都不是与它们的创造者神不相容的),从不同的部分——即较低的和较高的部分,或者也可以正确地被称为外部的和内部的部分——影响着同一个单一的灵魂。
ista sunt duo genera, quae sensibilium et intellegibilium nomine paulo ante tractauimus, quae carnalia et spiritalia libentius et familiarius nos uocamus.
这就是我们不久前在可感之物和可理知之物的名称下所探讨的那两种类型,我们更乐意且更亲切地称它们为肉体的和属灵的。
sed factum est nobis difficile a carnalibus abstinere, m cum panis uerissimus noster spiritalis sit.
但是,尽管我们最真实的食粮是属灵的,对我们来说克制不染于肉体的事物已经变得困难。
cum labore namque nunc comedimus panem.
因为现在我们是用劳苦来吃我们的食粮。
neque enim nullo in subplicio sumus peccato transgressionis mortales ex inmortalibus facti.
因为我们并不是没有处于任何惩罚之中,既然我们因违背律法的罪而从不死者变成了必死者。
eo contingit, ut cum ad meliora conantibus nobis consuetudo facta cum carne et peccata nostra quodam modo militare contra nos et difficultatem nobis facere coeperint.
由此发生的是,当我们向着更好的事物努力时,那与肉体形成的习惯以及我们的罪恶在某种程度上开始对我们交战,并给我们造成困难。
nonnulli stulti aliud genus animarum. quod non sit ex deo. superstitione obtunsissima suspicentur.
一些愚蠢的人,因其极其愚钝的迷信,竟猜疑存在着另一种不来自神的灵魂类型。
§20Quamquam etiam si eis concedatur inferiore alio genere animarum nos inlici ad turpia. non inde conficiunt aut illas natura malas esse aut istas summum bonum.
然而,即使向他们让步,承认我们是被另一种较低的灵魂所诱惑去行可耻之事的,他们也不能由此推论出要么那些灵魂本性是恶的,要么这些灵魂是至高之善。
fieri enim potest. ut propria illae uoluntate adpetendo, quod non licebat, hoc est peccando, ex bonis factae sint malae rursusque fieri bonae possint.
因为这完全是可能发生的:那些灵魂通过凭着自己的意志去追求不被允许的事物(也就是通过犯罪),而从善的变成了恶的,并且它们也能够再次变回善的。
sed ut fit quamdiu manent in peccato, ad sese alias occulta quadam suasione traducant; deinde, ut omnino malae non sint. sed in suo genere quamuis inferiore opus proprium sine ullo peccato exerceant; istae autem superiores, quibus actionem longe praestantiorem rerum moderatrix iustitia summa tribuerit.
但是,就像只要它们还停留在罪中就会发生的那样,它们通过某种隐秘的劝诱把其他灵魂也争取到自己这一边来;再者,或者它们根本不是恶的,而是在它们自己的——尽管是较低的——类别中,毫无罪恶地履行其固有的功能;而这些较高的灵魂,万物的支配者至高正义曾赋予它们远为卓越的活动,如果它们想要追随并模仿那些较低的灵魂,就会因犯罪而变成恶的——这并不是因为它们模仿了恶的东西,而是因为它们以错误的方式去模仿。
si illas inferiores. sequi et imitari uoluerint peccando fiunt malae, non quia malas, sed quia male imitantur. ab illis enim agitur proprium, ab istis adpetitur alienum: unde illae in suo gradu manent, istae ad inferiora merguntur.
因为在前者那里,它们所行的是自己固有的事,而在后者这里,它们所追求的是属于别处的事;因此,前者留在自己的等级中,而后者则沉入较低的事物。
uelut cum homines ferina sectantur.
正如人类追求野兽的行为一样。
pulchre namque incedit quadrupedans equus; at si hoc homo pedibus manibusque meditetur, quis eum uel palearum cibo dignum putet? recte igitur plerumque inprobamus imitantem, cum eum, quem imitatur, probemus.
因为四足行走的马走得很美;但如果一个人用手和脚来尝试这样做,谁会认为他配得上哪怕是草料呢? 因此,我们通常在赞赏被模仿者的同时,却正确地指责模仿者。
inprobamus autem non quia non sit adsecutus, sed quia omnino adsequi uoluit.
而我们指责他,并不是因为他没有达到那个水平,而是因为他居然想要去达到它。
in equo enim probamus illud, cui quantum praeponimus hominem, tantum offendimur, quod inferiora sectatur.
因为在马身上,我们赞赏的正是那样特征:我们把人置于其上有多高,我们对人追求如此低下的事物感到有多愤慨,也就是那个比例。
quid? inter ipsos homines in inmittenda uoce nonne quod praeco bene facit, etiamsi clarius ac melius id faciat praetor, insanus est? caelestia suspice: lucens luna laudatur suoque laudatur cursu atque uicibus bene considerantibus satis placet; tamen si eam sol uelit imitari — fingamus enim eos posse habere huiusmodi uoluntates —, cui non summe ac iure displiceat? ex quibus illud est.
怎么说呢? 在人类自己中间,就发声而言,传令官做得很好的事情,如果民事长官即便做得声音更响亮且更好,不也是疯狂的吗? 仰望天体吧:闪耀的月亮受到赞美,它因其轨道和盈亏交替而受到赞美,这给仔细观察它们的人带来了足够的喜悦;然而,如果太阳想要去模仿月亮——让我们设想它们能够拥有这类意志——有谁不会对此感到极度且理所当然的厌恶呢?
quod intellegi uolo. etiam si sunt animae — quod interim incertum est — corporeis officiis non peccato, sed natura deditae nosque, quamquam sint inferiores, aliqua tamen interiore uicinitate contingunt, non illas ideo malas haberi oportere, quia nos, cum eas sequimur et corporea diligimus, mali sumus.
由此得出了那件我希望被理解的事:即使存在着一些灵魂——这在目前是不确定的——它们不是因罪,而是由于本性而致力于身体的职能,并且它们虽然是较低等的,却通过某种内在的邻近性与我们相接触,那么并不应该因为我们在追随它们并喜爱身体事物时变成了恶的,就判定那些灵魂因此也是恶的。
propterea enim corporea diligendo peccamus, quia spiritalia diligere et iustitia iubemur et natura possumus et tunc in nostro genere optimi et beatissimi sumus.
因为我们之所以通过喜爱身体事物而犯罪,是因为我们既被正义命令、也能凭借本性去喜爱属灵的事物,而那时我们在我们自己的类别中才是最好、最幸福的。

词汇与语法注释

  1. §19delirare illos et errare docuissem — 动词 `docuissem` 带有“对格+不定式”结构(`illos delirare et errare`),意为“如果我已指明他们是在胡言乱语和犯错”,并与 `didicissem`(“如果我自己已学到”)并列。条件从句中的虚拟式过去完成时与主句中的直陈式过去时 `poterat` 构成了与过去事实相反的虚拟条件句,在表示可能性或义务的动词中,直陈式过去时常用于此类虚拟主句。
  2. §19quare non — 此处的 `quare non` 既可以理解为带疑问代词的反问句(“为什么我不会被迫由此承认……?”),也可以理解为关系连接副词,意为“因此……不”(此时 `quare` 相当于 `quocirca`)。虽然这两种解读在实质上都否定了存在两种灵魂的必要性,但后一种连接词式的平直叙述更符合上下文逻辑。
  3. §19neque enim nullo — 双重否定(`neque... nullo`)表示强烈的肯定(“我们确实处于惩罚之中”)。此外,`peccato` 是原因夺格,而分词短语 `mortales ex inmortalibus facti`(“因违背律法的罪而从不死者变成了必死者”)作为主语 `sumus` 的补足语,解释了人类当前处于艰难处境的原因。
  4. §20deinde, ut — 这是引导前文 `fieri enim potest, ut...`(因为可能发生的是……)的第二个名词性从句(`ut` 从句)。副词 `deinde` 引入了逻辑上的第二种可能性,其结构为“或者其次,它们根本不是恶的,而是毫无罪恶地履行其固有的功能”。
  5. §20non quia malas, sed quia male imitantur — 在 `non quia` 之后省略了动词 `imitantur`,对格阴性复数形容词 `malas` 作为其宾语。与此相对,在 `sed quia male imitantur` 中,副词 `male` 修饰动词 `imitantur`。这一对比结构指出,邪恶产生“并不是因为它们模仿了恶的[低等]灵魂,而是因为它们以错误[不当]的方式去模仿”。
  6. §20cui quantum praeponimus hominem, tantum offendimur — 使用相关词 `quantum... tantum` 的复杂比较结构。`cui` 是指代先行词 `illud` 的关系代词与格,取决于 `praeponimus`(将……置于……之上)。直译为:“我们在马身上赞赏的正是那样特征:我们把人置于其上(相比于该特征)有多少(`quantum`),我们因人追求较低的事物而感到愤慨就有多少(`tantum`)”。

引用这一段

奥古斯丁, 论两个灵魂 §19-20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa040.humanitext-lat1:19-20

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。