Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §30.1.108.pr-30.1.108.8

逃亡奴隶交付费用及遗赠效力相关诸问题

第 4704 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

阿非利加努斯讨论了逃跑的受遗赠奴隶的归还、第三方赠与对遗嘱诉权的影响、选择遗赠中的选择权、附条件遗赠的有效性、无偿原因竞合、信托介入时的双重遗赠有效性、无力清偿继承中遗赠债务的存续以及含有“此外”字样遗赠的解释。

[IDEM libro quinto quaestionum. ]
[同上,取自《问题集》第五卷。
§30.1.108.prSi seruus legatus uiuo testatore fugisse dicatur, et impensa et periculo eius cui legatus sit reddi debet, quoniam rem legatam eo loco praestare heres debeat, in quo a testatore sit relicta.
] 如果被遗赠的奴隶在立遗嘱人活着时被说成已经逃跑,则该奴隶应由被遗赠人的费用和风险负担予以归还,因为继承人应当在立遗嘱人留下该遗赠物的地方给付之。
§30.1.108.1Si id quod ex testamento mihi debes quilibet alius seruo meo donauerit, manebit adhuc mihi ex testamento actio et maxime, si ignorem meam factam esse: alioquin consequens erit, ut etiam, si tu ipse seruo meo eam donaueris, inuito me libereris: quod nullo modo recipiendum est, quando ne solutione quidem inuito me facta libereris.
如果任何人将你根据遗言对我所负的债务赠与我的奴隶,我仍将保留根据遗言提起的诉权,特别是在我不知道它已成为我的财产的情况下。 否则,其结果将是,即使是你自己将该物赠与我的奴隶,你也会违背我的意愿而免除债务,这绝不能被接受,因为即使是在违背我的意愿而进行清偿的情况下,你也不会被免除债务。
§30.1.108.2Cum homo Titio legatus esset, quaesitum est, utrum arbitrium heredis est quem uelit dandi an potius legatarii.
当一个奴隶被遗赠给提求斯时,有人提出疑问,即给付哪一个奴隶的决定权是属于继承人,还是属于受遗赠人。
respondi uerius dici electionem eius esse, cui potestas sit qua actione uti uelit, id est legatarii.
我回答说,更正确的说法是,选择权属于有权决定使用何种诉权的人,即受遗赠人。
§30.1.108.3Huiusmodi legatum 'illi aut illi, uter eorum prior Capitolium ascenderit' utile esse euidenti argumento probari ait, quod constet usum fructum libertis legatum et qui eorum superuixerit proprietatem utiliter legari.
他说,这种形式的遗赠——“给此人或彼人,以他们中先登上卡皮托林山者为准”——可以通过明显的论据来证明其有效,因为已确立的是:将用益物权遗赠给被释自由人,并将所有权有效遗赠给他们中的幸存者。
idque et de herede instituendo dicendum existimauit.
他认为,关于继承人的指定也应当得出同样的结论。
§30.1.108.4Stichum, quem de te stipulatus eram, Titius a te herede mihi legauit: si quidem non ex lucratiua causa stipulatio intercessit, utile legatum esse placebat, sin e duabus, tunc magis placet inutile esse legatum, quia nec absit quicquam nec bis eadem res praestari possit.
提求斯将我曾向你口头协定要给付的斯蒂克斯,通过作为继承人的你遗赠给了我。 如果该口头协定并非基于无偿原因,则该遗赠被认为是有效的;但如果基于两个无偿原因,那么更应当认为该遗赠是无效的,因为既无任何财产损失,同一物也不可能被给付两次。
§30.1.108.5Sed si, cum mihi ex testamento Titii Stichum deberes, eundem a te herede Sempronius mihi legauerit fideique meae commiserit, ut eum alicui restituam, legatum utile erit, quia non sum habiturus: idem iuris erit et si pecuniam a me legauerit: multo magis, si in priore testamento fideicommissum sit.
但是,当你根据提求斯的遗嘱对我负有给付斯蒂克斯的债务时,森普罗尼乌斯又通过作为继承人的你将同一个斯蒂克斯遗赠给我,并信托我将其返还给其他人,该遗赠是有效的,因为我将无法拥有它。 如果他从我这里遗赠了金钱,也将适用同样的法律规则;如果在前一个遗嘱中存在信托,则更是如此。
item si in priore testamento Falcidiae locus sit, quod inde abscidit ratione Falcidiae, ex sequenti testamento consequar.
同样,如果在前一个遗嘱中有适用《法尔西迪亚法》的余地,我将通过后一个遗嘱获得因《法尔西迪亚法》的原因而从中扣除的部分。
§30.1.108.6Item si domino heres exstitero, qui non esset soluendo, cuius fundum tu mihi dare iussus esses, manebit tua obligatio, sicut maneret, si eum fundum emissem.
同样,如果我继承了一个无力清偿债务的主人,而你曾被命令将该主人的土地给付给我,你的债务将依然存在,就像如果我购买了该土地时债务依然存在一样。
§30.1.108.7Si ita scriptum erit: 'amplius quam Titio legaui heres meus Seio decem dato', dubitandum non erit, quin et Titio suum legatum maneat et Seio nihil ultra decem debeatur: nam et usitatum fere est sic legare: 'Lucio Titio tot et hoc amplius uxori et liberis eius tot'.
如果遗嘱写道:“除我遗赠给提求斯的份额之外,我的继承人还应给付塞尤斯十个单位”,那么毫无疑问,提求斯本人的遗赠不仅保留,而且对塞尤斯的给付也不超过十个单位。 因为通常也是这样遗赠的:“给卢修斯·提求斯若干,此外给他的妻子和孩子们若干”。
§30.1.108.8Si ei cui nihil legatum est cum hac adiectione 'hoc amplius' aliquid legetur, minime dubitandum est, quin id quod ita legauerit debeatur: multoque minus dubitandum, si ab eo qui nihil mihi debet ita stipulatus fuero: 'amplius quam mihi debes decem dare spondes'? quin decem debeantur.
如果对一个未被遗赠任何财产的人,加上“此外”这句补充而遗赠某物,那么毫无疑问,如此遗赠的物品是应当给付的。 更不用怀疑的是,如果我从一个对我没有任何债务的人那里作此口头协定:“你是否承诺,除你欠我的债务之外,再给我十个单位? ”,那么这十个单位是应当给付的。

词汇与语法注释

  1. 30.1.108.preius cui legatus sit — eius 是属格(主体属格),修饰 impensa et periculo,表示“由被遗赠人的费用和风险负担”。cui 是与格关系代词,先行词为 eius。
  2. 30.1.108.4sin e duabus — duabus 之后省略了名词 lucratiuis causis(无偿原因)。此句基于罗马法中“两项无偿原因不能对同一人及同一物同时并存”的原则,因此在双重无偿取得的情况下,遗赠无效。
  3. 30.1.108.6qui non esset soluendo — soluendo 是动形容词(gerundive)的与格,源于非人称短语 esse soluendo(有清偿能力)。在此处作为关系从句修饰 domino,意为“无力清偿债务的(资不抵债的)所有者”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §30.1.108.pr-30.1.108.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:30.1.108.pr-30.1.108.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。