Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §45.1.38.9-45.1.38.25

文义解释、对继承人的效力及为第三人的约定

第 7385 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述问答契约中各类用语的解释规则、对继承人的效力范围、为他人约定的原则禁止及其例外(当存在自身利益或违约金条款时),以及具体的承揽或债务约定案例。

[ULPIANUS libro quadragensimo nono ad Sabinum. ] §45.1.38.9'Habere' dupliciter accipitur: nam et eum habere dicimus, qui rei dominus est et eum, qui dominus quidem non est, sed tenet: denique habere rem apud nos depositam solemus dicere.
[乌尔比安,《论萨宾》第四九书] “占有”有双重含义:因为我们既说那作为物之所有权人的人“占有”,也说那虽非所有权人但所执有的人“占有”;最后,我们通常也说“占有”寄托在我们这里的物。
§45.1.38.10Si quis ita stipulatus fuerit 'uti frui sibi licere', ad heredem ista stipulatio non pertinet.
如果有人如此约定“容许自己用益”,这一问答契约并不归属于继承人。
§45.1.38.11Sed et si non addiderit 'sibi', non puto stipulationem de usu fructu ad heredem transire, eoque iure utimur.
但即使他没有加上“自己”,我也不认为关于用益权的问答契约会移转给继承人,而且我们也是如此适用法律的。
§45.1.38.12Sed si quis uti frui licere sibi heredique suo stipulatus sit, uideamus, an heres ex stipulatu agere possit.
但如果有人约定容许自己及他的继承人用益,让我们看看继承人是否能提起问答契约之诉。
et putem posse, licet diuersi sint fructus: nam et si ire agere stipuletur sibi heredique suo licere, idem probauerimus.
我认为可以,即使他们收取的果实不同;因为如果他约定容许自己及他的继承人通行和驱赶,我们也会赞同同样的结论。
§45.1.38.13Si quis dolum malum promissoris heredisque eius abesse uelit, sufficere 'abesse afuturumque esse' stipulari: si uero de plurium dolo cauere uelit, necessarium esse adici: 'cui rei dolus malus non abest, non afuerit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dari spondes?'
如果有人希望免除承诺人及其继承人的恶意,约定“没有且将来亦无”即为足够;但如果他希望防范多数人的恶意,则必须加上:“如果对此事没有且将来亦无恶意,你承诺给付该事物的评估价值之金钱吗?
§45.1.38.14Suae personae adiungere quis heredis personam potest.
” 任何人都可以将继承人的当事人格附加在自己的人格之上。
§45.1.38.15Sed et adoptiui patris persona coniungi poterit.
而且,养父的当事人格也可以结合进来。
§45.1.38.16Inter incertam certamque diem discrimen esse ex eo quoque apparet, quod certa die promissum uel statim dari potest: totum enim medium tempus ad soluendum liberum promissori relinquitur: at qui promisit 'si aliquid factum sit' uel 'cum aliquid factum sit', nisi cum id factum fuerit, dederit, non uidebitur fecisse quod promisit.
不确定之日与确定之日的区别也从以下这一点显现出来:在确定之日承诺给付的,甚至可以立即给付(因为全部中间时间都留给承诺人自由决定履行);但承诺“如果某事发生”或“当某事发生时”的人,除非在该事确实发生时给付,否则他将不被视为履行了其所承诺的事。
§45.1.38.17Alteri stipulari nemo potest, praeterquam si seruus domino, filius patri stipuletur: inuentae sunt enim huiusmodi obligationes ad hoc, ut unusquisque sibi adquirat quod sua interest: ceterum ut alii detur, nihil interest mea.
没有人能为他人进行约定,除非奴隶为主人、儿子为父亲进行约定;因为此类债权债务关系的设立正是为了使每个人能为自己取得与其利益相关的物;至于给付给他人,则与我毫无利益。
plane si uelim hoc facere, poenam stipulari conueniet, ut, si ita factum non sit, ut comprehensum est, committetur stipulatio etiam ei, cuius nihil interest: poenam enim cum stipulatur quis, non illud inspicitur, quid intersit, sed quae sit quantitas quaeque condicio stipulationis.
显然,如果我想这样做,约定违约金是合适的,以便在未按约定的内容履行时,即使对于与其无利益关系的人,问答契约也同样成就:因为当有人约定违约金时,所关注的并非有何利益,而是问答契约的数额和条件。
§45.1.38.18In stipulationibus cum quaeritur, quid actum sit, uerba contra stipulatorem interpretanda sunt.
在问答契约中,当对约定了什么发生疑问时,言词应当作不利于约定人的解释。
§45.1.38.19Eum, qui dicat: 'mihi decem et Titio decem', eadem decem, non alia decem dicere credendum est.
说“给我十,给提修斯十”的人,应当被认为是指同一个十,而不是另一个十。
§45.1.38.20Si stipuler alii, cum mea interesset, uideamus, an stipulatio committetur.
如果我为他人约定,且这与我的利益相关,让我们看看问答契约是否成就。
et ait Marcellus stipulationem ualere in specie huiusmodi.
马尔切鲁斯说,在此种情况的案件中,该问答契约是有效的。
is, qui pupilli tutelam administrare coeperat, cessit administratione contutori suo et stipulatus est rem pupilli saluam fore.
一个已经开始管理被监护人监护事务的人,将管理权让渡给他的共同监护人,并约定被监护人的财产将保持安全。
ait Marcellus posse defendi stipulationem ualere: interest enim stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset pupillo, si aliter res cesserit.
马尔切鲁斯说,可以抗辩该约定有效:因为如果事情发生其他变化,约定人将对被监护人承担责任,因此,履行所约定之事对约定人是有利益的。
§45.1.38.21Si quis insulam faciendam promiserit aut conduxerit, deinde ab aliquo insulam stipulatori fieri stipulatus sit: aut si quis, cum promisisset Titio fundum Maeuium daturum aut, si is non dedisset, poenam se daturum, stipulatus a Maeuio fuerit fundum Titio datu iri: item si quis id locauerit faciendum quod ipse conduxerit: constat habere eum utilem ex locato actionem.
如果有人承诺或承包建造一栋公寓,随后又与某人约定为该约定人建造该公寓;或者如果有人,在其承诺提修斯由梅维乌斯给付土地、否则其本人将给付违约金时,又与梅维乌斯约定土地将被给付给提修斯;同样地,如果有人将他自己承揽的制作物转包出去:显然他在承揽契约上享有有益诉讼。
§45.1.38.22Si quis ergo stipulatus fuerit, cum sua interesset ei dari, in ea erit causa, ut ualeat stipulatio.
因此,如果有人在其对自己有利害关系时,约定将某物给付于他,他将处于使该问答契约有效的地位。
§45.1.38.23Unde et si procuratori meo dari stipulatus sum, stipulatio uires habebit: et si creditori meo, quia interest mea, ne uel poena committatur uel praedia distrahantur, quae pignori data erant.
由此,即使我约定给付给我的代理人,该问答契约亦具有效力;同样,如果给付给我的债权人,也是因为这与我的利益相关,以免或者违约金成就,或者作为抵押给出的地产被变卖。
§45.1.38.24Si quis ita stipulatus fuerit: 'illum sistas?', nulla causa est, cur non obligatio constat.
如果有人如此约定:“你将那人传唤出庭吗? ”,没有任何理由认为该债务不成立。
§45.1.38.25Aedem sacram uel locum religiosum aedificari stipulari possumus: alioquin nec ex locato agere possumus.
我们可以约定建造圣所或神圣场所;否则,我们甚至无法提起承揽之诉。

词汇与语法注释

  1. 45.1.38.9'Habere' dupliciter accipitur — 关于动词 `habere`(占有/保持)多义性的解释,说明该词不仅涵盖法律上的“所有权”(`dominium`),也涵盖事实上的“执有”(`tenere`)或“寄存”(`depositum`)等更广泛的事实关系。
  2. 45.1.38.12licet diuersi sint fructus — 由 `licet` 引导、带有现在时虚拟式 `sint` 的让步从句(“即使收取的果实不同”)。由于用益权具有高度的个人属性,被继承人与继承人的果实在法律上是不同的,但明文约定可以使契约对继承人产生效力。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §45.1.38.9-45.1.38.25. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:45.1.38.9-45.1.38.25

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。