Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §8.6.1-8.6.11

转义的定义与隐喻的性质及四种类型

第 235 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

昆体良在提及关于比喻定义和分类的争论后,详细阐述了最重要且最美丽的转义(隐喩)的性质、必要性以及四种具体类型,并指出它能赋予文体奇妙的崇高感。

§8.6.1tropus est verbi vel sermonis a propria significatione id aliam cum virtute mutatio.
比喻(托普斯)是名词或言语从其本义向另一种意义的转变,并带有修辞上的美德。
circa quem inexplicabilis et grammaticis inter ipsos et philosophis pugna est, quae sint genera, quae species, qui numerus, quis cuique subiiciatur.
关于这一点,在文法家自身之间以及哲学家之间,存在着无法解决的争论:有哪些属,有哪些种,数量是多少,以及哪一个应该归属于哪一个。
§8.6.2nos omissis, quae nihil ad instruendum oratorem pertinent, cauillationibus, necessarios maxime atque id usum receptos exsequemur, haec modo id his adnotasse contenti, quosdam gratia significationis quosdam decoris assumi, et esse alios id verbis propriis alios id tralatis, vertique formas non verborum modo sed et sensuum et compositionis.
我们略去那些对培养雄辩家毫无用处的诡辩,而将探讨最必要且被习俗所接受的比喻,在此我们仅满足于指出以下几点:有些是为了表意的需要,有些是为了修饰而采用;有些存在于本义词中,有些存在于转义词中;不仅词语的形态会发生转变,思想和结构的形态也会发生转变。
§8.6.3quare mihi videntur errasse, qui non alios crediderunt tropos, quam id quibus verbum pro verbo poneretur.
因此,那些认为除了以词代词之外便没有其他比喻的人,在我看来是犯了错误。
neque illud ignoro, id iisdem fere, qui significandi gratia adhibentur, esse et ornatum; sed non idem accidet contra, eruntque quidam tantum ad speciem accommodati.
我也并非不知道,在几乎所有为了表意而采用的同一批比喻中,也存在着装饰;但反过来却不尽然,有些比喻仅是为了外观上的美感而设的。
§8.6.4incipiamus igitur ab eo, qui cum frequentissimus est tum longe pulcherrimus, translatione dico, quae μεταφορά Graece vocatur.
因此,让我们从最常用也是最美丽的比喻开始,也就是转义(隐喻),希腊语称之为 μεταφορά。
quae quidem cum ita est ab ipsa nobis concessa natura, ut indocti quoque ac non sentientes ea frequenter utantur, tum ita iucunda atque nitida, ut id oratione quamlibet clara proprio tamen lumine eluceat.
这确实是自然本身赋予我们的,以至于无知者和无意识者也经常使用它,同时它又是如此令人愉悦和明亮,以至于在任何明晰的辩论中,它都以其自身独特的光芒闪耀。
§8.6.5neque enim vulgaris esse neque humilis nec insuavis apte ac recte modo adscita potest.
因为只要采用得当且正确,它绝不会是庸俗、卑微或不悦耳的。
copiam quoque sermonis auget permutando aut mutuando quae non habet, quodque est difficillimum, praestat ne ulli rei nomen deesse videatur.
它还通过交换或借用其所没有的词汇来增加言语的丰富性,并且最难能可贵的是,它使任何事物似乎都不缺少名称。
transfertur ergo nomen aut verbum ex eo loco id quo proprium est, id eum id quo aut proprium deest aut translatum proprio melius est.
因此,名词或动词从它本义所在的那个地方,被转移到或者缺少本义词、或者转义词比本义词更好的那个地方。
id facimus, §8.6.6aut quia necesse est aut quia significantius est aut (ut dixi) quia decentius.
我们这样做,要么是因为必要,要么是因为更有表现力,要么(如我所说)是因为更优雅。
ubi nihil horum praestabit, quod transferetur, improprium erit.
如果这些好处一个都没有达到,那么被转移的词就是不妥当的。
necessitate rustici gemmam id vitibus (quid enim dicerent aliud?), et sitire segetes et fructus laborare; necessitate nos durum hominem aut asperum; non enim proprium erat, quod daremus his adfectibus, nomen.
由于必要,农夫们在葡萄树上说“芽”(否则他们还能说什么呢? ),说庄稼“口渴”,说果实“受苦”;由于必要,我们说一个“硬”或“粗糙”的人;因为我们没有本义词可以给予这些情感状态。
§8.6.7iam incensum ira et inflammatum cupiditate et lapsum errore significandi gratia; nihil enim horum suis verbis quam his arcessitis magis proprium erit.
此外,“因愤怒而燃烧”和因“欲望而发炎”、“因错误而滑落”是为了表意的缘故;因为在表达这些事物时,本义词并不比这些借来的词更合适。
illa ad ornatum, lumen orationis et generis claritatem et contionum procellas et eloquentiae fulmina, ut Cicero pro Milone Clodium fontem gloriae eius vocat et alio loco segetem ac materiem.
另一些则是为了装饰,如“言语的光芒”、“门第的显赫”、“集会的风暴”和“雄辩的雷霆”,就像西塞罗在《为米罗辩护》中把克洛狄乌斯称为米罗“荣耀的源泉”,在另一处称其为“播种地和材料”。
§8.6.8quaedam etiam parum speciosa dictu per hanc explicantur: " hoc faciunt, nimio ne luxu obtunsior usus sit genitali arvo et sulcos oblimet inertes.
某些不便直言的事物也通过这种方式得到阐释: “他们这样做,是为了不因过度的奢靡而使生殖之田的功用变得迟钝,从而泥封了荒废的犁沟。
" | totum autem metaphora brevior est similitudo, eoque distat, quod illa comparatur rei quam volumus exprimere, haec pro ipsa re dicitur.
” 总的来说,隐喻(转义)是更短的明喻,其区别在于:明喻是与我们想要表达的事物进行比较,而隐喻则是代替事物本身而被说出。
§8.6.9comparatio est, cum dico fecisse quid hominem ut leonem; translatio, cum dico de homine, leo est.
当我说明一个人做某事“像狮子一样”时,这是比较;当我说明一个人“是狮子”时,这是转义。
huius vis omnis quadruplex maxime videtur: cum id rebus animalibus aliud pro alio ponitur, ut de agitatore, " gubernator magna contorsit equum vi; " aut ut Livius Scipionem a Catone adlatrari solitum refert.
隐喻的所有效用似乎主要分为四种:当在生物之间以一物代一物时,如谈到驾车者: “舵手用极大的力量转动了马匹”;或者如李维提到,西庇阿常常被加图“吠叫”。
§8.6.10inanima pro aliis generis eiusdem sumuntur, ut: " classique immittit habenas; " aut pro rebus animalibus inanima, " ferron an fato moerus Argivom occidit? " aut contra: " sedet inscius alto accipiens sonitum saxi de uertice pastor.
无生物被用来代替同类的其他无生物,如: “他向舰队放松了缰绳”;或者以无生物代替生物: “阿耳戈斯人的城墙因铁器还是因命运而倒塌? ” 或者相反: “不知情的牧人坐着,听着从高耸岩石顶传来的声音。
" Praecipueque ex his oritur mira sublimitas, §8.6.11quae audaci et proxime periculum translatione tolluntur, cum rebus sensu carentibus actum quendam et animos damus, qualis est " pontem indignatus Araxes, " et illa Ciceronis,
” 特别是在这些之中,产生了一种奇妙的崇高感,这些是通过大胆且近乎危险的转义而被提升的,即当我们给无知无觉的事物赋予某种行动和生命时,例如: “因桥梁而愤怒的阿拉克塞斯河”,以及西塞罗的那些词句,

词汇与语法注释

  1. §8.6.1id — 文中出现的 `id aliam`、`id his`、`id verbis`、`id tralatis`、`id quibus` 等短语中的 `id`,皆为抄本或OCR识别错误,应为介词 `in`。本译文均将其视作 `in` 进行翻译。
  2. §8.6.2vertique formas non verborum modo sed et sensuum et compositionis — 此句属于“对格加不定式”结构(间接引语),其中 `verti` 为现在时被动不定式。`non modo... sed et...` 意为“不仅……而且……”。`sensuum` 是第四变格名词 `sensus`(思想、意义)的复数属格形式。
  3. §8.6.8totum autem metaphora brevior est similitudo — `totum` 在此处用作副词,意为“总的来说,一般而言”。`metaphora` 为单数主格主语,`similitudo`(明喻)为单数主格表语,构成了“隐喻是更短的明喻”这一经典定义。
  4. §8.6.11quae audaci et proxime periculum translatione tolluntur — 关系代词 `quae`(中性复数主格)指代前句中产生崇高感的事物或表达方式。被动语态动词 `tolluntur` 在此意为“被提升,被高雅化”,表示文风通过大胆的转义(隐喻)而得以升华。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §8.6.1-8.6.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:8.6.1-8.6.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。