Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §4.8.32.pr-4.8.32.10

仲裁协议的消灭事由与免除裁决的情形

第 853 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节梳理了仲裁协议中违约金、协议无效与消灭的事由,并讨论了仲裁人免于被强制做出裁决的例外情形,例如担任祭司或使节、涉及自由人身份的争议等。

[PAULUS libro tertio decimo ad edictum. ] §4.8.32.prNon distinguemus in compromissis, minor an maior sit poena quam res de qua agitur.
[保罗,于《告示注解》第十三编] 在仲裁协议中,我们不区分违约金是少于还是多于诉讼争议标的物的价值。
§4.8.32.1Non cogetur arbiter sententiam dicere, si poena commissa sit.
如果违约金已经发生,仲裁人将不被强制做出裁决。
§4.8.32.2Si mulier alieno nomine compromittat, non erit pecunia compromissa propter intercessionem.
如果妇女以他人名义达成仲裁协议,由于干预(债务担保)的关系,所约定的金钱将不产生效力。
§4.8.32.3Summa rei est, ut praetor se non interponat, siue initio nullum sit compromissum: siue sit, sed pendeat an ex eo poena exigi potest: sine postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto.
简而言之,在下列情况下,裁判官不予干预:要么起初仲裁协议即为无效;要么协议存在,但能否据此请求违约金尚悬而未决;或者此后,由于期限届满、死亡、免除、判决或协议导致仲裁协议消灭,从而违约金不复存在。
§4.8.32.4Sacerdotio obueniente uidebimus an cogatur arbiter sententiam dicere: id enim non tantum honori personarum, sed et maiestati dei indulgetur, cuius sacris uacare sacerdotes oportet.
若被授予祭司职位,我们将审查是否应强制仲裁人做出裁决:因为这不仅是出于对个人名誉的宽容,也是出于对神圣威严的尊重,祭司应当专心于神的祭祀。
ceterum si postea suscepit, iste quoque omnimodo sententiam ferre debet.
但如果他是在获得祭司职位之后才接受仲裁人职务的,那么他也必须在任何情况下做出裁决。
§4.8.32.5Item non est cogendus, si de negotio transactum est, uel homo mortuus est de quo erat compromissum: nisi si posteriore casu aliquid litigantium intersit.
同样,如果纠纷已经达成和解,或者作为仲裁标的的奴隶已经死亡,则不应强制仲裁人;除非在后一种情况下,诉讼当事人对此仍享有某种利益。
§4.8.32.6Iulianus indistincte scribit: si per errorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, uel de ea re, de qua publicum iudicium sit constitutum, ueluti de adulteriis sicariis et similibus, uetare debet praetor sententiam dicere nec dare dictae exsecutionem.
尤里安无区别地写道:如果因错误而就涉及名誉污点的私犯,或就已设立公诉审判的事项(例如通奸、暗杀及类似犯罪)求助于仲裁人,裁判官应当禁止其做出裁决,也不得对已做出的裁决赋予执行力。
§4.8.32.7De liberali causa compromisso facto recte non compelletur arbiter sententiam dicere, quia fauor libertatis est, ut maiores iudices habere debeat.
如果就人身自由诉讼达成了仲裁协议,仲裁人确实不应被强迫做出裁决,因为存在“有利于自由”的原则,使其应当由更高级别的法官来审理。
eadem dicenda sunt, siue de ingenuitate siue de libertinitate quaestio sit et si ex fideicommissi causa libertas deberi dicatur.
无论争议是关于生来自由身份还是释放自由人身份,以及是否声称根据遗托信托应当给予自由,都应适用同样的话。
idem dicendum est in populari actione.
在民众诉讼中也应适用同样的话。
§4.8.32.8Si seruus compromiserit, non cogendum dicere sententiam arbitrum, nec si dixerit, poenae exsecutionem dandam de peculio putat Octauenus.
如果奴隶达成了仲裁协议,不应强制仲裁人做出裁决;奥克塔韦努斯认为,即使其做出了裁决,也不应允许从特有财产中执行违约金。
sed an, si liber cum eo compromiserit, exsecutio aduersus liberum detur, uideamus: sed magis est, ut non detur.
但是,如果自由人与该奴隶达成了仲裁协议,是否应对该自由人给予执行,让我们来审视一下:但更合理的观点是不予给予。
§4.8.32.9Item si quis Romae compromiserit, mox Romam in legationem uenerit: non est cogendus arbiter sententiam dicere, non magis quam cogeretur, si litem ante contestatus esset, nunc eam exercere: nec interest, tunc quoque in legatione fuerit an non.
同样,如果有人在罗马达成了仲裁协议,随后不久作为使节来到罗马:不应强制仲裁人做出裁决,这并不比他在先前已经进行了争点确认、而现在要进行诉讼时被强制更加严重;且当时他是否也处于使节身份并无关系。
sed si nunc in legatione compromittat, puto cogendum arbitrum sententiam dicere, quia et si iudicium sponte accepisset, cogeretur peragere.
但如果他现在处于使节身份时达成仲裁协议,我认为应当强制仲裁人做出裁决,因为即使他是自愿接受审判,他也将被强制完成该审判。
sunt tamen qui de isto non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de ea re in legatione compromisit, quam in legatione contraxit: quia et iudicium eo nomine accipere cogeretur.
然而,有些人对此持有不正确的怀疑:但如果他就其在出使期间所缔结的事项在出使期间达成了仲裁协议,他们无论如何都不会怀疑,因为他也会被强制接受以此为名的审判。
illud in prima specie potest dispici, an, si ante compromisit legatus, cogendus sit arbiter sententiam dicere, si ipse legatus postulet: quod prima ratione poterit uideri iniquum, ut in ipsius potestate sit.
在第一种情况下可以探讨的是,如果使节在事前达成了仲裁协议,当使节本人请求时,是否应当强制仲裁人做出裁决:这起初可能显得不公平,因为这取决于他自己的意愿。
sed hoc tale erit, quale si actionem uelit dictare, quod facere ei licet.
但这种情况类似于他想要提起诉讼,而这是他被允许做的。
sed compromissum istud comparabimus ordinariae actioni, ut non alias audiatur desiderans ut arbiter sententiam dicat, quam si se defendat.
但是,我们将把这种仲裁协议与普通诉讼进行类比,从而只有当他自己进行抗辩(应诉)时,他要求仲裁人做出裁决的愿望才能被听取。
§4.8.32.10Si is faciat controuersiam hereditatis, qui cum defuncto compromiserat, futurum est praeiudicium hereditati, si arbiter sententiam dicat: ergo interea inhibendus est arbiter.
如果与死者达成过仲裁协议的人对遗产提出争议,若仲裁人做出裁决,将会对遗产造成先决性不利(预断);因此,在此期间应当制止仲裁人做出裁决。

词汇与语法注释

  1. 4.8.32.3sine — 抄本中的“sine”通常被视为连词“siue”的抄写错误或变体,与前文的“siue initio...”和“siue sit...”形成平行结构。因此,应将其解释为引入第三种选择的“或者”。
  2. 4.8.32.3compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto — “compromisso soluto”可被理解为独立夺格(“在仲裁协议解除的情况下”)或表示原因的夺格。其后的名词“die”、“morte”、“acceptilatione”、“iudicio”、“pacto”均为表示手段/原因的夺格,具体说明了仲裁协议据以消除的方式(期限届满、死亡、债务免除、判决、合意)。
  3. 4.8.32.9non magis quam cogeretur, si litem ante contestatus esset, nunc eam exercere — 在比较结构“non magis quam...”(不比……更强迫,即同样不强迫)中,“cogeretur”(未完成过去时虚拟式)表示与现在相反的假设结果。条件从句“si litem ante contestatus esset”(若他在此前已进行了争点确认)是与过去相反的虚拟条件,修饰与现在相反的虚拟结果不定式短语“nunc eam exercere [cogeretur]”([他将被强迫]现在进行诉讼,省略了“cogeretur”)。
  4. 4.8.32.9ut non alias audiatur desiderans ut arbiter sententiam dicat, quam si se defendat — 这是一个使用“non alias... quam si...”(除……之外别无其他,即只有在……时才)的限制性结构。“audiatur”(现在时虚拟式被动)意为“被听取/被允许”。“desiderans”(渴望的人)是作为主语的分词,带有名词性从句“ut arbiter sententiam dicat”(让仲裁人做出裁决)。整句话设定了一个严格的限制:只有当他自己进行抗辩时,他要求做出裁决的愿望才能得到允许。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §4.8.32.pr-4.8.32.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.8.32.pr-4.8.32.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。