Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §8.6.12-8.6.22

过度隐喻的危害与提喻的用法

第 236 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

昆体良警告了过度或不当使用隐喻的危害,讨论了诗歌与散文之间的界限。他还阐述了提喻的定义及其在散文中的使用范围,包括语法数上的自由。

§8.6.12quid enim tuus ille, Tubero, destrictus id acie Pharsalica gladius agebat? cuius latus ille mucro petebat? qui sensus erat armorum tuorum? duplicatur interim haec virtus, ut apud Vergilium, " ferrumque armare veneno.
“图贝罗啊,你在法萨卢斯战役中拔出的那把利剑究竟在做什么? 那剑锋在寻找谁的胁部? 你的武器又怀有什么样的意图(感觉)? ”有时,这种美德会被加倍,如在维吉尔那里: “用毒药武装铁器。
" Nam et veneno armare et ferrum armare translatio est.
” 因为“用毒药武装”和“武装铁器”都是转义。
secantur haec id plures species: §8.6.13ut a rationali ad rationale et item de irrationalibus, et haec invicem, quibus similis ratio est, et a toto et a partibus.
这些被分为更多的种:例如从理性的到理性的,同样关于非理性的,以及这些相互之间,具有相似关系的,以及从整体到部分。
sed iam non pueris praecipimus, ut accepto genere species intelligere non possint.
但我们现在不是在教小孩子,以至于他们在接受了属之后还无法理解种。
§8.6.14ut modicus autem atque opportunus eius usus illustrat orationem, ita frequens et obscurat et taedio complet, continuus vero id allegorias et aenigmata exit.
但是,正如适度且及时的使用能使言语生辉一样,频繁的使用既使人费解又令人厌倦,而连续的使用则会流于寓言和谜语。
sunt etiam quaedam et humiles translationes, ut id de quo modo dixi, saxea est verruca, et sordidae.
也有一些低俗的转义,比如我刚才说的“石质的疣”,以及肮脏的转义。
§8.6.15non enim, si Cicero recte sentinam rei publicae dixit, foeditatem hominum significans, idcirco probem illud quoque veteris oratoris, persecuisti rei publicae vomicas.
因为,如果西塞罗正确地说了“国家底部的污垢”,以此指代那些人的丑恶,我并不会因此也赞同那位古老雄辩家所说的“你切开了国家的脓包”。
optimeque Cicero demonstrat cavendum, ne sit deformis translatio, (qualis est—nam ipsis eius utar exemplis— castratam morte Africani rem publicam, et stercus curiae Glauciam) ne nimio maior aut, §8.6.16quod saepius accidit, minor, ne dissimilis.
西塞罗极其出色地指出,必须提防不要让转义变得丑陋(正如——因为我将使用他自己的例子——“因阿非利加努斯之死而被阉割的国家”,以及“元老院的粪便格劳基亚”),不要让它过分巨大,或者这种情况更常发生,过分微小,或者不相似。
quorum exempla nimium frequenter deprehendet, qui scierit haec vitia esse. sed copia quoque modum egressa vitiosa est, praecipue id eadem specie.
那些知道这些是缺陷的人,会非常频繁地发现它们的例子。 但是,数量超出限度也是有缺陷的,尤其是在同一种类中。
§8.6.17sunt et durae, id est a longinqua similitudine ductae, ut capitis nives et " Iuppiter hibernas cana nive conspuit Alpes.
也有生硬的转义,即从遥远的相似性中引申出来的,如“头上的雪”和: “朱庇特用白雪向冬日的阿尔卑斯山吐唾沫。
" in illo vero plurimum erroris, quod ea, quae poetis, qui et omnia ad voluptatem referunt et plurima vertere etiam ipsa metri necessitate coguntur, permissa sunt, convenire quidam etiam prosae putant.
” 但在这一点上确实存在着最大的错误,因为有些人认为,那些允许诗人们做的事(诗人们把一切都归于愉悦,而且往往因格律本身的需要而不得不转用极多词汇),也同样适用于散文。
§8.6.18at ego id agendo nec pastorem populi auctore Homero dixerim, nec volucres per aera nare, licet hoc Vergilius id apibus ac Daedalo speciosissime sit usus.
但在实际应用中,我既不会根据荷马的权威称领袖为“人民的牧人”,也不会说鸟儿“在空中游泳”,尽管维吉尔在描写蜜蜂和代达罗斯时极美地使用了这个词。
metaphora enim aut vacantem occupare locum debet aut, si id alienum venit, plus valere eo quod expellet.
因为隐喻要么应该占据空缺的位置,要么,如果它进入了别人的位置,就应该比它所排挤的词更有价值。
§8.6.19quod aliquanto etiam magis de synecdoche dicam.
这一点我对提喻(提喻法)还要说得更深一些。
nam translatio permovendis animis plerumque et signandis rebus ac sub oculos subiiciendis reperta est.
因为转义主要是为了打动心灵、标记事物并呈现在眼前而被发现的。
haec variare sermonem potest, ut ex uno plures intelligamus, parte totum, specie genus, praecedentibus sequentia, vel omnia haec contra; liberior poetis quam oratoribus.
而提喻则可以使言语发生变化,使我们从一个事物中理解多个事物:用部分代表整体,用种代表属,用前因代表后果,或者将所有这些反过来;这对诗人比对雄辩家更为自由。
§8.6.20nam prosa, ut mucronem pro gladio et lectum pro domo recipiet, ita non puppim pro navi nec abietem pro tabellis; et rursus, ut pro gladio ferrum, ita non pro equo quadrupedem.
因为散文虽然会接受用“剑刃”代替“剑”,用“床榻”代替“房屋”,但绝不会接受用“船尾”代替“船”,或用“杉木”代替“写字板”;反之,虽然接受用“铁”代替“剑”,但绝不接受用“四足动物”代替“马”。
maxime autem id orando valebit numerorum illa libertas.
但在辩论中,最能发挥作用的是那种数上的自由。
nam et Livius saepe sic dicit, Romanus proelio victor, cum Romanos vicisse significat; et contra Cicero ad Brutum, populo, inquit, imposuimus et oratores visi sumus, cum de se tantum loqueretur.
因为李维也经常这样说,“罗马人在战斗中获得胜利”,而他的意思其实是“罗马人们赢了”;相反,西塞罗在给布鲁图斯的信中说,“我们欺骗了人民,显得像是雄辩家”,而他当时只是在谈论他自己。
§8.6.21quod genus non orationis modo ornatus, sed etiam cotidiani sermonis usus recipit.
这种类型不仅是言语的装饰,也是日常谈话的使用所接受的。
quidam synecdochen vocant et cum id id contextu sermonis quod tacetur accipimus; verbum enim ex verbis intelligi, quod inter vitia ellipsis vocatur: " Arcades ad portas ruere.
有些人也将我们在言语的上下文里领会那被保持沉默之物的情况称为提喻;因为从词语中可以理解一个词,这在缺陷中被称为“省略”: “阿尔卡迪亚人向大门奔去。
" mihi hanc figuram esse magis placet; §8.6.22illic ergo reddetur.
” 但我更喜欢将这视为一种修辞格;因此它将在那里(修辞格的章节)被阐述。
aliud etiam intelligitur ex alio: " aspice, aratra iugo referunt suspensa iuuenci, " unde apparet noctem appropinquare.
还有一种事物是从另一种事物中被理解的: “看,年轻的公牛带回了悬挂在轭上的犁” 由此显然可以看出夜晚正在临近。
id nescio an oratori conveniat nisi id argumentando, cum rei signum est.
我不知道这是否适合雄辩家,除非是在论证中作为事物的迹象时。
sed hoc ab elocutionis ratione distat.
但这已经偏离了修辞表达的范畴。

词汇与语法注释

  1. 8.6.13ut ... non possint — 由 ut 引导的从句既可以理解为紧接 non pueris praecipimus 的结果从句(以至于他们不会无法理解),也可以理解为说明性从句,但在此处最自然的是理解为限制性/结果性从句,意为“我们所教导的并非是那种在接受了属之后便无法理解种的孩童”。
  2. 8.6.15cavendum, ne sit deformis translatio ... ne nimio maior — 多个 ne 从句悬挂于表示义务的动动词 cavendum(必须提防)之上。括号后的第一个 'ne sit deformis translatio'(免得转义变得丑陋)和随后的 'ne nimio maior'(免得过分巨大)都是由 cavendum 控制的否定目的从句,处于并列关系。
  3. 8.6.17plurimum erroris, quod ea ... convenire quidam etiam prosae putant — 'plurimum erroris' 意为“最大的错误”,其中 'erroris' 为部分属格。'quod' 从句是一个同位语名词从句,具体解释指示代名词 'illlo'(在那件事中)的内容,意为“某些人认为那些……也适用于散文的事实”。
  4. 8.6.18licet hoc Vergilius ... sit usus — 'licet' 起到从属连词的作用,接虚拟语气 'sit usus'(异态动词 utor 的虚拟式完成时),构成让步从句,意为“尽管维吉尔使用了这个”。
  5. 8.6.20populo ... imposuimus et oratores visi sumus — 引用自西塞罗。第一人称复数形式(imposuimus, visi sumus)在此作为“作者复数”或“尊严复数”使用,指代说话者单数(西塞罗本人),并与前文用单数形式指代复数(全体罗马人)的集合名词 'Romanus' 形成对比。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §8.6.12-8.6.22. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:8.6.12-8.6.22

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。