Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §2.1-2.85

伪善的道德家与拉罗尼亚的弹劾

第 3 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

作者激烈谴责那些表面上装作道德家、私底下却放荡不羁的伪君子。随后,女性拉罗尼亚站出来揭露男人更深重的恶行与荒谬的双重标准,最后作者嘲讽了穿着极薄纱衣进行法庭辩护的克里提库斯。

§2.1ultra Sauromatas fugere hinc libet et glacialem §2.2Oceanum, quotiens aliquid de moribus audent §2.3qui Curios simulant et Bacchanalia vivunt,
我想从这里逃到萨乌罗马泰人之外,逃到冰冻的大洋,每当那些模仿库里乌斯、过着巴克科斯式狂欢生活的人竟敢对道德说三道四时。
§2.4indocti primum, quamquam plena omnia gypso §2.5Chrysippi invenias; nam perfectissimus horum, §2.6si quis Aristotelen similem vel Pittacon emit §2.7et iubet archetypos pluteum servare Cleanthas.
他们首先毫无学问,尽管你会发现到处都塞满了克律西波斯的石膏像;因为在他们当中最完美的人,便是买了亚里士多德或皮塔库斯的肖像,并让书架看守着原始克勒安特斯像的人。
§2.8frontis nulla fides; quis enim non vicus abundat
容貌绝不可信;因为哪条街不充斥着阴郁的色狼?
§2.9tristibus obscaenis? castigas turpia, cum sis §2.10inter Socraticos notissima fossa cinaedos?
当你自己就是苏格拉底式男色家中最著名的壕沟时,你竟敢指责可耻之事?
§2.11hispida membra quidem et durae per bracchia saetae §2.12promittunt atrocem animum, sed podice levi §2.13caeduntur tumidae medico ridente mariscae.
确实,粗糙的四肢和手臂上的硬毛预示着坚毅的心灵,但在医生发笑的围观中,肿胀的痔疮正从光滑的屁股上被切除。
§2.14rarus sermo illis et magna libido tacendi §2.15atque supercilio brevior coma.
他们极少说话,极想保持沉默,头发剪得比眉毛还短。
verius ergo §2.16et magis ingenue Peribomius; hunc ego fatis §2.17inputo, qui vultu morbum incessuque fatetur.
因此,反而更真实、更坦率的是佩里博米乌斯;我把此人归咎于命运,因为他用面容和步态承认了自己的病症。
§2.18horum simplicitas miserabilis, his furor ipse §2.19dat veniam; sed peiores, qui talia verbis §2.20Herculis invadunt et de virtute locuti
这些人的率直令人同情,疯狂本身对他们予以宽恕;但更糟糕的是那些用赫拉克勒斯般的话语抨击此类行径,口谈美德却摇摆臀部的人。
§2.21clunem agitant, ego te ceventem, Sexte, verebor?
塞克斯图斯啊,当你扭臀逢迎时,我还要敬畏你吗?
§2.22infamis Varillus ait quo deterior te?
臭名昭著的瓦里卢斯说道:‘我哪里比你差?
§2.23loripedem rectus derideat, Aethiopem albus;
’ 应当是站得直的人嘲笑跛子,白人嘲笑埃塞俄比亚人。
§2.24quis tulerit Gracchos de seditione querentes?
谁能容忍格拉古兄弟抱怨叛乱?
§2.25quis caelum terris non misceat et mare caelo, §2.26si fur displiceat Verri, homicida Miloni, §2.27Clodius accuset moechos, Catilina Cethegum, §2.28in tabulam Syllae si dicant discipuli tres?
谁又不会把天与地、海与天混为一谈呢,如果小偷让维勒斯嫌弃,杀人犯让米罗嫌弃,克洛狄乌斯起诉通奸者,喀提林指责塞特古斯,或者苏拉的三个弟子指责苏拉的公敌宣告表?
§2.29qualis erat nuper tragico pollutus adulter §2.30concubitu, qui tunc leges revocabat amaras §2.31omnibus atque ipsis Veneri Martique timendas, §2.32cum tot abortivis fecundam Iulia vulvam §2.33solveret et patruo similes effunderet offas.
这就像最近被悲剧性同居所玷污的那位通奸者一样,他当时正在恢复那些严酷的法律,对所有人、甚至对维纳斯和马尔斯本人都极其可怕的法令,而朱丽亚当时正用那么多的堕胎药解脱她多产的子宫,流出像她叔叔一样的胎块。
§2.34nonne igitur iure ac merito vitia ultima fictos §2.35contemnunt Scauros et castigata remordent?
因此,最深重的恶行理所当然、名正言顺地蔑视虚伪的斯考鲁斯们,并在受到指责时反咬一口,这难道不对吗?
§2.36Non tulit ex illis torvum Laronia quendam §2.37clamantem totiens ubi nunc, lex Iulia? dormis?
拉罗尼亚无法容忍他们中一个面容阴沉的家伙,一再大喊:‘现在的犹利乌斯法在哪里? 你睡着了吗?
§2.38atque ita subridens: ‘felicia tempora, quae te §2.39moribus opponunt.
’ 于是微笑着说:‘幸福的时代啊,竟然把你树立为道德的对手。
habeat iam Roma pudorem, §2.40tertius e caelo cecidit Cato.
让罗马现在感到羞耻吧,第三个卡托从天而降了。
sed tamen unde §2.41haec emis, hirsuto spirant opobalsama collo
不过,从你多毛的脖子上散发出来的香油,你是从哪里买来的?
§2.42quae tibi? ne pudeat dominum monstrare tabernae,
别羞于指认那家铺子的主人。
§2.43quod si vexantur leges ac iura, citari §2.44ante omnes debet Scantinia: respice primum
但是,如果要动用法令与法律,首先应当传唤斯坎提尼亚法。
§2.45et scrutare viros; faciunt nam plura, sed illos §2.46defendit numerus iunctaeque umbone phalanges,
先回头审视一下男人吧;因为他们做得更多,但人数保护了他们,他们的方阵鳞次栉比、盾牌紧密相连。
§2.47magna inter molles concordia, non erit ullum §2.48exemplum in nostro tam detestabile sexu.
阴柔者之间有着极大的和谐,在我们女性这一性别中,绝不会有如此可恶的先例。
§2.49Media non lambit Cluviam nec Flora Catullam: §2.50Hispo subit iuvenes et morbo pallet utroque.
美狄亚不舔克鲁维亚,弗洛拉也不舔卡图拉;希斯波却顺从年轻男子,因两种病症而面色苍白。
§2.51Numquid nos agimus causas, civilia iura §2.52novimus, aut ullo strepitu fora vestra movemus?
难道我们替人辩护,懂得公民法,或者用任何噪杂之声扰乱你们的广场吗?
§2.53luctantur paucae, comedunt colyphia paucae: §2.54vos lanam trahitis calathisque peracta refertis §2.55vellera, vos tenui praegnantem stamine fusum §2.56Penelope melius, levius torquetis Arachne, §2.57horrida quale facit residens in codice paelex,
极少有女人摔跤,极少有女人吃运动员的肉块;但你们却抽理羊毛,用竹篮装回纺好的毛线,你们转动着孕育细线的纺锤,比珀涅罗珀更好,比阿拉克涅更轻盈,就像坐在木刑具上的可怕女奴一样。
§2.58notum est cur solo tabulas inpleverit Hister §2.59liberto, dederit vivus cur multa puellae; §2.60dives erit magno quae dormit tertia lecto; §2.61tu nube atque tace: donant arcana cylindros.
希斯特尔为何只用一个获释奴隶填满遗嘱,为何在活着的时候给少妇赠送许多财礼,其原因众所周知;在大床上作为第三者同眠的女人口袋会变得富有;你,结婚并保持安静吧:秘密会赏赐绿柱石耳坠。
§2.62de nobis post haec tristis sententia fertur?
在此之后,难道对我们要做出严厉的判决吗?
§2.63dat veniam corvis, vexat censura columbas. ’
监察官政策赦免乌鸦,却刁难鸽子。
§2.64Fugerunt trepidi vera ac manifesta canentem §2.65Stoicidae; quid enim falsi Laronia? sed quid
’ 那些小斯多葛们在宣告真实与显而易见之理的她面前战战兢兢地逃跑了;因为拉罗尼亚说错了什么呢?
§2.66non facient alii, cum tu multicia sumas, §2.67Cretice, et hanc vestem populo mirante perores §2.68in Proculas et Pollittas? est moecha Fabulla, §2.69damnetur, si vis, etiam Carfinia: talem §2.70non sumet damnata togam.
但是,当您克里提库斯穿上极薄的纱衣,在民众的惊叹中,穿着这身衣服针对普罗库拉和波利塔之辈发表演说时,别人又有什么干不出来的呢? 法布拉是通奸者;如果你愿意,也可以谴责卡尔菲尼亚:但即使是被定罪的她,也不会穿上这样的托加袍。
‘sed Iulius ardet, §2.71aestuo.
‘但七月如火,我大汗淋漓。
’ nudus agas: minus est insania turpis,
’ 那就光着身子辩护吧:发疯总归没那么丢脸。
§2.72en habitum quo te leges ac iura ferentem §2.73vulneribus crudis populus modo victor, et illud §2.74montanum positis audiret vulgus aratris.
瞧啊,这就是你推行法令与法律时所穿的衣服,那刚刚获胜、带着鲜血淋漓伤口的民众,以及放下犁头的山民群体,竟然要听你穿成这样说话。
§2.75quid non proclames, in corpore iudicis ista
如果你在法官身上看到这身衣服,你会有何高呼?
§2.76si videas? quaero an deceant multicia testem,
我且问,极薄的衣服是否适合证人。
§2.77acer et indomitus libertatisque magister, §2.78Cretice, perluces.
锐利、不羁且自由的导师啊,克里提库斯,你都透光了。
dedit hanc contagio labem §2.79et dabit in plures, sicut grex totus in agris §2.80unius scabie cadit et porrigine porci §2.81uvaque conspecta livorem ducit ab uva.
传染病带来了这一污点,而且还将传染给更多人,就像田野里整群的猪会因一头猪的疥癣和皮癣而倒下,一串葡萄也会因为看见另一串葡萄而染上暗青色。
§2.82Foedius hoc aliquid quandoque audebis amictu; §2.83nemo repente fuit turpissimus, accipient te
迟早你会干出比这身衣服更丑恶的事;没有人是一下子变得最下流的。
§2.84paulatim qui longa domi redimicula sumunt §2.85frontibus et toto posuere monilia collo,
那些在家里把长长发带缠在额头上、把项链挂满脖子的人,会渐渐接纳你,

词汇与语法注释

  1. §2.3Bacchanalia vivunt — 不及物动词 vivere(生活)带有一个中性复数宾格 Bacchanalia(巴克科斯狂欢)作为内在宾格(同源宾格),意为“过着巴克科斯狂欢式的生活”。
  2. §2.29qualis erat — 承接前文一系列关于双重标准的修辞性例证(§2.24-28),该句将讨论转向当时图密善皇帝的丑闻。句子的主语是 adulter(通奸者)。
  3. §2.72quo te leges ac iura ferentem ... audiret — 此处包含显着的语序倒装(hyperbaton)。关系代名词 quo(表示手段的夺格,先行词为 habitum)修饰虚拟语气动词 audiret(其主语为 populus 和 vulgus),用以引导虚拟条件句。audiret 的直接宾语是带现在分词的宾格短语 te ... ferentem(正在推行法令的你)。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §2.1-2.85. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:2.1-2.85

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。