Humanitext Reader

小塞内卡 · 赫拉克勒斯 §367-450

梅加拉拒绝利科斯的求婚与安菲特律翁的辩护

第 5 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

描绘了梅加拉与利科斯之间激烈的对话。利科斯向梅加拉求婚,但梅加拉宣示了对他永恒的仇恨,并誓死保持对赫尔克里的忠贞。安菲特律翁也加入其中,针对利科斯的侮辱,为赫尔克里的神圣出身进行辩护。

§367altus sepultas obruet gentes cinis.
深深的灰烬将覆盖被埋葬的诸族。
§368pacem reduci velle victori expedit, §369victo necesse est.
渴望恢复和平对胜者有利,对败者则是必需的。
particeps regno veni; §370sociemur animis, pignus hoc fidei cape: §371continge dextram, quid truci vultu siles?
来作为我王国的分享者吧;让我们在心灵上结合,接受这信义的保证:碰触我的右手。 你为何面容冷酷地保持沉默?
§372Egone ut parentis sanguine aspersam manum §373fratrumque gemina caede contingam? prius
难道要我碰触那只沾满我父亲鲜血以及杀害我兄弟双重罪行的手吗?
§374extinguet ortus, referet occasus diem, §375pax ante fida nivibus et flammis erit §376et Scylla Siculum iunget Ausonio latus, §377priusque multo vicibus alternis fugax §378Euripus unda stabit Euboica piger.
在此之前,东方将熄灭光芒,西方将带回白昼,冰雪与火焰之间将先有可靠的和平,斯库拉将把西西里的侧翼与奥索尼亚的海岸相连,并且,在此之前,那交替流逝、逃逸的厄里波斯海峡将在优卑亚的波浪中迟滞静止。
§379patrem abstulisti, regna, germanos, larem §380patrium— quid ultra est? una res superest mihi §381fratre ac parente carior, regno ac lare:
你夺走了我的父亲、王国、兄弟,以及父祖的神坛——还有什么在后? 唯有一件事留给我,比兄弟和父亲更珍贵,比王国和神坛更重要:对你的仇恨。
§382odium tui, quod esse cum populo mihi §383commune doleo: pars quota ex illo mea est?
这仇恨与民众共有,令我感到悲伤:然而其中属于我的份额又是多么微小?
§384dominare tumidus, spiritus altos gere: §385sequitur superbos ultor a tergo deus.
骄傲地统治吧,保持高傲的气焰:复仇的神明正在骄傲者的身后紧紧跟随。
§386Thebana novi regna: quid matres loquar §387passas et ausas scelera? quid geminum nefas §388mixtumque nomen coniugis nati patris?
我深知忒拜王国的宿命:为何我要提及那些遭受并犯下罪行的母亲们? 为何要提及那双重的罪恶,以及妻子、儿子和父亲混杂在一起的名字?
§389quid bina fratrum castra? quid totidem rogos?
为何要提及兄弟的两派阵营? 为何要提及同等数量的火葬堆?
§390riget superba Tantalis luctu parens §391maestusque Phrygio manat in Sipylo lapis.
骄傲的坦塔罗斯之女因母性的悲伤而僵硬,在弗里吉亚的西皮洛斯山上,悲伤的石头在流泪。
§392quin ipse torvum subrigens crista caput §393Illyrica Cadmus regna permensus fuga §394longas reliquit corporis tracti notas.
甚至卡德摩斯自己,也抬起那带着冠饰的凶狠头部,在逃亡中走遍伊利里亚王国,留下了他拖曳身体的漫长痕迹。
§395haec te manent exempla: dominare ut libet, §396dum solita regni fata te nostri vocent
这些先例在等待着你:随心所欲地统治吧,只要我们王国惯常的命运在召唤着你。
§397Agedum efferatas rabida voces amove §398et disce regum imperia ab Alcide pati
够了,收起你那狂暴而野蛮的言辞,并从阿尔克伊得斯那里学会顺从君王的命令。
§399ego rapta quamvis sceptra victrici geram §400dextra regamque cuncta sine legum metu §401quas arma vincunt, pauca pro causa loquar §402nostra, cruento cecidit in bello pater?
虽然我用胜利的右手握着夺来的王权,并统治着一切而无惧法律—— 因为武器战胜了法律——但我还是要为我们的立场说几句:你的父亲是在血腥的战争中倒下的吗?
§403cecidere fratres? arma non servant modum; §404nec temperari facile nec reprimi potest §405stricti ensis ira, bella delectat cruor.
你的兄弟们倒下了吗? 武器是不会保持节制的;出鞘之剑的怒火既不易被平息,也不易被压制,鲜血令战争喜悦。
§406sed ille regno pro suo, nos improba §407cupidine acti? quaeritur belli exitus, §408non causa, sed nunc pereat omnis memoria: §409cum victor arma posuit, et victum decet §410deponere odia.
但他是为了自己的王国,而我们是被不义的欲望所驱使吗? 人们看重的是战争的结局,而非起因。 但现在,让所有的记忆都消逝吧:当胜者放下武器,败者也应当放下仇恨。
non ut inflexo genu §411regnantem adores petimus: hoc ipsum placet §412animo ruinas quod capis magno tuas; §413es rege coniunx digna: sociemus toros.
我们并不是要求你屈膝朝拜统治者:正是这一点令我满意—— 你用高傲的心承受着你的毁灭;你是配得上君王的妻子:让我们结合床榻吧。
§414Gelidus per artus vadit exanguis tremor.
冰冷而毫无血色的战栗流遍我的四肢。
§415quod facinus aures pepulit? haut equidem horrui,
什么恶行冲击着我的耳朵?
§416cum pace rupta bellicus muros fragor §417circumsonaret, pertuli intrepide omnia: §418thalamos tremesco; capta nunc videor mihi.
当和平被打破、战争的轰鸣在城墙周围响起时,我确实未曾颤抖,我无畏地忍受了一切:我却对婚礼的床榻感到战栗;现在我觉得自己成了俘虏。
§419gravent catenae corpus et longa fame §420mors protrahatur lenta: non vincet fidem §421vis ulla nostram; moriar, Alcide, tua.
让锁链沉重地压在我的身体上,让漫长的饥饿拖延那缓慢的死亡:但任何力量都无法战胜我们的信义;阿尔克伊得斯,我将作为你的人而死。
§422Animosne mersus inferis coniunx facit?
难道是那沉沦于阴间的丈夫给了你这般气概?
§423Inferna tetigit, posset ut supera assequi.
He触及阴间,是为了能达到天上的高处。
§424Telluris illum pondus immensae premit.
广袤大地的重担正压迫着他。
§425Nullo premetur onere, qui caelum tulit.
曾托起天空的人,不会被任何重担所压倒。
§426Cogere.
屈服吧。
§426bCogi qui potest nescit mori.
能够被强迫的人,不懂得如何死去。
§427Effare potius, quod novis thalamis parem §428Regale munus.
倒不如说说,我该为我们新婚准备怎样的一份王室厚礼。
§428bAut tuam mortem aut meam.
要么是你的死,要么是我的死。
§429Moriere demens,
你要死去了,疯女人。
§429bConiugi occurram meo.
我将去与我的丈夫相会。
§430Sceptrone nostro famulus est potior tibi?
在你看来,奴隶难道比我们的王权更可贵吗?
§431Quot iste famulus tradidit reges neci.
那个奴隶曾将多少君王送入死地。
§432Cur ergo regi servit et patitur iugum?
那么他为何要服侍君王并忍受枷锁?
§433Imperia dura tolle: quid virtus erit?
去除那些苛刻的命令:那德行又体现在哪里?
§434Obici feris monstrisque virtutem putas?
你以为被抛给野兽和怪物就是德行吗?
§435Virtutis est domare quae cuncti pavent.
征服众人所畏惧的事物,正是德行的本分。
§436Tenebrae loquentem magna Tartareae premunt.
塔尔塔罗斯的黑暗正压迫着大言不惭者。
§437Non est ad astra mollis e terris via.
从大地走向星辰的道路并非坦途。
§438Quo patre genitus caelitum sperat domos? i
他生于何父,竟敢觊觎神明的居所?
§439Miseranda coniunx Herculis magni, sile: §440partes meae sunt reddere Alcidae patrem
伟大的赫尔克里那可怜的妻子,沉默吧:我的职责是为阿尔克伊得斯找回父亲并正名他的真实出身。
§441genusque verum, post tot ingentis viri §442memoranda facta postque pacatum manu §443quodcumque Titan ortus et labens videt, §444post monstra tot perdomita, post Phlegram impio §445sparsam cruore postque defensos deos §446nondum liquet de patre? mentimur Iovem:
在这位伟大的人立下如此多值得铭记的功绩之后,在他用双手平定了旭日初升至夕阳西下所见的一切之后,在征服了如此多怪物之后,在弗里格拉被不敬之血溅染之后,在众神得到庇护之后,他的父亲是谁难道还不清楚吗? 难道我们在朱庇特的事上撒了谎?
§447Iunonis odio crede.
相信朱诺的怨恨吧。
§447bQuid violas Iovem?
你为何亵渎朱庇特?
§448mortale caelo non potest iungi genus.
凡人的血统不可能与天空相连。
§449Communis ista pluribus causa est deis.
那种情况对许多神明来说都是共同的。
§450Famuline fuerant ante quam fierent dei?
他们在成为神明之前也曾是奴隶吗?

词汇与语法注释

  1. §372Egone ut parentis sanguine aspersam manum... contingam? — 这是一个由 `ut` 引导、使用现在时虚拟语气(`contingam`)的感叹/疑问句,用以表示强烈的愤慨、拒绝或不信(“我怎能去碰触……?”)。主格代名词 `ego` 附带了疑问/强调后缀 `-ne`。
  2. §382quod esse cum populo mihi commune doleo — 关系代名词 `quod` 指代前行的 `odium`(仇恨)。它作为对格不定式(ACI)结构 `esse ... commune` 的主语,该结构作为动词 `doleo` 的宾语,意为“我为它(仇恨)与民众所共有而感到悲哀”。
  3. §392quin ipse torvum subrigens crista caput — 此处的副词 `quin` 并非用作否定,而是起到加强肯定的连词作用,意为“更有甚者”或“事实上”,用以进一步增强前述论点。
  4. §426bCogi qui potest nescit mori — 主语是关系从句 `qui potest cogi`(能被强迫的人)。这句话简洁地表达了一个斯多葛主义的悖论:一个准备好去死的人绝不会被任何外在力量真正强迫,因为死亡代表了终极的自由。
  5. §440partes meae sunt reddere Alcidae patrem genusque verum — 复数名词 `partes`(职责、角色)与物主形容词 `meae` 结合,并以后续的不定式 `reddere` 作为句子的主语,意为“为阿尔克伊得斯找回父亲和真实出身是我的职责”。

引用这一段

小塞内卡, 赫拉克勒斯 §367-450. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi001.humanitext-lat2:367-450

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。