Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §30.1.108.9-30.1.108.15

附自由命令的遗赠与特定金钱遗赠的限度

第 4705 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本章节探讨了他人奴隶遗赠中自由命令的无效性、超出实际数额的特定金钱遗赠限制、继承人延迟给付时的风险负担、受托人履行信托时的责任程度,以及含有不当措辞的信托遗赠之解释方法。

[IDEM libro quinto quaestionum. ] §30.1.108.9Si seruus alienus liber esse iussus et legatus sit, peti eum ex legato posse ait: nam cum libertas nullius momenti sit, absurdum esse per eam legatum infirmari, quod alioquin ualeret, et si solum datum fuisset.
他说,如果他人的奴隶被命令获得自由且被遗赠,则可以根据遗赠请求该奴隶。 因为既然给予自由的命令无任何效力,那么遗赠因此而归于无效就是荒谬的,因为如果该遗赠原本是单独给予的,它在其他情况下本应是有效的。
§30.1.108.10Qui quinque in arca habebat ita legauit uel stipulanti promisit 'decem quae in arca habeo': et legatum et stipulatio ualebit, ita tamen, ut sola quinque uel ex stipulatione uel ex testamento debeantur.
一个在保险箱里有五个单位财产的人,如此遗赠或向口头协定人承诺:“我在保险箱里所有的十个单位”。 该遗赠和口头协定均有效,但仅限于仅有五个单位不论是根据口头协定还是根据遗嘱而被负债。
ut uero quinque quae deerunt ex testamento peti possint, uix ratio patietur: nam quodammodo certum corpus, quod in rerum natura non sit, legatum uidetur.
然而,理智很难容许因遗嘱而请求所缺少的五个单位,因为在某种程度上,这似乎是被遗赠了一个在自然界中并不存在的特定物。
quod si mortis tempore plena summa fuerat et postea aliquod ex ea deperierit, sine dubio soli heredi deperit.
但是,如果如果在死亡时全额存在,而其后其中一部分灭失了,毫无疑问,这仅由继承人承担灭失的风险。
§30.1.108.11Si seruus legatus sit et moram heres fecerit, periculo eius et uiuit et deterior fit, ut, si debilem forte tradat, nihilo minus teneatur.
如果奴隶被遗赠,且继承人发生给付迟延,则该奴隶的生存与恶化的风险由其(继承人)承担,以至于如果他碰巧交付了一个残疾的奴隶,他仍需承担责任。
§30.1.108.12Cum quid tibi legatum fideiue tuae commissum sit, ut mihi restituas, si quidem nihil praeterea ex testamento capias, dolum malum dumtaxat in exigendo eo legato, alioquin etiam culpam te mihi praestare debere existimauit: sicut in contractibus fidei bonae seruatur, ut, si quidem utriusque contrahentis commodum uersetur, etiam culpa, sin unius solius, dolus malus tantummodo praestetur.
当某物被遗赠给你,或信托你将其返还给我时,如果你未根据该遗嘱获得其他任何利益,他认为你对我仅就在请求该遗赠时的故意承担责任,否则(如果获得了其他利益)你还必须承担过失责任。 正如在善意合同中所遵守的原则:如果合同双方的利益都涉及其中,则亦须承担过失责任;如果仅涉及单方利益,则仅就故意承担责任。
§30.1.108.13Qui margarita Titio pignori dederat, filium heredem instituit et filiam exheredauit, deinde ita cauit: 'te, Titi, rogo fideique tuae committo, uti margarita, quae tibi pignori dedi, uendas et deducto omni debito tuo quod amplius erit id omne filiae meae restituas'.
一个将珍珠质押给提求斯的人,指定他的儿子为继承人,而剥夺了他女儿的继承权,然后如此规定:“提求斯,我请求并信托你,将我质押给你的珍珠卖掉,在扣除你所有的债权后,将超出部分的全部返还给我的女儿。
ex ea scriptura filiam a fratre fidei commissum petere posse, ut is actiones suas aduersus debitorem ei praestaret: hoc enim casu eum, qui creditor fuisset, debitorem intellegendum eius scilicet, quod pretium pignoris summam debiti excedat.
”根据该字据,女儿可以向其兄弟请求信托的履行,以便由其兄弟将针对债务人(提求斯)的诉权转让给女儿。 因为在这种情况下,曾经是债权人的人应当被理解为债务人,即就质物的价格超过债务数额的那部分而言。
§30.1.108.14Non autem mirandum, si, cum alius rogatus sit, alius fidei commisso obstringatur: nam et cum in testamento ita scribatur: 'te, Titi, rogo, ut acceptis centum illum seruum manumittas' uel 'Sempronio quid praestes', parum quidem apte scribi, uerum aeque intellegendum heredis fidei commissum, ut pecuniam Titio praestet: ideoque et ipsum Titium cum herede acturum et libertatem seruo uel Sempronio quod rogatus sit praestare cogendum.
但是,如果某人被请求,而另一人因此受制于信托,这并不值得奇怪。 因为即使在遗嘱中这样写道:“提求斯,我请求你,在接受了一百个单位后,释放那个奴隶”或“为森普罗尼乌斯给付某物”,虽然这样写确实不太妥当,但同样应当被理解为是对继承人的信托,即由继承人向提求斯给付该笔金钱。 因此,提求斯本人将对继承人提起诉讼,并被迫对奴隶给予自由,或向森普罗尼乌斯给付他被请求给付的内容。
§30.1.108.15Auidius filii sui fidei commisit, ut certam pecuniam quattuor libertis suis mutuam daret et usuras leuiores taxauerat: placuit hoc fideicommissum utile totum esse.
阿维迪乌斯信托他的儿子将一定数量的金钱作为贷款给他的四个被释自由人,并规定了较轻的利息。 大家认为这一信托全部有效。

词汇与语法注释

  1. §30.1.108.9nullius momenti sit — 性质属格(genitivus qualitatis),作为 libertas 的表语。由于对他人奴隶所作的自由命令无效,因此该词组表示“无任何价值(效力)”。
  2. §30.1.108.10ita tamen, ut sola quinque uel ex stipulatione uel ex testamento debeantur — 结构 "ita tamen, ut" 引导一个限制性的结果从句,意为“但仅限于……的条件(程度)下”,从而限制了实际债务仅为五个单位。
  3. §30.1.108.12dolum malum dumtaxat in exigendo eo legato, alioquin etiam culpam te mihi praestare debere existimauit — 带对格不定式(A.C.I.)结构,作为 existimauit 的宾语从句。主要不定式为 debere,其逻辑主语为 te,而 praestare 是 debere 的补充不定式。“dolum malum” 和 “culpam” 是 praestare 的直接宾语。“in exigendo...” 是一个夺格动形容词(gerundive)结构,表示“在请求……时”。
  4. §30.1.108.13debitorem intellegendum — 带对格不定式结构中使用的动形容词(省略了 esse),即 "eum... debitorem intellegendum [esse]"(曾为债权人的人应当被理解为债务人),表示被动义务。此处的“债务人(debitorem)”是指在质物卖得价金扣除债务后的超出部分上,对质押人的继承人负有返还义务的质权人(即提求斯)。
  5. §30.1.108.14libertatem seruo uel Sempronio quod rogatus sit praestare cogendum — 带对格不定式结构(cogendum后省略了 esse),其中逻辑主语对格(Titiyum 或 eum)被省略。语义为:“提求斯必须被迫给予奴隶自由,或向森普罗尼乌斯给付他被请求给付的内容。” “quod rogatus sit” 是一个关系从句,意为“他被请求(给付)的事物”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §30.1.108.9-30.1.108.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:30.1.108.9-30.1.108.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。