Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §21.2.69.pr-21.2.69.6

条件附自由人的变卖与土地面积不足的责任

第 3150 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

探讨在变卖奴隶时,关于自由权条件(条件附自由人)的特约或虚伪陈述是否导致追夺担保责任或买入之诉。此外,提出了变卖土地时因面积不足而扣除价金的计算标准。

[SCAEUOLA libro secundo quaestionum.
[斯卡埃沃拉,《问题集》第二卷。
] §21.2.69.prQui libertatis causam excepit in uenditione, siue iam tunc cum traderetur liber homo fuerit, siue condicione quae testamento proposita fuerit impleta ad libertatem peruenerit, non tenebitur euictionis nomine.
] 在变卖中排除自由权事由的人,无论是在交付时该人已经是一个自由人,还是在遗言中所设定的条件成就时获得自由,均不对追夺承担责任。
§21.2.69.1Qui autem in tradendo statuliberum dicit, intellegetur hanc speciem dumtaxat libertatis excipere, quae ex testamento impleta condicione ex praeterito possit optingere: et ideo si praesens testamento libertas data fuerit et uenditor statuliberum pronuntiauit, euictionis nomine tenetur.
然而,在交付时声称某人是条件附自由人的人,将被理解为仅排除了此种类型的自由:即在遗言中的条件成就时,可能在过去已经发生的自由。 因此,如果在遗言中是即时给予自由,而卖主声称他是条件附自由人,则卖主须对追夺承担责任。
§21.2.69.2Rursus qui statuliberum tradit, si certam condicionem pronuntiauerit, sub qua dicit ei libertatem datam, deteriorem condicionem suam fecisse existimabitur, quia non omnem causam statutae libertatis, sed eam dumtaxat quam pronuntiauerit excepisse uidebitur: ueluti si quis hominem dixerit decem dare iussum isque annum ad libertatem peruenerit, quia hoc modo libertas data fuerit: 'Stichus post annum liber esto', euictionis obligatione tenebitur.
反之,交付条件附自由人的人,如果明言了该人据以获得自由的特定条件,将被认为使自己的处境恶化,因为他将被视为并未排除该条件附自由的所有事由,而仅排除了他所明言的那个事由。 例如,如果有人声称该人被命给付十个单位的钱,而该人却因为以下列方式被给予自由而在满一年时获得了自由:“斯提克斯在一年后应当自由”,则卖主须承担追夺义务。
§21.2.69.3Quid ergo, qui iussum decem dare pronuntiat uiginti dare debere, nonne in condicionem mentitur? uerum est hunc quoque in condicionem mentiri et ideo quidam existimauerunt hoc quoque casu euictionis stipulationem contrahi: sed auctoritas Seruii praeualuit existimantis hoc casu ex empto actionem esse, uidelicet quia putabat eum, qui pronuntiasset seruum uiginti dare iussum, condicionem excepisse, quae esset in dando.
那么,将本被命给付十个单位的人声称其须给付二十个单位的人,难道不是在条件上撒谎吗? 确实,此人也在条件上撒谎了,因此有些人认为在这种情况下也成立了追夺要式口约;但塞尔维乌斯的权威占据了主导地位,他认为在这种情况下存在买入之诉,这显然是因为他认为,那个明言奴隶被命给付二十个单位的人,已经排除了属于给付行为的条件。
§21.2.69.4Seruus rationibus redditis liber esse iussus est: hunc heres tradidit et dixit centum dare iussum.
一个奴隶被命在结清账目后获得自由:继承人交付了该奴隶并称其被命给付一百单位。
si nulla reliqua sunt quae seruus dare debeat et per hoc adita hereditate liber factus est, obligatio euictionis contrahitur, eo quod liber homo tamquam statuliber traditur.
如果该奴隶没有任何应付的未结清款项,且因此在接受继承时就已成为自由人,则由于一个自由人被作为条件附自由人交付,追夺义务因而成立。
si centum in reliquis habet, potest uideri heres non esse mentitus, quoniam rationes reddere iussus intellegitur summam pecuniae quae ex reliquis colligitur iussus dare: cui consequens est, ut, si minus quam centum in reliquis habuerit, ueluti sola quinquaginta, ut, cum eam pecuniam dederit, ad libertatem peruenerit, de reliquis quinquaginta actio ex empto competat.
如果在未结清款项中确有一百单位,则可以认为继承人并未撒谎,因为被命结清账目的人,被理解为被命给付从未结清款项中所汇总出来的金额;由此必然得出:如果他未结清的款项少于一百单位,例如仅有五十单位,以至于当他给付了该笔钱便获得自由时,买主可以就剩余的五十单位提起买入之诉。
§21.2.69.5Sed et si quis in uenditione statuliberum perfusorie dixerit, condicionem autem libertatis celauerit, empti iudicio tenebitur, si id nescierit emptor: hic enim exprimitur eum, qui dixerit statuliberum et nullam condicionem pronuntiauerit, euictionis quidem nomine non teneri, si condicione impleta seruus ad libertatem peruenerit, sed empti iudicio teneri, si modo condicionem, quam sciebat praepositam esse, celauit: sicuti qui fundum tradit et, cum sciat certam seruitutem deberi, perfusorie dixerit: 'itinera actus quibus sunt utique sunt, recte recipitur', euictionis quidem nomine se liberat, sed quia decepit emptorem, empti iudicio tenetur.
而且,如果在变卖中有人含糊地声称某人是条件附自由人,却隐瞒了自由的条件,若买主对此不知情,则卖主须承担买入之诉的责任:因为这里表明,声称是条件附自由人但未明言任何条件的人,如果由于条件成就该奴隶获得自由,固然不承担追夺责任,但只要他隐瞒了其明知已被设定的条件,则须承担买入之诉的责任。 正如交付土地的人,虽明知该土地负担了特定的役权,却含糊地声称:“通道、通行权,凡存在者即存在,此保留有效”,他固然免除了追夺责任,但因为他欺骗了买主,所以须承担买入之诉的责任。
§21.2.69.6In fundo uendito cum modus pronuntiatus deest, sumitur portio ex pretio, quod totum colligendum est ex omnibus iugeribus dictis.
在变卖土地时,当所表明的面积不足时,应按比例在价金中扣除,而该价金的总额应是根据所称的全部“尤格”计算得出的。

词汇与语法注释

  1. §21.2.69.prcausam excepit — excipere 意为在变卖合同中“排除”或免除特定责任(即设立免责特约)。此处指对于奴隶享有自由权(或此后获得自由)这一“自由事由(libertatis causam)”,卖主不承担追夺责任的特约。
  2. §21.2.69.1dumtaxat — 意为“仅、只”的副词。此处由于卖主被理解为“仅”排除了条件附自由(statuliber)这一特定种类的自由,因此若该自由是即时给予的(libertas praesens),则超出了免责特约的范围,卖主仍须承担追夺责任(euictio)。
  3. §21.2.69.3condicionem excepisse, quae esset in dando — 阐明塞尔维乌斯学说依据的部分。即使将应给付十个单位虚构成二十个单位,由于卖主均排除了“存在于给付(dando)行为中的条件”,这一点上是一致的。因此不发生追夺本身,对于虚伪陈述所造成的损失,应当通过基于合同的“买入之诉(actio ex empto)”来解决。
  4. §21.2.69.4rationibus redditis liber esse iussus est — 指“被命在结清账目后获得自由”这一条件附释放。由于结清账目的余额(reliqua)在实质上构成了条件,因此当继承人声称奴隶“被命给付一百”且实际余额确为一百时,即不构成撒谎(mentiri)。
  5. §21.2.69.5perfusorie — 意为“含糊地、表面地、草率地”的副词。若卖主隐瞒具体条件,仅口头作出形式上或概括性的免责声明(如“itinera actus...”等),虽然可以免除追夺责任(euictio),但因为欺骗(decepisse)了买主,违反了契约上的诚信义务,仍无法免除“买入之诉(actio ex empto)”的责任。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §21.2.69.pr-21.2.69.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:21.2.69.pr-21.2.69.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。