Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §30.1.36.pr-30.1.36.3

附排除条款遗赠的竞合与标的灭失时的免责

第 4632 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节讨论了在含有相互排除条款的遗赠中,具有双重身份的奴隶的归属问题、共同遗赠不同表述方式的等同性,以及在债权人起诉前因不可抗力导致给付标的灭失时继承人的免责问题。

[POMPONIUS libro sexto ad Sabinum. ] §30.1.36.pr'Titiae textores meos omnes, praeterquam quos hoc testamento alii legaui, lego.
[蓬波尼乌斯《论萨宾》第六卷] “我将我所有的织工,除在本遗嘱中我已遗赠给他人的以外,遗赠给蒂蒂亚。
Plotiae uernas meos omnes, praeterquam quos alii legaui, lego'.
我将我所有的家生奴,除我已遗赠给他人的以外,遗赠给普洛蒂亚。
Cum essent quidam et uernae idem et textores, Labeo ait, quoniam nec quos Titiae textores non legauerit, aliter apparere possit, quam si cognitum fuerit, quos eorum Plotiae legauerit, nec quos Plotiae uernas non legauerit, possit, neutrius legato exceptos esse eos de quibus quaeritur et ideo communes ambobus esse: hoc enim iuris est et si neutrius legati nomine quicquam esset exceptum.
”当存在某些既是家生奴又是织工的奴隶时,拉贝奥认为,由于除非得知其中哪些奴隶已被遗赠给普洛蒂亚,否则无法查明他未将哪些织工遗赠给蒂蒂亚,也无法查明他未将哪些家生奴遗赠给普洛蒂亚,因此,争议中的奴隶并未被排除在任何一方的遗赠之外,从而为双方共有。 因为即使在任何一方的遗赠名义下均未作任何排除,这也是法律规则。
§30.1.36.1Quod si hoc modo esset legatum 'textores omnes praeter uernas' et rursus 'uernas omnes praeter textores', qui et uerna et textor esset, neutri fuisse legatum.
但如果是以这种方式遗赠:“除家生奴外的一切织工”,以及“除织工外的一切家生奴”,则既是家生奴又是织工的人,便没有遗赠给任何一方。
§30.1.36.2Nihil distat, utrum ita legetur 'Titio et Maeuio' an ita Titio cum Maeuio': utrubique enim coniunctim legatum uidetur.
遗赠写为“给蒂蒂乌斯和梅维乌斯”,还是写为“给蒂蒂乌斯连同梅维乌斯”,并无区别:因为在两种情况下,都视为共同遗赠。
§30.1.36.3Si alteri Stichum heres dederit, quem duobus dare damnatus fuerat, et antequam interpellaretur ab altero Stichus mortuus est, heres non tenetur, quia nihil per eum factum intellegitur.
如果继承人已将他被判令给付两人的斯蒂库斯给付了其中一人,而在他被另一人起诉之前,斯蒂库斯死亡,则继承人不承担责任,因为可以理解为这并非因其行为所致。

词汇与语法注释

  1. 30.1.36.praliter apparere possit, quam si cognitum fuerit — “aliter... quam si...”构成了“除非……否则无法以其他方式显现(即查明)”的双重否定条件比较结构。“cognitum fuerit”为将来完成直说(或虚拟完成)时态,表示该条件需在主句结果确定之前先予确定。
  2. 30.1.36.pret si — 相当于表示让步的连词“etiamsi”(即使,即便)。此处与虚拟式过去完成时“esset exceptum”连用,表示违背事实的让步假定:“即使在双方的遗赠中完全没有做出任何排除”。
  3. 30.1.36.1neutri fuisse legatum — 间接引语中的“对格加不定式”结构,省略了作为主语的对格代名词“eum”。它或隶属于前句的“Labeo ait”,或作为阐述一般法律意见的间接陈述形式。
  4. 30.1.36.3nihil per eum factum intellegitur — 字面意思是“可以理解为没有通过他(继承人)做出任何事”。在罗马法中,这是表示债务人无过错(culpa)或无归责事由的规范表达,从而免除其责任。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §30.1.36.pr-30.1.36.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:30.1.36.pr-30.1.36.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。