Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §19.5.16.pr-19.5.16.1

挖掘白垩及播种协议中的民事救济与诉权

第 2903 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

关于在准许在土地上挖掘白垩或播种的契约关系中,若一方不履行义务或阻碍他方收获时可提起的市民法诉讼之性质,给出了蓬波尼乌斯和阿里斯托的观点。

[POMPONIUS libro uicesimo secundo ad Sabinum. ]
[蓬波尼乌斯,临摹《萨宾注解》第二十二卷] 你允许我从你的土地中挖掘白垩,条件是我应填满我从中掘出白垩的场所。
§19.5.16.prPermisisti mihi cretam eximere de agro tuo ita, ut eum locum, unde exemissem, replerem: exemi nec repleo: quaesitum est, quam habeas actionem.
我挖掘了,但没有填满。 问题是:你拥有何种诉权?
sed certum est ciuilem actionem incerti competere: si autem uendidisti cretam, ex uendito ages.
但可以确定的是,应准予不确定物之市民法诉讼。 然而,如果你卖掉了白垩,你将提起卖主之诉。
quod si post exemptionem cretae repleuero nec patieris me cretam tollere tu, agam ad exhibendum, quia mea facta est, cum uoluntate tua exempta sit.
相反,如果在挖掘白垩之后我填满了该处,而你却不容许我运走白垩,我将提起出示之诉,因为既然它是依你的意愿而被掘出的,它就已成为我的财产。
§19.5.16.1Permisisti mihi, ut sererem in fundo tuo et fructus tollerem: seui nec pateris me fructus tollere.
你允许我在你的土地上播种并收获果实。 我播种了,但你不容许我收获果实。
nullam iuris ciuilis actionem esse Aristo ait: an in factum dari debeat, deliberari posse: sed erit de dolo.
阿里斯托认为,不存在任何市民法上的诉讼;关于是否应当给予事实之诉,虽可予以斟酌,但将存在欺诈之诉。

词汇与语法注释

  1. §19.5.16.prita, ut eum locum, unde exemissem, replerem — ita, ut 后接虚拟语气,表示一种限制性条件(“以……为条件”)。exemissem 为虚拟式过去完成时,是由于受到主句过去时态动词(permisisti)的支配而在从句中进行的叙实性时态配合。
  2. §19.5.16.practionem incerti — incerti 是 incertum(不确定之物)的属格。这里的 actio incerti 指的是市民法上的一种不确定物诉讼(通常指规定的文词之诉 actio praescriptis uerbis),用于合同成立时具体给付内容尚未确定的情况。
  3. §19.5.16.1an in factum dari debeat, deliberari posse — an 引导间接疑问句(“是否”),in factum 后面省略了诉讼(actionem),指“事实之诉”。deliberari posse 是受 ait 支配的“宾格加不定式”(A.c.I.)结构的一部分,意为“可以被斟酌/考虑”(非人称用法)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §19.5.16.pr-19.5.16.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:19.5.16.pr-19.5.16.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。