Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §9.3.12-9.3.21

语法置换以及增减手法的词语修辞格

第 259 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

昆体良解释了相当于希腊语中的“异化”和“置换”的拉丁语修辞格,以及古语的使用和对希腊语语法的模仿。他进一步讨论了作为语法修辞格的“添加”和“省略”,以及人称和数的转变,并引用了萨柳斯蒂乌斯和维吉尔等人的例子。

§9.3.12haec quoque est, quam ἑτεροίωσιν vocant, cui non dissimilis ἐξαλλαγή dicitur, ut apud Sallustium neque ea res falsum me habuit et duci probare.
这也是人们所说的heteroiōsis(异化),与此相似的被称为exallagē(置换),正如在萨柳斯蒂乌斯那里的“那件事并没有欺骗我(neque ea res falsum me habuit)”以及“取悦于将军(duci probare)”。
ex quibus fere praeter novitatem brevitas etiam peti solet.
从这些表达中,除了新奇之外,人们通常也追求简练。
unde eo usque processum est, ut non paeniturum pro non acturo paenitentiam et visuros ad videndum missos idem auctor dixerit.
由此甚至发展到,同一位作者用“不打算后悔的人(non paeniturum)”来代替“不打算履行悔改的人(non acturo paenitentiam)”,用“将要观看的人(visuros)”来代替“被派去观看的人(ad videndum missos)”。
§9.3.13quae ille quidem fecerit schemata, an idem vocari possint, videndum, quia recepta sint.
既然这些已被接受,那么他所造的这些修辞格是否能被称为相同的名称,仍须考虑。
nam receptis etiam vulgo auctore contenti sumus: ut nunc evaluit rebus agentibus, quod Pollio in Labieno damnat, et contumeliam fecit, quod a Cicerone reprehendi notum est; ad fici enim contumelia dicebant.
因为对于已被接受的表达,即使以普通大众为创造者,我们也感到满足:正如现在“事务代理人(rebus agentibus)”这一表达已流行起来(这是波里奥在拉比埃努斯那里所谴责的),以及“他施加了侮辱(contumeliam fecit)”,这在历史上是广为人知被西塞罗所指责的;因为古人常说“受到侮辱的对待(adfici contumelia)”。
§9.3.14alia commendatio vetustatis, cuius amator unice Vergilius fuit: " vel cum se pavidum contra mea iurgia iactat.
另一种推荐是由于古老,维吉尔是其绝无仅有的爱好者: “或者当他对我的斥责表现得畏缩却又自夸时。
— progeniem sed enim Troiano a sanguine duci audierat.
——” “但她确实听说过,有后代从特洛伊的血统中被引出。
" Quorum similia apud veteres tragicos comicosque sunt plurima.
” 在古代的悲剧和喜剧作家中,类似的例子非常多。
§9.3.15illud et in consuetudine remansit enimvero.
“确实(enimvero)”这个词也保留在习惯用法中。
his amplius apud eundem: " nam quis te iuuenum confidentissime, " quo sermonis initium fit.
在同一位作者那里,比这更多的还有: “因为年轻人中最为自信的你,是谁[派你来的],” 这是作为话语的开端。
sed " tam magis illa tremens et tristibus effera flammis, quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae.
但是: “她因不祥的火焰而颤抖和狂怒得越厉害,战斗因流洒的鲜血而变得越残酷。
" Quod est versum ex illo: quam magis aerumna urget, tam magis ad malefaciendum viget.
” 这是从那句古诗中转用而来的:“苦难压迫得越厉害,作恶的精力就越旺盛。
§9.3.16pleni talibus antiqui sunt; initio Eunuchi Terentius quid igitur faciam? inquit.
” 古人充满了这样的例子;在《宦官》的开头,泰伦提乌斯说:“那么我该怎么办?
alius: ain tandem leno? Catullus in Epithalamio, " dum innupta manet, dum cara suis est, " cum prius dum significet quoad, sequens usque eo.
”另一个例子是:“女娼,你真的这么说吗? ”卡图卢斯在《祝婚歌》中写道: “当她保持未婚时,当她被家人珍爱时,” 因为前一个“当……时(dum)”表示“只要(quoad)”,后一个表示“在那时(usque eo)”。
§9.3.17ex Graeco vero translata vel Sallustii plurima, quale est, vulgus amat fieri, vel Horatii, nam id maxime probat, nec ciceris, nec longae invidit avenae, vel Vergilii, " Tyrrhenum navigat aequor.
至于从希腊语翻译(模仿)过来的,萨柳斯蒂乌斯那里有非常多,例如“大众喜欢被做”,或者霍拉修斯的——因为他最赞同这一点——“他既不吝惜鹰嘴豆,也不吝惜长燕麦”,或者维吉尔的: “航行于蒂勒尼安海。
" sed iam vulgatum actis quoque, saucius pectus.
” 但现在甚至在公文中也已普及:“胸部受伤”。
§9.3.18ex eadem parte figurarum priore dicto et adiectio est, quae videri potest supervacua, sed non sine gratia est: " nam neque Parnasi vobis iuga, nam neque Pindi; " potest enim deesse alterum nam.
从前面所说的同一类修辞格中,也有“添加(adiectio)”,这看起来可能是多余的,但并非没有雅趣: “因为帕纳索斯的山脊对于你们既不,因为平度斯的[山脊]也不;构建” 因为第二个“因为(nam)”可以省去。
et apud Horatium illud, " Fabriciumque, hunc et intonsis Curium capillis.
在霍拉修斯那里也有这样的例子: “还有法布里基乌斯,此人以及留着未剪头发的库里乌斯。
" sed detractiones, quae in complexu sermonis aut vitium habent aut figuram; " accede ad ignem, iam calesces plus satis.
” 但是“省略(detractiones)”,这在话语的结合中,要么构成错误,要么构成修辞格: “靠近火,你很快就会感到温暖超过足够。
" plus enim quam satis est.
” 因为这是指“超过足够(plus quam satis est)”。
§9.3.19nam de altera detractione pluribus dicendum est.
关于另一种省略,我们必须进行更详细的讨论。
utimur vulgo et comparativis pro absolutis, ut cum se quis infirmiorem esse dicet; duo inter se comparativa committimus: si te, Catilina, comprehendi, si interfici iussero, credo, erit verendum mihi, ne non potius hoc omnes boni serius a me quam quisquam crudelius factum esse dicat.
我们在日常中也常用比较级代替原级,比如有人说自己“身体较弱(infirmiorem)”;我们也将两个比较级相互结合: “卡蒂林啊,如果我下令逮捕你、处死你,我想我将不得不担心,是否所有的好人都说我这件事做得很迟(serius),而不是有人说做得太残忍(crudelius)。
§9.3.20sunt et illa non similia soloecismo quidem, sed tamen numerum mutantia, quae et tropis adsignari solent, ut de uno pluraliter dicamus: " sed nos immensum spatiis confecimus aequor; " et de pluribus singulariter, " haud secus ac patriis acer Romanus in armis.
” 还有一些虽然不类似于语法失误,但仍然改变了“数”的表达,这些也常常被归入转喻(tropis)中,比如我们用复数指代单数: “但是我们已经完成了空间广阔的海洋;” 以及用单数指代复数: “正如英勇的罗马人穿着他祖先的铠甲,并无二致。
" Specie diversa sed genere eadem et haec sunt, §9.3.21" neve tibi ad solem vergant vineta cadentem.
” 虽然外表不同,但本质上相同的是以下这些: “也不要让你的葡萄园朝向落日。
— ne mihi tum molles sub divo carpere somnos, neu dorso nemoris libeat iacuisse per herbas, " non enim nescio cui alii prius nec postea sibi uni, sed omnibus praecipit.
——” “那时,愿我不喜欢在露天享受温柔的睡眠,也不喜欢在林脊的草地上躺卧,” 因为他并不是先教导某个其他的人,然后又只教导自己,而是教导所有人。
sed de nobis loquimur tanquam de aliis: dicit Seruius, negat Tullius.
但我们谈论自己时,就好像在谈论别人一样: “塞尔维乌斯说,图利乌斯否认。 ”

词汇与语法注释

  1. §9.3.12duci probare — 引用自萨柳斯蒂乌斯。这代表了一个主动不定式,实际上相当于 "se duci probare"(向将军证明自己/取悦将军),是通过省略反身代词达到简练(brevitas)的一个例子。
  2. §9.3.14sed enim — 连词的并置。这是对希腊语 ἀλλὰ γάρ 的模仿,在语境中用作古风表达,意为“但实际上”或“但确实”。
  3. §9.3.15tam magis... quam magis... — 表示比例的关联表达。在古典散文中,这通常写作 "eo magis... quo magis..." 或 "tanto magis... quanto magis...",在此处被古风和诗歌体裁中的 "tam... quam..." 所替代。
  4. §9.3.17saucius pectus — 模仿希腊语中的“关系宾格”(或希腊式宾格)。宾格名词 "pectus"(胸)限定了形容词 "saucius"(受伤的)所作用的身体部位。
  5. §9.3.19ne non potius... quam... — 在表示担忧的连词 "ne" 之后使用的双重否定。该从句表达了对前者(“所有好人都说太迟了”,ne non... potius)相比于后者(“有人说太残酷了”,quam...)更不发生(即不被这样说)的担心,反映了西塞罗反讽式的强调,即他更担心被指责太慢而非太残酷。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §9.3.12-9.3.21. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:9.3.12-9.3.21

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。