Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §6.430-6.508

附庸风雅的妻子与对奴隶的残酷虐待

第 19 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

诗人无情地讽刺了那些在文学和文法上附庸风雅、压制丈夫的富家女性,并揭露了她们敷着丑陋厚妆去私会情夫,以及在家庭里因微不足道的小事对奴隶施加极其残暴统治的恶行。

§6.430marmoribus rivi properant, aurata Falernum §6.431pelvis olet; nam sic tamquam alta in dolia longus §6.432deciderit serpens, bibit et vomit, ergo maritus
酒水在大理石地面上流淌,贴金的盆子里散发着法勒努姆酒的香气;因为就像一条长蛇掉进了深瓮里一样,她又喝又吐。
§6.433nauseat atque oculis bilem substringit opertis.
因此她的丈夫感到恶心,闭上眼睛强行压下胆汁。
§6.434Illa tamen gravior, quae cum discumbere coepit, §6.435laudat Vergilium, periturae ignoscit Elissae, §6.436committit vates et comparat, inde Maronem §6.437atque alia parte in trutina suspendit Homerum.
然而,更为可恶的是那种女人:她一旦在餐椅上躺下,就赞美维吉尔,原谅那将要死去的埃利萨,让诗人们互相比试,在一边悬挂起马罗,在天平的另一边挂起荷马。
§6.438cedunt grammatici, vincuntur rhetores, omnis §6.439turba tacet, nec causidicus nec praeco loquetur, §6.440altera nec mulier; verborum tanta cadit vis, §6.441tot pariter pelves ac tintinnabula dicas
文法学家退让,修辞学家被征服,整个人群保持沉默,无论是律师还是传令官都说不上话,甚至连其他女人也插不进嘴;落下如此巨大的词汇风暴,你会说有同样多的脸盆和铜铃在一起被敲击。
§6.442pulsari, iam nemo tubas, nemo aera fatiget: §6.443una laboranti poterit succurrere Lunae,
现在谁也不用去敲打小号和青铜器了:她一个人就能够拯救处于月食痛苦中的月亮。
§6.444inponit finem sapiens et rebus honestis; §6.445nam quae docta nimis cupit et facunda videri, §6.446crure tenus medio tunicas succingere debet, §6.447caedere Silvano porcum, quadrante lavari.
智者对高尚的事情也会设下界限;因为那渴望显得过于博学和善辩的女人,应当把裙子提到小腿中部,向西尔瓦努斯献祭一只猪,并花一个夸德兰斯洗澡。
§6.448non habeat matrona, tibi quae iuncta recumbit, §6.449dicendi genus aut curvum sermone rotato §6.450torqueat enthymema, nec historias sciat omnes, §6.451sed quaedam ex libris et non intellegat, odi
愿与你并肩躺下的主妇不要拥有某种雄辩的风格,也不要用连珠炮式的演说扭转一个弯曲的简式三段论,也不要通晓所有的历史,而是书本里应该有一些连她也不懂的事情。
§6.452hanc ego quae repetit volvitque Palaemonis artem §6.453servata semper lege et ratione loquendi §6.454ignotosque mihi tenet antiquaria versus §6.455nec curanda viris opicae castigat amicae §6.456verba; soloecismum liceat fecisse marito.
我讨厌那个反复研读帕莱蒙语法书的女人,她总是遵守语言的规则和逻辑,像个古文爱好者一样记着连我都不知道的诗句,还纠正她那些没有文化的女性朋友说的、男人们根本不在乎的词句;让丈夫犯个语法错误又何妨。
§6.457Nil non permittit mulier sibi, turpe putat nil, §6.458cum virides gemmas collo circumdedit et cum §6.459auribus extentis magnos commisit elenchos; §6.460intolerabilis nihil est quam femina dives.
女人对自己没有任何限制,不觉得任何事情是可耻的,只要她把绿宝石围在脖子上,只要她在拉长的耳垂上挂上巨大的珍珠耳坠;没有什么比富有的女人更难以忍受的了。
§6.461interea foeda aspectu ridendaque multo §6.462pane tumet facies aut pinguia Poppaeana §6.463spirat, et hinc miseri viscantur labra mariti: §6.464ad moechum lota veniunt cute.
与此同时,她那面目可憎、十分滑稽的脸敷满了厚厚的面包糊而肿胀,或者散发着油腻的波帕埃亚面霜味,从而把可怜丈夫的嘴唇粘住:她们洗干净皮肤,是为了去见情夫。
quando videri
她什么时候愿意在家里显得美丽呢?
§6.465vult formosa domi? moechis foliata parantur, §6.466his emitur quidquid graciles huc mittitis Indi.
为情夫们准备了纳德香油,为他们买下了你们纤瘦的印度人送到这里的任何东西。
§6.467tandem aperit vultum et tectoria prima reponit; §6.468incipit agnosci, atque illo lacte fovetur §6.469propter quod secum comites educit asellas §6.470exul Hyperboreum si dimittetur ad axem.
终于,她露出了脸,去掉了第一层石膏般的面具;她开始能被认出来了,并用那种牛奶保养皮肤,为了这种牛奶,她出门时总是带着一群母驴作伴,即使她被流放到极北之地也是如此。
§6.471sed quae mutatis inducitur atque fovetur §6.472tot medicaminibus coctaeque siliginis offas §6.473accipit et madidae, facies dicetur an ulcus?
但是,这种涂抹了又洗掉、敷了这么多药、盖满了煮熟而湿润的面包糊的东西,应该被称为脸还是溃疡?
§6.474Est pretium curae penitus cognoscere toto §6.475quid faciant agitentque die.
深入了解她们一整天在干什么和奔忙些什么是值得的。
si nocte maritus §6.476aversus iacuit, periit libraria, ponunt §6.477cosmetae tunicas, tarde venisse Liburnus §6.478dicitur et poenas alieni pendere somni §6.479cogitur; hic frangit ferulas, rubet ille flagello, §6.480hic scutica; sunt quae tortoribus annua praestent.
如果夜里丈夫转身背对她躺着,女图书管理员就完蛋了,衣饰奴隶们要脱下外衣,利布尔尼亚奴隶被指责来迟了,并被迫为别人的睡眠付出代价;这个被打折了皮鞭,那个被皮鞭抽得红肿,另一个被皮条抽打;有些女人每年向刑讯者支付固定薪水。
§6.481verberat atque obiter faciem linit, audit amicas, §6.482aut latum pictae vestis considerat aurum, §6.483et caedit, longi relegit transversa diurni §6.484et caedit, donec lassis caedentibus exi
她一边抽打奴隶,一边在脸上涂面霜,听朋友们说话,或者端详绣花衣服上的宽金边,接着打,重新阅读长长的日记账,接着打,直到打人的奴隶们都精疲力竭,“滚出去!
§6.485intonet horrendum iam cognitione peracta.
” 她才在审讯结束后发出可怕的雷鸣般怒吼。
§6.486Praefectura domus Sicilia non mitior aula; §6.487nam si constituit solitoque decentius optat §6.488ornari et properat iamque experiatur in hortis §6.489aut aput Isiacae potius sacraria lenae, §6.490disponit crinem laceratis ipsa capillis §6.491nuda umero Psecas infelix nudisque mamillis.
她的家规不比西西里的宫廷更温和;因为如果她安排了约会,想要装扮得比平时更体面,并且急匆匆的,而此时她已经该在花园里被等待,或者更确切地说是该在伊西斯女祭司的圣所里,那个自己头发被扯乱、肩膀和胸部都赤裸着的倒霉的普塞卡斯便为她梳理头发。
§6.492altior hic quare cincinnus? taurea punit
“为什么这个发卷这么高?
§6.493continuo flexi crimen facinusque capilli.
” 牛皮鞭立即惩罚了这根卷发的罪行。
§6.494quid Psecas admisit? quaenam est hic culpa puellae,
普塞卡斯犯了什么错?
§6.495si tibi displicuit nasus tuus? altera laevum
如果你的鼻子让你自己不满意,那个女孩有什么罪过?
§6.496extendit pectitque comas et volvit in orbem.
另一个在左边的奴隶拉开头发,梳理并盘成一个圆圈。
§6.497est in consilio materna admotaque lanis §6.498emerita quae cessat acu;
参与商议的还有一位服侍过母亲的老女佣,她现在被派去干毛线活,头发针已经退休闲置。
sententia prima §6.499huius erit, post hanc aetate atque arte minores §6.500censebunt, tamquam famae discrimen agatur §6.501aut animae: tanta est quaerendi cura decoris,
第一个发表意见的将是她,在她之后,那些年龄和技术较低的奴隶们将进行表决,就好像正在关乎名誉的危机或生命的存亡一样:追求美貌的用心就是如此之大。
§6.502tot premit ordinibus, tot adhuc conpagibus altum §6.503aedificat caput; Andromachen a fronte videbis; §6.504post minor est, credas aliam, cedo si breve parvi
她用这么多层压上去,用这么多结构建造起高高的头;你从正面看她会像安德洛玛刻;从后面看她却矮一些,你会以为是另一个人。
§6.505sortita est lateris spatium breviorque videtur §6.506virgine Pygmaea nullis adiuta cothurnis §6.507et levis erecta consurgit ad oscula planta.
请告诉我,如果她分配到矮小的身材,看起来比一个俾格米少女还要矮,又没有任何高底鞋的帮助,只能轻盈地踮起脚尖伸着脖子去亲吻。
§6.508nulla viri cura interea nec mentio fiet
与此同时,她根本不关心丈夫,连提都不会提起。

词汇与语法注释

  1. 6.431tamquam alta in dolia longus deciderit serpens — 由从属连词 `tamquam` 引导的条件比较从句。使用虚拟式完成时 `deciderit`,表示非现实的假设情景(“就像……落入一样”)。
  2. 6.441dicas — 虚拟式现在时第二人称单数,用作潜在虚拟式,表示理想化或泛指的第二人称(“你会说”或“人们会说”)。
  3. 6.443laboranti poterit succurrere Lunae — 现在分词 `laboranti` 修饰 `Lunae`(与格)。在古罗马民间信仰中,月食被看作是月亮在魔咒等痛苦中挣扎(`labor`),人们通过敲击青铜器等方式来拯救它。动词 `succurrere` 接与格。
  4. 6.452Palaemonis artem — 指帝国初期著名文法学家雷米乌斯·帕莱蒙(Remmius Palaemon)所著的文法书(*Ars Grammatica*),在此用于讽刺那些沉溺于迂腐文法规则的女性。
  5. 6.471sed quae mutatis inducitur atque fovetur tot medicaminibus — 关系代词 `quae` 引导省略先行词的名词性关系从句,作为第473行主句动词 `dicetur` 的主语。这一非人称结构生动地将因涂抹过多化妆品而变得像物体的脸部进行物化。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §6.430-6.508. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:6.430-6.508

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。