[MACER libro secundo de appellationibus. ] §49.8.1.prIllud meminerimus: si quaeratur, iudicatum sit nec ne, et huius quaestionis iudex non esse iudicatum pronuntiauerit: licet fuerit iudicatum, rescinditur, si prouocatum non fuerit.
[马塞尔,《上诉单卷书》第二卷] 让我们记住这一点:如果争议在于是否已经作出判决,而此项争议的法官宣告尚未作出判决:即使(实际上)已经作出了判决,如果未提起上诉,则该判决被撤销。
§49.8.1.1Item si calculi error in sententia esse dicatur, appellare necesse non est: ueluti si iudex ita pronuntiauerit: 'Cum constet Titium Seio ex illa specie quinquaginta, item ex illa specie uiginti quinque debere, idcirco Lucium Titium Seio centum condemno': nam quoniam error computationis est, nec appellare necesse est et citra prouocationem corrigitur.
同样,如果据说判决中存在计算错误,则无需上诉:例如,如果法官这样宣告:“既然查明特提乌斯因该项目欠塞尤斯五十,又因该项目欠二十五,因此我判令卢基乌斯·特提乌斯向塞尤斯给付一百”:因为既然这是计算错误,既无需上诉,也可在不上诉的情况下予以纠正。
sed et si huius quaestionis iudex sententiam centum confirmauerit, si quidem ideo, quod quinquaginta et uiginti quinque fieri centum putauerit, adhuc idem error computationis est nec appellare necesse est: si uero ideo, quoniam et alias species uiginti quinque fuisse dixerit, appellationi locus est.
但即使此项争议的法官确认了一百的判决,如果是由于他认为五十和二十五相加等于一百,这仍然是同样的计算错误,无需上诉;但如果是由于他说还有其他项目达到二十五,则应提起上诉。
§49.8.1.2Item cum contra sacras constitutiones iudicatur, appellationis necessitas remittitur.
同样,当判决违反神圣敕令时,上诉的必要性即被免除。
contra constitutiones autem iudicatur, cum de iure constitutionis, non de iure litigatoris pronuntiatur.
而所谓违反敕令作出判决,是指就敕令的法律本身作出宣告,而非就诉讼当事人的权利作出宣告。
nam si iudex uolenti se ex cura muneris uel tutelae beneficio liberorum uel aetatis aut priuilegii excusare, dixerit neque filios neque aetatem aut ullum priuilegium ad muneris uel tutelae excusationem prodesse, de iure constituto pronuntiasse intellegitur: quod si de iure suo probantem admiserit, sed idcirco contra eum sententiam dixerit, quod negauerit eum de aetate sua aut de numero liberorum probasse, de iure litigatoris pronuntiasse intellegitur: quo casu appellatio necessaria est.
因为,如果面对一个希望凭借子女、年龄或特权恩惠而免除职务或监护职责的人,法官表示子女、年龄或任何特权都无助于免除职务或监护,这被理解为他就既存法律作出了宣告;但如果他准许该人证明自己的权利,但却以否认其已证明自己的年龄或子女数量为由作出了不利于他的判决,这被理解为他就诉讼当事人的权利作出了宣告:在此情况下,上诉是必要的。
§49.8.1.3Item cum ex edicto peremptorio, quod neque propositum est neque in notitiam peruenit absentis, condemnatio fit, nullius momenti esse sententiam constitutiones demonstrant.
同样,如果判决是依据一项既未公布、也未被缺席者知晓的终局告示作出的,各敕令表明该判决不具有任何效力。
§49.8.1.4Si apud eundem iudicem inuicem petamus, si et mea et tua petitio sine usuris fuit et iudex me priorem tibi condemnauit, quo magis tu prior me condemnatum habeas: non est mihi necesse pro hac causa appellare, quando secundum sacras constitutiones iudicatum a me petere non possis, priusquam de mea quoque petitione iudicetur.
如果我们向同一位法官互相起诉,且我的起诉和你的起诉都未要求利息,而法官先判我向你给付,以便你更优先地持有对我的有罪判决:我没有必要为此提起上诉,因为根据神圣敕令,在对我的起诉也作出判决之前,你不得向我请求已判决的给付。
sed magis est, ut appellatio interponatur.
但提起上诉是更为妥当的。