§3.4.1sed tria an plura sint, ambigitur.
但它们是三种还是更多,仍有争议。
nec dubie prope omnes utique summae apud antiquos auctoritatis scriptores Aristotelem secuti, qui nomine tantum alio contionalem pro deliberativa appellat, hac partitione contenti fuerunt.
毫无疑问,古代几乎所有具有最高权威的著作家都追随亚里士多德——他仅用不同的名称将“审议性”称为“集会性”——并对这一划分感到满意。
§3.4.2verum et tum leviter est temptatum, cum apud Graecos quosdam tum apud Ciceronem in libris de Oratore, et nunc maximo temporum nostrorum auctore prope impulsum, ut non modo plura haec genera, sed paene innumerabilia videantur.
然而,这在以前曾被轻微地尝试过,既在某些希腊人中,也在西塞罗的《论辩论家》中;而现在,由于我们时代最伟大的权威的推动,这一主张几乎被确立,以至于这些类型不仅显得更多,而且几乎多到不可胜数。
§3.4.3nam si laudandi ac vituperandi officium in parte tertia ponimus, in quo genere versari videbimur, cum querimur, consolamur, mitigamus, concitamus, terremus, confirmamus, praecipimus, obscure dicta interpretamur, narramus, deprecamur, gratias agimus, gratulamur, obiurgamus, maledicimus, describimus, mandamus, renuntiamus, optamus, opinamur, plurima alia?
因为,如果我们把赞美与指责的职责放在第三部分中,那么当我们抱怨、安慰、缓和、激起、恐吓、鼓舞、指导、解释晦涩之言、叙述、恳求、感谢、祝贺、责备、咒骂、描绘、委托、报告、期望、表达意见以及做许多其他事情时,我们应该被看作是属于哪一种类型呢?
§3.4.4ut mihi in illa vetere persuasione permanenti velut petenda sit venia, quaerendunque, quo moti priores rem tam late fusam tam breviter astrinxerint.
以至于对我这个坚持旧有信念的人来说,似乎必须寻求宽恕,并且必须探究:先人是出于什么动机,才将这一如此广泛展开的事物限制得如此狭窄。
quos qui errasse putant, hoc secutos arbitrantur, quod in his fere versari tum oratores videbant;
那些认为先人犯了错误的人,认为先人遵循的是:他们看到当时的辩论家几乎只从事这些活动。
§3.4.5nam et laudes ac vituperationes scribebantur, et ἐπιταφίους dicere erat moris, et plurimum in consiliis ac iudiciis insumebatur operae, ut scriptores artium pro solis comprehenderint frequentissima.
因为当时既撰写赞词与指责词,又有发表悼词的习俗,且大部分精力都花在议事和审判上,因此修辞指南的著作者们便将最常见的事物当作仅有的事物包含进去了。
§3.4.6qui vero defendunt, tria faciunt genera auditorum, unum, quod ad delectationem conveniat, alterum, quod consilium accipiat, tertium, quod de causis iudicet.
但那些为此辩护的人,将听众分为三种:一种是为了娱乐而聚集的,第二种是听取建议的,第三种是对诉讼做出判决的。
mihi cuncta rimanti et talis quaedam ratio succurrit, quod omne orationis officium aut in iudiciis est aut extra iudicia.
对深入探究一切的我而言,也想到了这样一种理由:言语的所有职责,要么在法庭之内,要么在法庭之外。
§3.4.7eorum, de quibus iudicio quaeritur, manifestum est genus; ea, quae ad iudicem non veniunt, aut praeteritum habent tempus aut futurum; praeterita laudamus aut vituperamus, de futuris deliberamus.
那些在审判中被审理的事物,其类型是显而易见的;那些不提交给法官的事物,要么属于过去的时间,要么属于未来的时间;对于过去的事物我们予以赞美或指责,对于未来的事物我们进行审议。
§3.4.8item omnia, de quibus dicendum est, aut certa sint necesse est aut dubia.
同样,所有必须加以论述的事物,必然要么是确定的,要么是可疑的。
certa, ut cuique est animus, laudat aut culpat; ex dubiis partim nobis ipsis ad electionem sunt libera, de his deliberatur; partim aliorum sententiae commissa, de his lite contenditur.
确定的事物,人们依据各人的意向予以赞美或指责;在可疑的事物中,有一部分对我们自己而言是可以自由选择的,对这些我们进行审议;另一部分则提交给别人的判决,对这些我们通过诉讼进行争论。
§3.4.9Anaximenes iudicialem et contionalem generales partes esse voluit, septem autem species: hortandi, dehortandi, laudandi, vituperandi, accusandi, defendendi, exquirendi, quod ἐξεταστικόν dicit; quarum duae primae deliberativi, duae sequentes demonstrativi, tres ultimae iudicialis generis sunt partes.
阿那克西美尼主张裁判用和集会用是通用的部分,而种有七个:劝告、谏止、赞美、指责、指控、辩护以及探究(他称之为exetastikon);其中前两个是审议性类型的部分,接下来的两个是展示性类型的部分,最后三个是裁判性类型的部分。
§3.4.10Protagoran transeo, qui interrogandi, respondendi, mandandi, precandi, quod εὐχωλήν dixit, partes solas putat.
普罗泰戈拉我就略过不提了,他认为只有提问、回答、命令、祈祷(他称之为euchole)才是仅有的部分。
Plato in Sophiste iudiciali et contionali tertiam adiecit προσομιλητικήν, quam sane permittamus nobis dicere sermocinatricem; quae a forensi ratione diiungitur et est accommodata privatis disputationibus, cuius vis eadem profecto est quae dialecticae.
柏拉图在《智者篇》中,在裁判用和集会用之外,增加了第三种“交谈性”(prosomiletike),我们大可允许自己将其称为谈话性的;它与法庭辩论相分离,适用于私人辩论,其力量确实与辩证法相同。
§3.4.11Isocrates in omni genere inesse laudem ac vituperationem existimavit.
伊索克拉底认为,赞美与指责存在于每一个类型之中。
nobis et tutissimum est auctores plurimos sequi, et ita videtur ratio dictare.
对我们而言,追随大多数著作家是最安全的,而且道理似乎也是这样指示的。
§3.4.12est igitur, ut dixi, unum genus, quo laus ac uituperatio continetur, sed est appellatum a parte meliore laudativum; idem alii demonstrativum vocant.
因此,正如我所说,存在着一个包含赞美与指责的类型,但它因其较好的部分而被称作“赞美性”;其他人则将同一种类型称为“展示性”。
utrumque nomen ex Graeco creditur fluxisse, nam ἐγκωμιαστικόν aut ἐπιδεικτικόν dicunt.
这两个名称都被认为源自希腊语,因为他们称之为enkomiastikon或epideiktikon。
§3.4.13sed mihi ἐπιδεικτικόν non tam demonstrationis vim habere quam ostentationis videtur et multum ab illo ἐγκωμιαστικῷ differre; nam ut continet laudativum in se genus, ita non intra hoc solum consistit.
但在我看来,“展示性”(epideiktikon)与其说具有论证的力量,不如说具有炫耀的力量,并且与那个“赞美性”(enkomiastikon)有很大不同;因为正如它本身包含了赞美性的类型一样,它并不局限于此。
§3.4.14an quisquam negaverit Panegyricos ἐπιδεικτικούς esse? atqui formam suadendi habent et plerumque de utilitatibus Graeciae loquuntur;
难道会有人否定节日颂词是展示性的吗?
ut causarum quidem genera tria sint, sed ea tum in negotiis tum in ostentatione posita.
然而它们具有劝服的形式,并且大多是在谈论希腊的利益;因此诉讼的类型确实是三种,但它们既存在于实际事务中,也存在于展示中。
nisi forte non ex Graeco mutantes demonstrativum vocant, uerum id sequuntur, quod laus ac uituperatio quale sit quidque demonstrat.
除非他们或许并非从希腊语翻译而称之为展示性,而是遵循了这一点:赞美与指责展示了每一个事物是怎样的。
§3.4.15alterum est deliberativum, tertium iudiciale.
第二个是审议性,第三个是裁判性。
ceterae species in haec tria incident genera, nec invenietur ex his ulla, in qua non laudare ac vituperare, suadere ac dissuadere, intendere quid vel depellere debeamus.
其余的种将归入这三种类型,并且在这些种里,找不到任何一种是不需要我们去赞美或指责、劝说或规劝、指控或辩驳的。
illa quoque sunt communia, conciliare, narrare, docere, augere, minuere, concitandis componendisve adfectibus animos audientium fingere.
以下这些也是共通的:拉拢、叙述、指教、夸大、缩小,以及通过激起或平息情感来塑造听众的心灵。
§3.4.16ne iis quidem accesserim, qui laudativam materiam honestorum, deliberatiuam utilium, iudicialem iustorum quaestione contineri putant, celeri magis ac rotunda usi distributione quam vera.
我也不赞同那些认为赞美性的素材包含在高洁事物的探究中、审议性的素材包含在有益事物的探究中、裁判性的素材包含在正义事物的探究中的人,他们使用的是一种较之真实更显迅速且圆满的划分。
stant enim quodam modo mutuis auxiliis omnia.
因为所有的事物在某种程度上都是通过相互扶持而存在的。
nam et in laude iustitia utilitasque tractatur et in consiliis honestas, et raro iudicialem inveneris causam, in cuius non parte aliquid eorum, quae supra diximus, reperiatur.
因为在赞美中也会探讨正义与利益,在审议中也会探讨高洁,而且你很少能找到一个法庭诉讼,在其任何部分中找不到我们上面所说的那些要素。