Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §46.4.8.pr-46.4.8.4

无效口头免除的合意效力与奴隶等免除规则

第 7772 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

探讨了无效口头免除中实质性合意的效力,以及共有奴隶、家子和奴隶适用债权免除的具体规则,并确认了基于万民法用希腊语进行免除的有效性。

[IDEM libro quadragensimo octauo ad Sabinum. ] §46.4.8.prAn inutilis acceptilatio utile habeat pactum, quaeritur: et nisi in hoc quoque contra sensum est, habet pactum.
[同前《论萨宾》第四十八卷] 无效的债权免除是否包含有效的合意,对此存在疑问:而除非在这件事上同样违反了意图,否则它包含合意。
dicet aliquis: potest ergo non esse consensus? cur non possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit?
有人会说:难道合意也有可能不存在吗? 为什么不可能呢? 让我们假设,那个作收讫记录的人,在明知且确信该债权免除没有任何效力的情况下,依然这样作了收讫记录:既然他没有达成合意的意图,谁会怀疑这不构成合意呢?
§46.4.8.1Seruus communis sicut uni ex dominis stipulari potest, ita etiam acceptum rogare uni ex dominis potest eumque in solidum liberat: et ita Octauenus putat.
正如共有奴隶可以为主人之一进行约定,同样他也可以为主人之一请求债权免除,并免除其全部债务:奥克塔维努斯也持此观点。
§46.4.8.2Accepto liberare seruus communis alterum ex dominis etiam ab altero domino potest: id enim et Labeoni placuit.
共有奴隶也可以通过债权免除,使主人之一免除对另一主人的债务:因为拉贝奥也赞同此点。
denique libro pithanon scripsit, si a Primo domino Secundo socio domino suo stipulatus fuerit, posse Secundum accepto rogare et per acceptilationem Primum liberare, quem ipse obligauerat: sic fieri, ut per unum atque eundem seruum et constituatur et tollatur obligatio.
最后,他在《说服集》中写道,如果共有奴隶从第一的主人那里为作为其合伙人的第二的主人进行了约定,那么该奴隶可以向第二的主人请求债权免除,并通过债权免除,释放他自己曾使其承担债务的第一的主人:如此一来,通过同一且唯一的奴隶,债务既得以设立又得以消灭。
§46.4.8.3Acceptum fieri non potest, nisi quod uerbis colligatum est: acceptilatio enim uerborum obligationem tollit, quia et ipsa uerbis fit: neque enim potest uerbis tolli, quod non uerbis contractum est.
债权免除不能进行,除非是言词所约束的内容:因为债权免除消灭了言词债务,因为其自身也是通过言词进行的:因为凡不是通过言词缔结的,就不能通过言词消灭。
§46.4.8.4Filius familias promittendo patrem ciuiliter non obligat, sed se obligat: propter quod accepto rogare filius familias potest, ut se liberet, quia ipse obligatus est, pater autem acceptum rogando nihil agit, cum non sit ipse obligatus, sed filius.
家子通过承诺,在市民法上并不使父亲承担义务,而是使自己承担义务:因此,家子为了释放自己,可以请求债权免除,因为是他自己承担了义务;而父亲通过请求债权免除则无济于事,因为不是他自己承担义务,而是儿子。
idem erit et in seruo dicendum: nam et seruus accepto liberari potest, et tolluntur etiam honorariae obligationes, si quae sunt aduersus dominum.
对于奴隶也应当作同样的说:因为奴隶也可以通过债权免除被释放,且针对主人的裁判官法上的债务(如果有的话)也随之消灭。
quia hoc iure utimur, ut iuris gentium sit acceptilatio: et ideo puto et Graece posse acceptum fieri, dummodo sic fiat, ut Latinis uerbis solet: ἔχεις λαβὼν δηνάρια τόσα; ἔχω λαβών.
因为我们适用这一定律,即债权免除属于万民法:因此我认为,也可以用希腊语进行债权免除,只要进行的方式与拉丁语词语的惯例相同:ἔχεις λαβὼν δηνάρια τόσα; ἔχω λαβών.

词汇与语法注释

  1. 46.4.8.prnisi in hoc quoque contra sensum est — “in hoc quoque”(在这件事上同样)指的是无效的要式口头免除是否可作为有效的非要式合意(pactum)发挥作用的背景。 “contra sensum”意为“违反意图”;除非当事人明显缺乏达成合意的真实意图,否则即使要式行为无效,该行为仍具有实质性合意(pactum)的效力。
  2. 46.4.8.2posse Secundum accepto rogare — “Secundum”(第二的主人)是及物动词“rogare”的宾语(宾格)。在语境上,省略的主语是共有奴隶(seruus communis),该结构表示奴隶向第二的主人请求确认收讫(“accepto rogare”)。尽管一些注释试图将“Secundum”视为意念上的主语并将“rogare”修正为被动语态的“rogari”,但保持主动语态并以奴隶为主语在语法上是完全融洽且无需改动文本的。
  3. 46.4.8.2quem ipse obligauerat — 关系从句中的代词“ipse”指的是直接进行口头约定(stipulatio)的主体,即共有奴隶。这指明了一种关系:奴隶自身通过向第一的主人索要承诺而使其承担了债务(“obligauerat”),现在又通过债权免除的程序将其释放。
  4. 46.4.8.4nihil agit — “nihil agit”(无所作为/不产生效果)意味着该法律行为不产生任何法律效力(无效)。对于家子通过口头约定承担的市民法上其自身的债务,由于父亲本人并未受到法律约束,因此父亲向债权人请求债权免除也不会产生免除的法律效果。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §46.4.8.pr-46.4.8.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:46.4.8.pr-46.4.8.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。