Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §50.16.239.pr-50.16.239.9

受监护人奴隶及城市与领地的定义与语源

第 9053 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

庞波尼乌斯讨论了受监护人、奴隶、居民、公共职务、市参事会成员、城市、城镇、领地等法律术语的定义与语源,并解释了“自己的”一词的含义。

[POMPONIUS libro singulari enchiridii.
[庞波尼乌斯,见《手册》单卷本。
] §50.16.239.prPupillus' est, qui, cum impubes est, desiit in patris potestate esse aut morte aut emancipatione. '
] “受监护人”是指那些尚未成年,因父亲死亡或通过解放而不再处于父权之下的人。
§50.16.239.1Seruorum' appellatio ex eo fluxit, quod imperatores nostri captiuos uendere ac per hoc seruare nec occidere solent. '
“奴隶”一词源于以下事实:我们的将军们习惯于出售俘虏,并以此保存他们的生命而不予以杀戮。
§50.16.239.2Incola' est, qui aliqua regione domicilium suum contulit: quem Graeci πάροικον appellant.
“居民”是指将自己的住所迁往某一地区的人,希腊人称之为“paroikos”。
nec tantum hi, qui in oppido morantur, incolae sunt, sed etiam qui alicuius oppidi finibus ita agrum habent, ut in eum se quasi in aliquam sedem recipiant. '
不仅那些逗留在城镇里的人是居民,那些在某一城镇的境内拥有土地,以至于他们迁入其中就如同迁入某种定居地的人也是居民。
§50.16.239.3Munus publicum' est officium priuati hominis, ex quo commodum ad singulos uniuersosque ciues remque eorum imperio magistratus extraordinarium peruenit. '
“公共职务”是私人的任务,由此,通过政务官的命令,特别的利益到达个别以及全体公民及其财产。
§50.16.239.4Aduena' est, quem Graeci ἄποικον appellant. '
“外来者”是指希腊人称之为“apoikos”的人。
§50.16.239.5Decuriones' quidam dictos aiunt ex eo, quod initio, cum coloniae deducerentur, decima pars eorum qui ducerentur consilii publici gratia conscribi solita sit. '
有人说,“十人团成员(市参事会成员)”之所以得名,是因为起初在建立殖民地时,被带领去的人中的十分之一习惯上为了公共会议而被登记。
§50.16.239.6Urbs' ab urbo appellata est: urbare est aratro definire.
“城市”因“urbum”而得名,“urbare”是指用犁确定边界。
et Uarus ait urbum appellari curuaturam aratri, quod in urbe condenda adhiberi solet. '
瓦罗说,犁的弯曲部分被称为“urbum”,这在建立城市时习惯上会被使用。
§50.16.239.7Oppidum' ab ope dicitur, quod eius rei causa moenia sint constituta. '
“城镇”因“ops(帮助)”而得名,因为为了此目的而建造了城墙。
§50.16.239.8Territorium' est uniuersitas agrorum intra fines cuiusque ciuitatis: quod ab eo dictum quidam aiunt, quod magistratus eius loci intra eos fines terrendi, id est summouendi ius habent.
“领地”是指每个城邦边界内的土地总和。 有人说,其之所以被称为领地,是因为该地方的政务官在这些边界内拥有威慑(即驱逐)的权力。
§50.16.239.9Uerbum 'suum' ambiguum est, utrum de toto an de parte significat.
“自己的”这一词是模棱两可的,是指全部还是指部分。
et ideo qui iuret suum non esse, adicere debet neque sibi communem esse.
因此,发誓某物不是“自己的”人,应当补充说明该物对他而言也非共有的。

词汇与语法注释

  1. 50.16.239.3extraordinarium — 该形容词(中性单数宾格)修饰名词 commodum(中性单数宾格),表示通过政务官的命令所带来的“特别的利益”。
  2. 50.16.239.5conscribi solita sit — 使用虚拟语气,因为这是在由 aiunt 引导的间接引语之下的从句(quod从句)。
  3. 50.16.239.8terrendi, id est summouendi — 修饰名词 ius(权力)的动名词属格。这展示了将 territorium(领地)的语源与 terrere(威慑、使恐惧)联系起来的民间语源学。
  4. 50.16.239.9significat — 在间接疑问句(由 utrum... an 引导)中使用了直陈语气,而非古典时期标准的虚拟语气(significet),反映了后古典时期、法学拉丁语或口语的特征。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §50.16.239.pr-50.16.239.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.16.239.pr-50.16.239.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。