Humanitext Reader

小塞内卡 · 致卢基里乌斯道德书简 §121.9-121.17

构造的变化与自我保存的本能

第 246 段,共 254 段 · 拉丁语

内容简介

塞内卡指出,动物虽然无法理解“构造”的哲学定义,但通过天赋的自我感觉能直接感知其构造本身。他解释道,尽管随着成长阶段的变化,个体的构造会发生改变,但对自己构造的亲和(自我保存本能)始终保持一致,自我关照是万物最本源的天性。

§121.9Ergo omnibus constitutionis suae sensus est et inde membrorum tam expedita tractatio, nec ullum maius indicium habemus cum hac illa ad vivendum venire notitia, quam quod nullum animal ad usum sui rude est.
因此,所有动物都对自身的构造有感知,并由此对四肢进行极其迅速的操作;我们没有比这更大的证据来证明它们是带着这种知识来到世间并开始生活的,那就是:没有任何动物在运用自身时是生疏未熟的。
" §121.10Constitutio," inquit, "est, ut vos dicitis, principale animi quodam modo se habens erga corpus.
那人说:“正如你们所说,‘构造’是灵魂的主导部分对身体处于某种特定的状态。
Hoc tam perplexum et subtile et vobis quoque vix enarrabile quomodo infans intellegit? Omnia animalia dialectica nasci oportet, ut istam finitionem magnae parti hominum togatorum obscuram intellegant.
婴儿如何能理解这般复杂、微妙、甚至连你们也几乎无法解释清楚的东西呢? 所有的动物都必须生来就是辩证学者,才能理解这个连大多数穿托加袍的成年人也感到晦涩的定义。
"Verum erat quod opponis, si ego ab animalibus constitutionis finitionem intellegi dicerem, non ipsam constitutionem.
”如果我是说动物理解的是“构造的定义”而不是“构造本身”,那么你的反对就是成立的。
§121.11Facilius natura intellegitur quam enarratur; itaque infans ille quid sit constitutio non novit, constitutionem suam novit.
自然比解释起来更容易被理解;因此,那个婴儿不知道什么是构造,但他知道自己的构造。
Et quid sit animal, nescit, animal esse se sentit.
他不知道什么是动物,但他感觉到自己是一个动物。
§121.12Praeterea ipsam constitutionem suam crasse intellegit et summatim et obscure.
此外,他对自己构造本身的理解是粗略的、概括的和模糊的。
Nos quoque animum habere nos scimus; quid sit animus, ubi sit, qualis sit aut unde, nescimus.
我们也知道自己有灵魂;但我们不知道灵魂是什么、在哪里、是怎样的,或者来自何处。
Qualis ad nos animi nostri sensus, quamvis naturam eius ignoremus ac sedem, talis ad omnia animalia constitutionis suae sensus est.
正如尽管我们不知道自己灵魂的本性和居所,但我们对自己的灵魂有一种感知,同样,所有动物对自我的构造也有感知。
Necesse est enim id sentiant, per quod alia quoque sentiunt, necesse est eius sensum habeant, cui parent, a quo reguntur.
因为它们必然会感知到它们借以感知其他事物的那种东西,它们必然会感知到它们所服从并受其支配的那种东西。
§121.13Nemo non ex nobis intellegit esse aliquid, quod impetus suos moveat; quid sit illud ignorat.
我们之中没有人不理解有某种东西在驱使着自己的冲动,虽然他不知道那是什么。
Et conatum sibi esse scit; quis sit aut unde sit, nescit.
他也知道自己有某种倾向;但那是什么或者来自何处,他并不知道。
Sic infantibus quoque animalibusque principalis partis suae sensus est non satis dilucidus nec expressus.
因此,对于婴儿和动物来说,对自身主导部分的感知也是存在的,只是不够清晰和明确。
§121.14"Dicitis," inquit, "omne animal primum constitutioni suae conciliari, hominis autem constitutionem rationalem esse et ideo conciliari hominem sibi non tamquam animali, sed tamquam rationali.
那人说:“你们说,每种动物首先与其自身的构造相亲和,而人的构造是理性的,因此人与自身的亲和并非作为动物,而是作为理性的存在。
Ea enim parte sibi carus est homo, qua homo est.
因为人对自己而言是珍贵的,正是由于他是人。
Quomodo ergo infans conciliari constitutioni rationali potest, cum rationalis nondum sit? "Unicuique aetati sua constitutio est, alia infanti, alia puero, alia seni; omnes ei constitutioni conciliantur in qua sunt.
那么,婴儿既然还不是理性的,又怎么能与理性的构造相亲和呢? ”每一个年龄段都有其自身的构造:婴儿有婴儿的构造,男孩有男孩的构造,老人有老人的构造;所有人都会与其当下所处的构造相亲和。
§121.15Infans sine dentibus est: huic constitutioni suae conciliatur.
婴儿是没有牙齿的:他与自我的这种构造相亲和。
Enati sunt dentes; huic constitutioni conciliatur.
牙齿长出来了:他与这种构造相亲和。
Nam et illa herba, quae in segetem frugemque ventura est, aliam constitutionem habet tenera et vix eminens sulco, aliam, cum convaluit et molli quidem culmo, sed quo ferat onus suum, constitit, aliam cum flavescit et ad aream spectat et spica eius induruit; in quamcumque constitutionem venit, eam tuetur, in eam componitur.
因为即便是那株终将长成庄稼和果实的草,当它娇嫩且几乎没有探出田垄时,有一种构造;当它变强壮、立在虽仍柔软但足以承受自身重量的茎秆上时,有另一种构造;当它变黄、面向打谷场且麦穗变硬时,又具有另一种构造;无论它进入哪种构造,它都维护它、适应它。
§121.16Alia est aetas infantis, pueri, adulescentis, senis; ego tamen idem sum, qui et infans fui et puer et adulescens.
婴儿、男孩、青年、老人的年龄段各有不同;然而,我依然是那个曾是婴儿、男孩和青年的同一个我。
Sic, quamvis alia atque aha cuique constitutio sit, conciliatio constitutionis suae eadem est.
因此,虽然每个人会有一个接一个不同的构造,但对自己构造的亲和是相同的。
Non enim puerum mihi aut iuvenem aut senem, sed me natura commendat.
因为自然并不是把一个男孩、一个年轻人或一个老人托付给我,而是把我自己托付给我。
Ergo infans ei constitutam* suae conciliatur, quae tunc infanti est, non quae futura iuveni est.
因此,婴儿与其当时属于婴儿的自身构造相亲和,而不是与其未来属于年轻人的构造相亲和。
Neque enim, si aliquid illi maius in quod transeat, restat, non hoc quoque in quo nascitur, secundum naturam est.
因为,即使他还有更伟大的状态等待着他去迈入,他出生时所处的这种状态也同样是符合自然的。
§121.17Primum sibi ipsum conciliatur animal, debet enim aliquid esse, ad quod alia referantur, voluptatem peto, cui? Mihi.
动物首先与其自身相亲和,因为必须有某种东西作为其他一切事物所参照的基准。 我追求快乐,为了谁? 为了我自己。
Ergo mei curam ago.
因此,我照料我自己。
Dolorem refugio, pro quo? Pro me.
我逃避痛苦,为了谁? 为了我自己。
Ergo mei curam ago.
因此,我照料我自己。
Si omnia propter curam mei facio, ante omnia est mei cura.
如果我所做的一切都是为了照料我自己,那么自我照料便先于一切。
Haec animalibus inest cunctis nec inseritur, sed innascitur.
这种照料存在于所有动物之中,它不是后天植入的,而是与生俱来的。

词汇与语法注释

  1. §121.9cum hac illa ad vivendum venire notitia — 表示伴随状况的介词短语 `cum hac ... notitia`(“带着这种知识”)修饰不定式 `venire`(来到世间、开始生活)。代词 `illa` 是中性复数主格,指代前文的“动物(`animalia`)”,作不定式从句的主语。
  2. §121.10principale animi quodam modo se habens erga corpus — `principale animi`(“灵魂的主导部分”)对应希腊语的 τὸ ἡγεμονικόν。短语 `quodam modo se habens erga corpus`(“对身体处于某种特定的状态”)反映了斯多葛学派关于“状态”(πώς ἔχον)的范畴,用以准确呈现“构造”(`constitutio`)的技术性哲学定义。
  3. §121.12id sentiant, per quod alia quoque sentiunt — `sentiant` 是受非人称动词 `necesse est` 支配的虚拟式(省略了连词 `ut`)。其直接宾语 `id`(“那东西”)受关系从句 `per quod...`(“它们借以感知其他事物”)的修饰,实质上指代作为感觉中枢的“灵魂主导部分”。
  4. §121.16non enim puerum mihi aut iuvenem aut senem, sed me natura commendat — 此处的 `commendat`(“托付”、“使亲和”)是表达斯多葛学派“亲和”(οἰκειοῦν)概念的技术性词汇,意指自然使生命体与其自身相契合。这表明自然托付给“我”并作为照料对象的是“自我”(`me`)本身,而非少年或老人等暂时的阶段性属性。
  5. §121.16Neque enim, si aliquid illi maius in quod transeat, restat, non hoc quoque in quo nascitur, secundum naturam est. — 由 `Neque enim ... non ...` 构成的双重否定结构。主句的主语是 `hoc`,受关系从句 `in quo nascitur`(“其出生时所处的构造”)修饰。整句表达肯定的主张:即使未来还有更高级的发展阶段,动物出生时所处的当前状态也同样是符合自然的。

引用这一段

小塞内卡, 致卢基里乌斯道德书简 §121.9-121.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:121.9-121.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。