[IULIANUS libro trigesimo tertio digestorum. ] §30.1.84.prHuiusmodi legatum: 'Si Titius heredi meo cauerit centum Maeuio se daturum, et heres meus Titio centum dato', utile legatum est, quemadmodum quod alicui legatum ex causa fideicommissi restituatur.
[IULIANUS libro trigesimo tertio digestorum.] 如下形式的遗赠:“如果提蒂乌斯向我的继承人提供担保,保证他将给梅维乌斯一百,则我的继承人应当给提蒂乌斯一百”,是有效的遗赠,正如某人获得的遗赠基于信托遗赠而须转交一样。
§30.1.84.1Eadem ratione hoc quoque legatum utile sit: 'Si Titius heredi meo cauerit se in municipio ex centum aureis opus facturum, tum ei centum aureos heres meus dare damnas esto'.
基于同一理由,以下遗赠亦应有效:“如果提蒂乌斯向我的继承人提供担保,保证他将用一百奥雷乌斯在自治市建造工程,则届时我的继承人应当向他给付一百奥雷乌斯”。
§30.1.84.2Si Sempronius Titium heredem instituerit et ab eo post biennium fundum dari iusserit Maeuio, Titius deinde ab herede suo eundem fundum Maeuio praesenti die legauerit et Maeuius pretium fundi ab herede Titii acceperit: si ex testamento Sempronii fundum petere uelit, exceptione repelli poterit si pretio fundi contentus non erit.
如果塞姆普罗尼乌斯指定提蒂乌斯为继承人,并命其在两年后将某块土地给付给梅维乌斯,随后提蒂乌斯由其继承人处将同一土地即期遗赠给梅维乌斯,而梅维乌斯已从提蒂乌斯的继承人处收受了该土地的价金:若他企图根据塞姆普罗尼乌斯的遗嘱请求该土地,只要他对该土地的价金不满足,即可通过抗辩被驳回。
§30.1.84.3Si cui homo legatus fuisset et per legatarium stetisset, quo minus Stichum, cum heres tradere uolebat, acciperet, mortuo Sticho exceptio doli mali heredi proderit.
如果某人被遗赠了一名奴隶,而在继承人意图交付斯蒂克斯时,因受遗赠人的原因而未能接受,则在斯蒂克斯死后,恶意抗辩将有利于继承人。
§30.1.84.4Aedes, quibus heredis aedes seruiebant, legatae sunt traditae legatario non imposita seruitute.
一栋房屋被遗赠并交付给受遗赠人,而继承人的房屋原本对该房屋负有地役权,但在交付时并未设定地役权。
dixi posse legatarium ex testamento agere, quia non plenum legatum accepisset: nam et eum, qui debilitatum ab herede seruum acceperit, recte ex testamento agere.
我曾指出,受遗赠人可以提起遗嘱之诉,因为他并未获得完整的遗赠;正如从继承人处收受已被致残的奴隶的人,亦得正当地提起遗嘱之诉。
§30.1.84.5Qui seruum testamento sibi legatum, ignorans eum sibi legatum, ab herede emit, si cognito legato ex testamento egerit et seruum acceperit, actione ex uendito absolui debet, quia hoc iudicium fidei bonae est et continet in se doli mali exceptionem.
某人从继承人处买下了遗赠中遗赠给自己的奴隶,而当时并不知道该奴隶已遗赠给自己;若他在获悉遗赠后提起遗嘱之诉并接受了该奴隶,则他在卖主之诉(actio ex uendito)中应当被免责,因为此项诉讼属于善意诉讼,且其自身包含恶意抗辩。
quod si pretio soluto ex testamento agere instituerit, hominem consequi debebit, actione ex empto pretium reciperabit, quemadmodum reciperaret, si homo euictus fuisset.
然而,若他在支付价金后着手提起遗嘱之诉,他应当获得该奴隶,并可通过买主之诉(actio ex empto)收回价金,正如在该奴隶被追夺时他所能收回的一样。
quod si iudicio ex empto actum fuerit et tunc actor compererit legatum sibi hominem esse et agat ex testamento, non aliter absolui heredem oportebit, quam si pretium restituerit et hominem actoris fecerit.
但如果已提起买主之诉,且原告此时发现该奴隶已被遗赠给自己并提起遗嘱之诉,则继承人除非退还价金并将该奴隶归于原告所有,否则不应被免责。
§30.1.84.6Cum pater pro filia sua dotis nomine centum promisisset, deinde eidem centum eadem legasset, doli mali exceptione heres tutus erit, si et gener ex promissione et puella ex testamento agere instituerit: conuenire enim inter eos oportet, ut alterutra actione contenti sint.
当父亲为女儿以嫁资名义承诺了一百,随后又向同一女儿遗赠了同样的这一百时,如果女婿根据承诺提起诉讼,而女儿根据遗嘱提起诉讼,则继承人将受到恶意抗辩的保护:因为他们之间应当达成一致,仅满足于其中一种诉讼。
§30.1.84.7Si ita cui legatum esset: 'Si tabulas chirographi mei heredi meo reddiderit, heres meus ei decem dato', huiusmodi condicio hanc uim habet 'si heredem meum debito liberauerit'.
如果某人被如此遗赠:“若他将我的手写借据账薄归还给我的继承人,我的继承人应当给他十个金币”,此类条件具有“若他免除我的继承人的债务”的效力。
quare et, si tabulae exstabunt, non intellegetur condicioni satisfecisse creditor, nisi acceptum heredi fecerit, et, si tabulae in rerum natura non fuerint, existimabitur inplesse condicionem, si heredem liberauerit, nec ad rem pertinebit, iam tunc cum testamentum ficbat tabulae interciderint an postea uel mortuo testatore.
因此,若账薄存在,除非债权人已向继承人作出了免除债务的正式表示(acceptilatio),否则不被视为满足了条件;而若账薄已不存在,只要他免除了继承人的债务,即被视为履行了条件。 至于账薄是在立遗嘱时就已经灭失,还是在之后,或是在立遗嘱人死后灭失,均在所不问。
§30.1.84.8Si Titio et Maeuio legatus fuerit Stichus, qui Titii erat, debebitur pars Stichi Maeuio: nam Titius, quamuis ad legatum non admittatur, partem faciet.
如果原本属于提蒂乌斯的斯蒂克斯被遗赠给提蒂乌斯和梅维乌斯,则斯蒂克斯的一部分份额将债务归于梅维乌斯:因为提蒂乌斯虽然不被准许接受该遗赠,但仍会占有份额。
§30.1.84.9'Stichum aut Pamphilum, utrum heres meus uolet, Titio dato'.
“我的继承人应当将斯蒂克斯或潘菲卢斯中他所希望的一个,给付给提蒂乌斯”。
si dixerit heres Stichum se uelle dare, Sticho mortuo liberabitur.
如果继承人已经表示他希望给付斯蒂克斯,则在斯蒂克斯死后他将免除义务。
cum autem semel dixerit heres, utrum dare uelit, mutare sententiam non poterit.
然而,一旦继承人表示了其希望给付哪一个,他就不能再改变主意。
§30.1.84.10Legatum est ita: 'Fundum Cornelianum et mancipia, quae in eo fundo cum moriar mea erunt, heres meus Titio dato'.
遗赠如下:“我的继承人应当将科尔内利乌斯庄园,以及我死时属于我的、在该庄园内的奴隶给付给提蒂乌斯”。
ancilla, quae in eo fundo esse consueuerat, mortis tempore cum in fuga esset, enixa est: quaero, an uel ipsa uel partus eius legato cedat.
一名平日习惯待在该庄园内的女奴在立遗嘱人死亡时正在逃亡中,并在此期间分娩。 我问:她本人或她的孩子是否属于遗赠的范围?
respondi: ancilla quamuis in fuga sit, legata uidetur et, licet fugitiua erat, perinde habetur ac si in eo fundo fuisset moriente patre familias: huic consequens est, ut partus quoque matrem sequatur et perinde legato cedat, ac si in fundo editus fuisset.
我回答:女奴虽然在逃亡中,但仍被视为已被遗赠,且尽管她是逃亡奴隶,她仍被视为在家长死亡时就在该庄园内。 由此得出的结论是,孩子也随母亲,且同样属于遗赠的范围,就好像它是在庄园内出生的一样。
§30.1.84.11Si Titio Stichus aut Pamphilus, utrum eorum malet, legatus est, deinde Pamphilum testator Titio donauit, Stichus in obligatione remanet.
如果斯蒂克斯或潘菲卢斯中提蒂乌斯更想要的一个被遗赠给提蒂乌斯,随后立遗嘱人将潘菲卢斯赠与了提蒂乌斯,则斯蒂克斯仍保留在债务中。
§30.1.84.12Quibus ita legatum fuerit: 'Titio et Maeuio singulos seruos do lego', constat eos non concursuros in eundem seruum, sicuti non concurrunt, cum ita legatur: 'Titio seruum do lego: Maeuio alterum seruum do lego'.
对于被如此遗赠的人:“我将奴隶各一个遗赠给提蒂乌斯和梅维乌斯”,显然他们不会在同一名奴隶上发生竞合,正如在以下遗赠中他们不会发生竞合一样:“我将一名奴隶遗赠给提蒂乌斯;我将另一名奴隶遗赠给梅维乌斯”。
§30.1.84.13Si is cui legatum fuerat antequam constitueret, qua actione uti uellet, decessit duobus heredibus relictis, legatum accipere simul uenientes, nisi consenserint, non possunt: quare quamdiu alter rem uindicare uult, alter in personam agere non potest.
如果受遗赠人在决定其意图使用何种诉讼之前死亡,并留下了两名继承人,则除非他们达成一致,否则共同前来领受遗赠的继承人们不能接受之:因此,只要其中一人意图请求该物,另一人就不能提起对人诉讼。
sed si consenserint, rem communiter habebunt: consentire autem uel sua sponte debent uel iudice imminente.
但若他们达成一致,则将共同拥有该物:而且,他们应当自愿达成一致,或者在法官的干预下达成一致。