Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §2.86-2.170

易装秘仪与罗马贵族的道德堕落

第 4 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

在这段文字中,作者讽刺了男扮女装者参与原本禁止女性进入的“善之女神”秘仪,并严厉批评罗马贵族阶层沉湎于同性婚姻、女性化装装束等恶习,将当今罗马人的道德沦丧与已故罗马先贤及被征服异族的高尚品质进行对比。

§2.86atque bonam tenerae placant abdomine porcae §2.87et magno cratere deam; sed more sinistro §2.88exagitata procul non intrat femina limen: §2.89solis ara deae maribus patet, ite profanae,
他们用幼嫩雌猪的腹肉来安抚好生之德的女神,并用大杯敬酒;但根据一种倒置的习俗,妇女被驱离远处,不得跨入其门槛:这位女神的祭坛仅对男性开放,“去吧,凡俗的女人!
§2.90clamatur, nullo gemit hic tibicina cornu.
” 有人如此喊道;在这里,没有女笛手用任何角笛吹奏哀鸣。
§2.91talia secreta coluerunt orgia taeda §2.92Cecropiam soliti Baptae lassare Cotyton.
如此的秘仪,他们曾用秘密的火炬来奉行,正如惯于让雅典的科堤托疲惫不堪的巴普泰们一样。
§2.93ille supercilium madida fuligine tinctum §2.94obliqua producit acu pingitque trementis §2.95attolens oculos; vitreo bibit ille priapo, §2.96reticulumque comis aura tum ingentibus implet §2.97caerulea indutus scutulata aut galbina rasa, §2.98et per Iunonem domini iurante ministro; §2.99ille tenet speculum, pathici gestamen Othonis, §2.100Actoris Aurunci spolium, quo se ille videbat §2.101armatum, cum iam tolli vexilla iuberet, §2.102res memoranda novis annalibus atque recenti §2.103historia, speculum civilis sarcina belli;
此人用湿漉漉的煤烟染黑眉毛,用斜斜的针将其拉长,并在抬起颤抖的双眼时涂上眼影;此人从玻璃制的普里阿普斯形杯中饮酒,用网罩住头发,然后填入巨大的金线网眼,身穿蓝色格子花纹服或剪绒的黄色衣服,而主人的仆人则指着朱诺起誓;另一人拿着镜子,这是女里女气的奥托的随身之物,乃是从阿克托尔那里夺来的战利品,他曾在其中看着自己全副武装,正当他下令升起军旗之时,这是一个在新的编年史和最近的历史中值得记的事件:镜子竟成了内战的行囊!
§2.104nimirum summi ducis est occidere Galbam §2.105et curare cutem; summi constantia civis §2.106Bebriacis campis spolium adfectare Palati, §2.107et pressum in faciem digitis extendere panem, §2.108quod nec in Assyrio pharetrata Samiramis orbe, §2.109maesta nec Actiaca fecit Cleopatra carina,
毫无疑问,刺杀加尔巴并保养皮肤是最高统帅的本色;在贝布里亚库姆的战场上觊觎宫殿的战利品,并用手指将压实的面包膜敷在脸上,是最高公民的坚贞:这是背着箭袋的塞米拉米斯在阿斯里亚世界里不曾做过的事,也是满面愁容的克娄巴特拉在亚克兴的船桅上不曾干过的事。
§2.110hic nullus verbis pudor aut reverentia mensae, §2.111hic turpis Cybeles et fracta voce loquendi §2.112libertas et crine senex fanaticus albo §2.113sacrorum antistes, rarum ac memorabile magni §2.114gutturis exemplum conducendusque magister,
在这里,言语毫无羞耻,对餐桌也毫无敬畏;这里有下流的库柏勒崇拜,以及用太监般的尖嗓说话的自由,还有那白发苍苍、狂热的老秘仪祭司,他是大肚子罕见而值得纪念的典型,也是值得雇用的教师。
§2.115quid tamen expectant, Phrygio quos tempus erat iam
然而,那些人还在等什么呢?
§2.116more supervacuam cultris abrumpere carnem?
按照弗里吉亚人的习俗,早就该用小刀割去他们身上多余的赘肉了。
§2.117Quadringenta dedit Gracchus sestertia dotem §2.118cornicini, sive hic recto cantaverat aere; §2.119signatae tabulae, dictum feliciter, ingens
格拉古把四十万塞斯特尔提乌斯作为嫁妆赠送给一个角笛手,或者也许这人曾吹奏过直直的青铜角笛;契约已经签署,人们高喊“祝贺!
§2.120cena sedet, gremio iacuit nova nupta mariti.
” 盛大的宴席摆开,新娘躺在丈夫的怀里。
§2.121o proceres, censore opus est an haruspice nobis?
贵族们啊,我们需要的是监察官还是内脏占卜师?
§2.122scilicet horreres maioraque monstra putares, §2.123si mulier vitulum vel si bos ederet agnum?
你们当然会战栗,并认为这是更大的奇兆,如果女人产下牛犊,或者母牛产下羔羊?
§2.124segmenta et longos habitus et flammea sumit §2.125arcano qui sacra ferens nutantia loro §2.126sudavit clupeis ancilibus.
穿上饰边衣服、长袍和新娘面纱的,正是那个用秘密革绳抬着摇摇晃晃的圣物、在圣盾下流汗的男子。
o pater urbis, §2.127unde nefas tantum Latiis pastoribus? unde
神圣的建城之父啊,萨宾牧羊人何来如此大罪?
§2.128haec tetigit, Gradive, tuos urtica nepotes?
战神格拉狄乌斯啊,这股荨麻何以触及了你的子孙?
§2.129traditur ecce viro clarus genere atque opibus vir, §2.130nec galeam quassas, nec terram cuspide pulsas,
看哪,一个门第与财产皆显赫的男子被许配给另一个男子,而你竟不摇动你的头盔,不用长矛敲击大地,也不向你的父亲控诉?
§2.131nec quereris patri? vade ergo et cede severi §2.132iugeribus campi, quem neglegis.
那么,走吧,让出那严厉的战神之野的田地,那块被你忽略的土地。
‘Officium cras §2.133primo sole mihi peragendum in valle Quirini.
“明天旭日初升时,我必须在奎里努斯山谷履行我的义务。
§2.134quae causa officii? ‘quid quaeris? nubit amicus §2.135nec multos adhibet.
” 这项义务的原因何在? “你问什么? 一个朋友要出嫁了,并没有请很多人。
’ liceat modo vivere, fient, §2.136fient ista palam, cupient et in acta referri, §2.137interea tormentum ingens nubentibus haeret §2.138quod nequeant parere et partu retinere maritos,
”只要我们能活得够久,这些事情就会公开化,甚至希望能被载入官方公报,与此同时,巨大的痛苦死死缠绕着这些出嫁者:因为她们无法生育,无法用生育来留住丈夫。
§2.139sed melius, quod nil animis in corpora iuris §2.140natura indulget: steriles moriuntur, et illis §2.141turgida non prodest condita pyxide Lyde, §2.142nec prodest agili palmas praebere luperco.
但更好的是,大自然并未赋予他们的心灵对身体的任何支配权:他们在不孕中死去,而对他们来说,藏在药盒里、身体丰满的吕德毫无用处,向敏捷的卢佩尔库斯献出双掌也毫无用处。
§2.143Vicit et hoc monstrum tunicati fuscina Gracchi, §2.144lustravitque fuga mediam gladiator harenam §2.145et Capitolinis generosior et Marcellis §2.146et Catuli Paulique minoribus et Fabiis et §2.147omnibus ad podium spectantibus, his licet ipsum §2.148admoveas cuius tunc munere retia misit.
身着短衣的格拉古的三叉戟甚至超越了这一怪相,这位角斗士通过奔逃清扫了竞技场的中部,他比卡皮托利努斯家族、马尔凯鲁斯家族、卡图卢斯、保卢斯的后代、法比乌斯家族,以及所有在最前排看台上观看的贵族们还要高贵,即使你把那个出资让他投网的人也算在这些人之中。
§2.149Esse aliquos manes et subterranea regna §2.150Cocytum et Stygio ranas in gurgite nigras, §2.151atque una transire vadum tot milia cumba §2.152nec pueri credunt, nisi qui nondum aere lavantur.
存在着亡灵、地下王国、科堤托斯以及冥河黑水中的黑色青蛙,还有成千上万的灵魂乘着同一只小船渡过彼岸,连孩子们也不相信,除非是那些还没花一枚铜币洗过澡的幼童。
§2.153sed tu vera puta: Curius quid sentit et ambo §2.154Scipiadae, quid Fabricius manesque Camilli, §2.155quid Cremerae legio et Cannis consumpta iuventus, §2.156tot bellorum animae, quotiens hinc talis ad illos
但你且当这些是真的:库里乌斯、以及那两位西庇阿、法布里奇乌斯、卡米卢斯的亡灵,克雷梅拉的军团、在坎尼战役中全军覆没的青年、如此多战争的英魂,每当从这里有这样一个阴影来到他们那里,他们会怎么想?
§2.157umbra venit? cuperent lustrari, si qua darentur §2.158sulpura cum taedis et si foret umida laurus,
他们会渴望得到净化,如果有硫磺伴随着火炬、以及湿漉漉的月桂叶的话。
§2.159illic heu miseri traducimur.
呜呼,在那里我们这些可怜虫露出了马脚。
arma quidem ultra §2.160litora Iuvernae promovimus et modo captas §2.161Orcadas ac minima contentos nocte Britannos; §2.162sed quae nunc populi fiunt victoris in urbe, §2.163non faciunt illi quos vicimus, et tamen unus
我们确实把武力推进到了伊乌埃尔纳(爱尔兰)的海岸之外,以及最近占领的奥克尼群岛,还有满足于最短之夜的卑微不列颠人;但如今在这位战胜国人民的城市里所发生的事情,连那些被我们征服的人都不干。
§2.164Armenius Zalaces cunctis narratur ephebis §2.165mollior ardenti sese indulsisse tribuno.
然而,据传有一位亚美尼亚人扎拉克斯,比所有青年都更加阴柔,竟然纵容自己委身于一位狂热的护民官。
§2.166aspice quid faciant commercia: venerat obses, §2.167hic fiunt homines, nam si mora longior urbem §2.168indulsit pueris, non umquam derit amator,
瞧瞧这种交往带来了什么:他原本是作为人质而来,在这里他们变成了男人;因为如果在这座城市中停留更久宽容了这些孩子,那么爱慕者就绝不会缺少。
§2.169mittentur bracae cultelli frena flagellum; §2.170sic praetextatos referunt Artaxata mores.
裤子、小刀、马缰、皮鞭都将被抛弃;如此这般,他们把穿托加的罗马风俗带回了阿塔克萨塔。

词汇与语法注释

  1. §2.87more sinistro — 由名词 `more` 和形容词 `sinistro` 构成的伴随或方式夺格。译为“以一种倒错的习俗”,指明该仪式的反常性质。
  2. §2.103civilis sarcina belli — 作为 `speculum` 的同格短语,其中属格短语 `civilis belli` 修饰 `sarcina`。利用军事术语(“内战的行囊”)来讽刺梳妆镜。
  3. §2.115quos tempus erat — 带有对格主语 `quos` 和不定式 `abrumpere` 的对格加不定式结构。未完成过去时 `erat` 表达了一种过去应当发生但未发生(或义务)的虚拟语气性质的谴责。
  4. §2.139nil animis in corpora iuris — 部分属格结构,其中 `nil`(用作 `indulget` 的直接宾语)支配属格 `iuris`(权利)。`animis` 为与格(“赋予心灵”),`in corpora` 表示“对肉体”。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §2.86-2.170. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:2.86-2.170

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。