Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §1.86-1.171

罗马恶习的顶峰与讽刺死者的决心

第 2 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

作者揭露了罗马社会蔓延的种种恶行,如贪婪、赌博以及庇护制度的腐败。在承认直接攻击在世权贵极其危险的同时,他决定将讽刺的锋芒指向已经去世的人。

§1.86gaudia discursus, nostri farrago libelli est.
欢乐、奔波——就是我们书中的大杂烩。
§1.87et quando uberior vitiorum copia? quando
什么时候恶行的数量比现在更丰富?
§1.88maior avaritiae patuit sinus? alea quando
什么时候贪婪的怀抱张得比现在更大? 什么时候骰子激起过如此狂热?
§1.89hos animos? neque enim loculis comitantibus itur §1.90ad casum tabulae, posita sed luditur arca.
因为人们去博弈时,不仅不带随身的钱包,反而连金库都押上去进行豪赌。
§1.91proelia quanta illic dispensatore videbis
在那里,你会看到多么伟大的战斗,由掌管钱财的管家充当盔甲侍从!
§1.92armigero! simplexne furor sestertia centum §1.93perdere et horrenti tunicam non reddere servo?
丢掉十万塞斯特尔提乌斯,却不给瑟瑟发抖的奴隶一件衬衣,这难道是普通的疯狂吗?
§1.94quis totidem erexit villas, quis fercula septem
哪位祖先曾建造过这么多别墅? 谁曾独自一人享用七道大菜?
§1.95secreto cenavit avus? nunc sportula primo §1.96limine parva sedet turbae rapienda togatae; §1.97ille tamen faciem prius inspicit et trepidat ne §1.98suppositus venias ac falso nomine poscas: §1.99agnitus accipies, iubet a praecone vocari
如今,一份微薄的分配金却摆在门槛上,等着被穿托加的群众抢夺;然而那个人却先打量来人的面孔,唯恐你是冒名顶替而来,用假名字索取分配:确认身份后你方可领走。
§1.100ipsos Troiugenas, nam vexant limen et ipsi §1.101nobiscum, da praetori, da deinde tribuno.
他命令传令官去召唤那些高贵的特洛伊后裔,因为他们自己也和我们一样拥挤在门槛前:“先给法官,然后再给护民官。
§1.102sed libertinus prior est.
” 但一个获释奴隶抢了先。
prior inquit ‘ego adsum. §1.103cur timeam dubitemve locum defendere? quamvis
“我先到的,”他说, “我凭什么害怕或者犹豫不保卫我的位置?
§1.104natus ad Euphraten, molles quod in aure fenestrae
尽管我出生在幼发拉底河畔,我耳朵上那柔软的耳洞就会证明这一点,即使我自己矢口否认。
§1.105arguerint, licet ipse negem, sed quinque tabernae
但五个商铺给我带来四十万钱。
§1.106quadringenta parant, quid confert purpura maior §1.107optandum, si Laurenti custodit in agro
如果科尔维努斯在劳伦图姆的原野上替人放羊,那么更高级的紫袍还能带来什么值得向往的好处?
§1.108conductas Corvinus oves, ego possideo plus
我拥有的财富比帕拉斯和利基努斯家族还要多!
§1.109Pallante et Licinis?’ expectent ergo tribuni, §1.110vincant divitiae, sacro ne cedat honori §1.111nuper in hanc urbem pedibus qui venerat albis, §1.112quandoquidem inter nos sanctissima divitiarum §1.113maiestas, etsi funesta pecunia templo §1.114nondum habitas, nullas nummorum ereximus aras, §1.115ut colitur Pax atque Fides Victoria Virtus §1.116quaeque salutate crepitat Concordia nido.
”因此,让护民官们等着吧,让财富取胜,不要让那个最近才脚涂白粉来到这座城市的家伙,让位于神圣的官职,因为在我们之中,财富的威严最为神圣,尽管,致命的金钱啊,你还没有居住在神殿里,我们也没有为钱币设立祭坛,就像我们崇拜和平、忠诚、胜利、美德,以及当人们向其巢穴致敬时便叽喳作响的和谐女神一样。
§1.117Sed cum summus honor finito conputet anno, §1.118sportula quid referat, quantum rationibus addat, §1.119quid facient comites quibus hinc toga, calceus hinc est
当最高的长官在年终计算分配金能带来什么收益,能增加多少账目,那些靠此买托加、靠此买鞋子以及家里面包和燃料的随从们该怎么办?
§1.120et panis fumusque domi? densissima centum §1.121quadrantes lectica petit, sequiturque maritum §1.122languida vel praegnas et circumducitur uxor.
一顶顶挤得满满的轿椅前来索取这一百个铜子,妻子也跟着丈夫,她或身体虚弱或怀有身孕,就这样被抬着四处转悠。
§1.123hic petit absenti nota iam callidus arte §1.124ostendens vacuam et clausam pro coniuge sellam §1.125Galla mea est inquit, ‘citius dimitte, moraris?
这个人,精通那套众所周知的诡计,替不在场的妻子索要,指着一顶替妻子准备的空着且封闭的轿椅: “这是我的加拉,”他说,“快点打发她走,你还在拖延什么?
§1.126profer, Galla, caput, noli vexare, quiescit. ’
加拉,探出头来! 别打扰她,她正睡着呢。
§1.127Ipse dies pulchro distinguitur ordine rerum: §1.128sportula, deinde forum iurisque peritus Apollo §1.129atque triumphales, inter quas ausus habere §1.130nescio quis titulos Aegyptius atque Arabarches, §1.131cuius ad effigiem non tantum meiere fas est.
” 一整天被安排得井然有序:先是分发赏金,然后是广场和精通法律的阿波罗,以及凯旋将领们的塑像,在这些塑像中,不知哪个埃及人和阿拉伯总督也敢刻上自己的名号,对着他的画像,人们绝不仅仅只是被允许撒尿。
§1.132vestibulis abeunt veteres lassique clientes §1.133votaque deponunt, quamquam longissima cenae §1.134spes homini; caulis miseris atque ignis emendus.
年老而疲惫的随从们离开了门厅,放弃了他们的期盼,尽管晚餐的希望是人类最持久的奢望;可怜的人们必须去买卷心菜和柴火。
§1.135optima silvarum interea pelagique vorabit §1.136rex horum, vacuisque toris cantum ipse iacebit
与此同时,他们的“主人”将吞食森林和海洋中的极品,独自一人躺在空荡荡的卧榻上。
§1.137nam de tot pulchris et latis orbibus et tam §1.138antiquis una comedunt patrimonia mensa,
因为在这么多美丽、宽敞且如此古老的圆桌中,他们在一张桌子上就吃光了祖传的家产。
§1.139nullus iam parasitus erit.
以后连寄生虫也见不到了。
sed quis ferat istas
但谁能容忍这种肮脏的奢侈?
§1.140luxuriae sordes? quanta est gula quae sibi totos §1.141ponit apros, animal propter convivia natum!
那是多么庞大的食管,竟要为自己呈上整只野猪,那原本就是为宴会而生的动物!
§1.142poena tamen praesens, cum tu deponis amictus §1.143turgidus et crudum pavonem in balnea portas,
然而惩罚立竿见影,当你脱去衣服,肚皮胀鼓鼓地把未消化的孔雀带进浴池。
§1.144hinc subitae mortes atque intestata senectus; §1.145it nova nec tristis per cunctas fabula cenas: §1.146ducitur iratis plaudendum funus amicis.
由此导致暴卒,以及未立遗嘱就死去的晚年;一个新鲜而并不悲伤的传闻在所有的宴席上传播:葬礼举行了,愤怒的朋友们拍手称快。
§1.147Nil erit ulterius quod nostris moribus addat §1.148posteritas, eadem facient cupientque minores,
后代再也没法给我们的风气增添任何新花样了;晚辈们也会做同样的事,有同样的欲望。
§1.149omne in praecipiti vitium stetit, utere velis,
所有的恶行都已到了崩溃的边缘。 扬起你的风帆,彻底拉满风帆!
§1.150totos pande sinus, dicas hic forsitan ‘unde
此时你也许会说:“哪里有配得上这题材的天才?
§1.151ingenium par materiae? unde illa priorum §1.152scribendi quodcumque animo flagrante liberet
哪里有先辈们那样的凭着炽热的心,想写什么就写什么的实?
§1.153simplicitas? “cuius non audeo dicere nomen?
‘我不敢说出名字的那个人是谁?
§1.154quid refert, dictis ignoscat Mucius an non?”’
穆基乌斯原谅不原谅我的话,又有什么关系?
§1.155pone Tigellinum: taeda lucebis in illa §1.156qua stantes ardent qui fixo gutture fumant, §1.157et latum media sulcum deducis harena.
’团队” 你试着去写蒂盖利努斯吧:你会在那火把中燃烧,就像那些喉咙被固定住、冒着烟站立燃烧的人们一样,你还将在沙地中央拖出一条宽宽的深沟。
§1.158Qui dedit ergo tribus patruis aconita, vehatur §1.159pensilibus plumis atque illinc despiciat nos?
难道那个毒死了三个叔父的人,还要坐着悬空的羽毛软轿,从上面俯视我们吗?
§1.160‘cum veniet contra, digito compesce labellum: §1.161accusator erit qui verbum dixerit "hic est. "
“当他迎面走来时,用手指按住嘴唇:谁要是说了‘就是他’,谁就会遭到告发。
§1.162securus licet Aenean Rutulumque ferocem §1.163committas, nulli gravis est percussus Achilles §1.164aut multum quaesitus Hylas urnamque secutus:
你可以高枕无忧地让埃涅阿斯和凶猛的鲁图利人搏斗;受伤的阿喀琉斯不会让任何人感到不快,或者是那备受寻找、跟着水罐坠入水中的赫拉斯。
§1.165ense velut stricto quotiens Lucilius ardens §1.166infremuit, rubet auditor cui frigida mens est §1.167criminibus, tacita sudant praecordia culpa,
但是,每当卢基里乌斯怒火中烧,如同手握出鞘的利剑一般咆哮时,心中因罪行而一片冰凉的听众就会面红耳赤,内心因隐秘的罪过而流下冷汗。
§1.168inde ira et lacrimae.
由此产生愤怒和眼泪。
tecum prius ergo voluta §1.169haec animo ante tubas: galeatum sero duelli §1.170paenitet.
因此,在喇叭声响起之前,应当在心里先琢磨好:戴上头盔的人才对战争后悔就已经太迟了。
’ experiar quid concedatur in illos, §1.171quorum Flaminia tegitur cinis atque Latina.
”“我倒要看看,允许对那些人写些什么,他们的骨灰现在正覆盖在弗拉米尼亚和拉丁大道之下。

词汇与语法注释

  1. §1.89itur — 不及物动词 eo(去)的单数第三人称被动态,非人称用法,表示“人们前往”这一行为。
  2. §1.104quod — 中性单数主格关系代词,先行词为前文“我出生于幼发拉底河畔”这一整句事实。
  3. §1.157deducis — 直陈式现在时。承接命令句 pone,生动地将批判蒂盖利努斯(掌权者)所招致的惨烈后果(被拖行并在沙地上留下宽沟)作为正在发生的现实来叙述。
  4. §1.170concedatur — 间经疑问从句 quid concedatur... 中的现在时被动虚拟语气,对应主句的将来时动词 experiar(我将尝试),表示同时或即将发生的动作。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §1.86-1.171. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:1.86-1.171

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。