Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §30.1.81.pr-30.1.81.10

条件成就与遗赠当事人的权利关系

第 4677 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段探讨了遗赠中各种条件的成就以及当事人权利关系的法律效果,涉及附条件遗赠、对共有奴隶的遗赠、双重遗赠、排除建筑物的土地遗赠、以及涉及未适龄子女与替补继承人的遗赠。

[IULIANUS libro trigesimo secundo digestorum. ] §30.1.81.prSi fundum sub condicione legatum heres pendente condicione sub alia condicione alii legasset et post existentem condicionem, quae priore testamento praeposita fuisset, tunc ea condicio, sub qua heres legauerat, exstitisset, dominium a priore legatario non discedit.
[尤里安《学说汇纂》第三十二卷] 如果继承人在某一条件未成就时,将一块已附条件遗赠的土地,在另一条件下遗赠给另一人,且在先前的遗嘱中所设定的条件成就之后,继承人遗赠时所附的条件也随之成就,所有权仍不脱离先前的受遗赠人。
§30.1.81.1Si seruo communi res legata fuisset, potest alter dominus agnoscere legatum, alter repellere: nam in hanc causam seruus communis quasi duo serui sunt.
如果向共有奴隶遗赠了一件财产,共有人之一可以接受该遗赠,另一人可以拒绝:因为在此案中,共有奴隶如同两名奴隶。
§30.1.81.2'Stichum Sempronio do lego: si Sempronius Stichum intra annum non manumiserit, eundem Stichum Titio do lego'.
“我将斯蒂克斯给与并遗赠给塞姆普罗尼乌斯:如果塞姆普罗尼乌斯在一年内未释放斯蒂克斯,我将同一斯蒂克斯给与并遗赠给提图斯。
quaesitum est, quid iuris esset.
”有人询问这在法律上如何。
respondi Sempronium interim totum habiturum et, si quidem intra annum manumississet, liberum eum effecturum: sin autem hoc non fecisset, totum ad Titium pertinere.
我回答说,塞姆普罗尼乌斯在此期间将拥有全部,若他确在一年内释放了他,则他将使他获得自由;但若他未这样做,则全部归属于提图斯。
§30.1.81.3Qui fundum excepto aedificio legat, appellatione aedificii aut superficiem significat aut solum quoque, cui aedificium superpositum est.
遗赠土地但排除建筑物的人,通过“建筑物”这一称谓,或指地上物,或指建筑物所立之土地。
si de sola superficie exceperit, nihilo minus iure legati totus fundus uindicabitur, sed exceptione doli mali posita consequetur heres id, ut sibi habitare in uilla liceat: in quo inerit, ut iter quoque et actum in ea habeat.
如果他仅排除了地上物,尽管如此,受遗赠人仍将依据遗赠权请求整块土地,但通过提出恶意抗辩,继承人将获得允许其居住于别业的权利;这其中将包含他在该别业中也享有通行权和行车权。
si uero solum quoque exceptum fuerit, fundus excepta uilla uindicari debebit et seruitus ipso iure uillae debebitur, non secus ac si duorum fundorum dominus alterum legauerit ita, ut alteri seruiret.
但如果土地亦被排除,则土地在排除别业的情况下被请求,且别业因法律当然而享有地役权,这与两块土地的所有人遗赠其中一块并使其为另一块提供役权的情况并无二致。
sed inclinandum est testatorem etiam de solo cogitasse, sine quo aedificium stare non potest.
但是,我们应当倾向于认为遗嘱人也考虑到了土地,因为没有土地,建筑物就无法存在。
§30.1.81.4Si libertus patronum ex septunce heredem scripserit, alios ex ceteris et ita legauerit: 'quisquis mihi alius ex supra scriptis cum patrono meo heres erit, seruos illum et illum Titio lego, quos aestimo singulos uicenis aureis', intellegendum erit a coherede patroni dumtaxat legatum datum et ideo Titium non amplius quincuncem in seruis uindicare posse.
如果被释奴指定其庇护人为十二分之七的继承人,其他人为其余份额的继承人,并作如下遗赠:“在上述指定的继承人中,无论是谁与我的庇护人共同继承,我将某某奴隶遗赠给提图斯,我估价他们每个为二十金币”,应当理解为,遗赠仅由庇护人的共同继承人给予,因此提图斯不能对奴隶主张超过十二分之五的份额。
adiectio autem illa 'quos aestimo singulos uicenis aureis' non mutat legati condicionem, si legis Falcidiae rationem habere oporteat: nihilo minus enim uerum pretium seruorum in aestimationem deducetur.
然而,如果要考虑法尔奇迪亚法的比例,那句“我估价他们每个为二十金币”的附加语并不改变遗赠的性质;因为即便如此,奴隶的真实价格仍将被引入估价中。
§30.1.81.5Titio fundum do lego, si heredi meo decem dederit'.
“我将土地给与并遗赠给提图斯,如果他给我的继承人十(金币)。
si decem heres Titio debuisset et ea Titius accepta ei fecisset, fundum uindicare potest.
”如果继承人欠提图斯十(金币),而提图斯已对其作了免除,则提图斯可以请求该土地。
§30.1.81.6Si Titius, cui Stichus legatus fuerat, antequam sciret ad se legatum pertinere, decesserit et eundem Seio legauerit et heres Titii legatum non repudiauerit, Stichum Seius uindicabit.
如果斯蒂克斯被遗赠给提图斯,而提图斯在得知该遗赠属于自己之前去世,并将同一奴隶遗赠给塞尤斯,且提图斯的继承人未拒绝该遗赠,则塞尤斯将请求斯蒂克斯。
§30.1.81.7Si pater familias ab impubere filio Titio fundum legauerit et a substituto eundem eidem Titio et pupillus patri heres exstiterit: siue uindicauerit Titius legatum siue repudiauerit, quamuis filius impubes decesserit, a substituto uindicare non poterit.
如果一家之主在未适龄儿子的负担上向提图斯遗赠了一块土地,并由替补继承人在同一土地上向同一提图斯进行遗赠,且被监护人成为了其父亲的继承人:无论提图斯是请求了遗赠还是拒绝了遗赠,即便未适龄儿子去世,他也不能向替补继承人请求。
hoc enim, quod rursus a substituto legatur, perinde habendum est ac si repetita legata essent.
因为从替补继承人处再次遗赠的这一财产,应当被视同重复遗赠。
quare et si pure a filio, sub condicione a substituto legatum fuerit, perinde omnia seruabuntur ac si tantum a filio legatum fuisset: contra autem si a filio sub condicione, a substituto pure legatum fuerit et pupillus pendente condicione decesserit, ex substitutione sola legatum ualebit.
因此,即使从儿子处是无条件遗赠,而从替补继承人处是附条件遗赠,一切仍将维持,如同仅由儿子遗赠一般;相反,如果是从儿子处附条件遗赠,而从替补继承人处无条件遗赠,且被监护人在条件未成就时去世,则遗赠仅依替补而有效。
§30.1.81.8His uerbis 'Lucio et Titio eorumue cui fundum do lego' utiliter legatur et, si utrique uixerint, utrique, si alter, alteri debebitur.
用这些话:“我将土地给与并遗赠给卢修斯和提图斯,或他们中的任何一人”,遗赠是有效的;如果两人都活着,则对两人负有债务,如果只有一人,则对那一人负有债务。
§30.1.81.9Cum statuliber sub condicione legatus est et pendente condicione legati condicio statutae libertatis deficit, legatum utile fit: nam sicut statuta libertas tunc peremit legatum, cum uires accipit, ita legatum quoque non ante peremi potest, quam dies cesserit eius.
当一个附条件释放的奴隶在某一条件下被遗赠,而遗赠的条件未成就时,法定释放的条件不成就,则该遗赠变得有效;因为,正如法定的释放只有在生效时才会消灭遗赠一样,遗赠在其权利确定之前也无法被消灭。
§30.1.81.10A filio impubere legatus et a substituto liber esse iussus, si quidem pupillus ad pubertatem peruenerit, ab eo cui legatus fuerat uindicabitur: mortuo uero pupillo libertas competit.
由未适龄儿子遗赠并由替补继承人命令获得自由的奴隶,如果被监护人确实达到了适龄,则由被遗赠人请求;但若被监护人死亡,则享有自由。
longe magis hoc seruari conueniet, si idem seruus sub condicione ab impubere legatus fuerit et pendente condicione filius intra pubertatem decesserit.
如果同一奴隶是由未适龄儿子在某一条件下遗赠,且在条件未成就时儿子在适龄前去世,则这一规则更应予以适用。

词汇与语法注释

  1. 30.1.81.prpost existentem condicionem — 介词 post 后接宾格名词与现在分词(existentem)的结构类似于 post urbem conditam(在建城之后),应理解为“在条件成就之后”。
  2. 30.1.81.3in quo inerit, ut — 中性单数夺格的关系代词 quo 以指代前文的整个从句 id, ut sibi habitare in uilla liceat(被允许居住于别墅中)。接下来的名词性从句 ut... habeat 解释了该权利中包含(inerit)的实质内容。
  3. 30.1.81.4dumtaxat — 副词 dumtaxat 意为“仅”或“至多”,在此修饰 a coherede patroni(庇护人的共同继承人),用以强调遗赠的债务仅由共同继承人承担,而不涉及庇护人本人。
  4. 30.1.81.9dies cesserit — dies cedere 是罗马法中的专门术语,意为“权利确定(通常在遗嘱人死亡时)”。这与指代“权利可予行使或履行期届至”的 dies uenire 相对立并予以区分。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §30.1.81.pr-30.1.81.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:30.1.81.pr-30.1.81.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。