Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §2.21.13-2.21.24

辩论家通晓诸事的知识与修辞学的工具

第 67 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

昆体良论证了弁论家可以通过在需要时学习任何主题来对其进行演说,并引用了日常语言以及高尔吉亚、赫尔玛戈拉斯和亚里士多德的权威来支持这一观点。他还将修辞学的“工具”与技术本身区分开来,将其归于执业者,并将这一讨论推迟。

§2.21.13cum praesertim primo libro iam ostenderim, philosophos omissam hanc ab oratoribus partem occupasse, quae rhetorices propria semper fuisset, ut illi potius in nostra materia versentur.
特别是因为我在第一册中已经指出,哲学家们占领了被弁论家们遗弃的这部分,而这部分向来是属于修辞学所特有的,以至于他们反而致力于我们的材料。
denique cum sit dialectices materia de rebus subiectis disputare, sit autem dialectice oratio concisa, cur non eadem perpetuae quoque materia videatur?
最后,既然辩证法的材料是对提交给它的事物进行讨论,而辩证法又是简短的言论,为什么不认为同样的材料也是连续言论的材料呢?
§2.21.14solet a quibusdam et illud opponi: omnium igitur artium peritus erit orator, si de omnibus ei dicendum est.
有人也常提出这样的反对:“那么,如果弁论家必须谈论所有的艺术,他将对所有的艺术都精通了。
possem hic Ciceronis respondere verbis, apud quem hoc invenio: mea quidem sententia nemo esse poterit omni laude cumulatus orator, nisi erit omnium rerum magnarum atque artium scientiam consecutus; sed mihi satis est eius esse oratorem rei de qua dicet non inscium.
”在此,我可以用西塞罗的话来回答,我在他的著作中发现这样的话:“依我看来,任何人如果未能获得所有伟大事务和艺术的知识,就不能成为一个获得一切赞誉的弁论家”;但对我来说,只要弁论家对自己将要谈论的事物并非一无所知就足够了。
§2.21.15neque enim omnes causas novit, et debet posse de omnibus dicere.
因为他确实不知道所有的诉讼,但又必须能够谈论所有的诉讼。
de quibus ergo dicet? de quibus didicit.
那么,他将谈论哪些事物呢? 谈论那些他所学到的事物。
similiter de artibus quoque, de quibus dicendum erit, interim discet; et de quibus didicerit dicet.
同样,对于他将要谈论的那些艺术,他在此期间也会学习;并且他将谈论那些他学到的事物。
§2.21.16quid ergo? non faber de fabrica melius aut de musice musicus? si nesciat orator, quid sit, de quo quaeratur, plane melius. nam et litigator rusticus illitteratusque de causa sua melius, quam orator, qui nesciet quid in lite sit;
那又怎样呢? 难道工匠谈论手艺,或者音乐家谈论音乐不更好吗? 如果弁论家不知道所要探讨的问题是什么,那显然他们谈论得更好。
sed accepta a musico, a fabro, sicut a litigatore melius orator quam ipse qui docuerit.
因为即使是一个粗鲁且不识字的诉讼当事人,也会比一个不知道诉讼中争点是什么的弁论家更了解自己的案件;但一旦从音乐家、工匠那里,就像从诉讼当事人那里接受了之后,弁论家会比传授这些事物的本人谈论得更好。
§2.21.17verum et faber, cum de fabrica, et musicus, cum de musica, si quid confirmationem desideraverit, dicet.
但是,工匠在谈论手艺时,音乐家在谈论音乐时,如果有什么需要证实的地方,他也会谈论。
non quidem erit orator, sed faciet illud quasi orator, sicut cum vulnus imperitus deligabit, non erit medicus, sed faciet ut medicus.
他确实不会成为弁论家,但他会像弁论家一样去做,就像一个没有经验的人包扎伤口时,他虽不是医生,但他的所作所为就像医生一样。
§2.21.18an huiusmodi res neque in laudem neque in deliberationem neque in iudicium veniunt? ergo cum de faciendo portu Ostiensi deliberatum est, non debuit sententiam dicere orator? atqui opus erat ratione architectorum.
难道这类事物既不属于赞颂,也不属于审议,又不属于审判吗? 那么,在审议建造奥斯提亚港口时,弁论家难道不应该发表意见吗? 然而,那时需要建筑师的专业论证。
§2.21.19livores et tumores in corpore cruditatis an veneni signa sint, non tractat orator? at est id ex ratione medicinae.
身体上的青肿和肿胀是消化不良还是中毒的迹象,难道弁论家不探讨吗? 但这属于医学的范畴。
circa mensuras et numeros non versabitur? dicamus has geometriae esse partes.
他难道不致力于测量和数字吗? 我们可以说这些是几何学的一部分。
equidem omnia fere credo posse casu aliquo venire in officium oratoris; quod si non accidet, non erunt ei subiecta.
我个人相信几乎所有事物都可能因某种偶然性而落入弁论家的职责之中;如果这没有发生,那它们就不会提交给他。
§2.21.20ita sic quoque recte diximus, materiam rhetorices esse omnes res ad dicendum ei subiectas; quod quidem probat etiam sermo communis.
因此,这样说也是正确的,即修辞学的材料是所有为了演讲而提交给它的事物;这一点甚至日常语言也证明了。
nam cum aliquid, de quo dicamus, accepimus, positam nobis esse materiam frequenter etiam praefatione testamur.
因为当我们接受了要谈论的某事时,我们经常甚至在序言中也表明,材料已经提交给我们了。
§2.21.21Gorgias quidem adeo rhetori de omnibus rebus putavit esse dicendum, ut se in auditoriis interrogari pateretur, qua quisque de re vellet.
高尔吉亚甚至认为弁论家必须谈论所有事物,以至于他允许自己在讲堂里被提问任何人想问的任何问题。
Hermagoras quoque, dicendo materiam esse in causa et in quaestionibus, omnes res subiectas erat complexus.
赫尔玛戈拉斯也通过说材料存在于案件和问题中,从而包含了所有提交的事物。
§2.21.22sed quaestiones si negat ad rhetoricen pertinere, dissentit a nobis; si autem ad rhetoricen pertinent, ab hoc quoque adiuvamur.
但如果他否认“问题”属于修辞学,他就与我们的意见相左;但如果它们属于修辞学,我们也得到了他的帮助。
nihil est enim, quod non in causam aut quaestionem cadat.
因为没有什么是不落入案件或问题之中的。
§2.21.23Aristoteles tres faciendo partes orationis, iudicialem, deliberativam, demonstrativam, paene et ipse oratori subiecit omnia; nihil enim non in haec cadit.
亚里士多德通过将演讲分为三部分(审判、审议、示范),他自己也几乎把一切都提交给了弁论家;因为没有什么是不落入这三者之中的。
§2.21.24quaesitum a paucissimis et de instrumento est.
极少数人也对工具进行了探讨。
instrumentum voco, sine quo formari materia in id quod velimus effici opus non possit.
我所说的“工具”,是指没有它,材料就无法被塑造成我们希望制成的作品。
verum hoc ego non artem credo egere sed artifice.
但我相信,这不是技术本身需要,而是技术家需要。
neque enim scientia desiderat instrumentum, quae potest esse consummata, etiamsi nihil faciat, sed ille artifex, ut caelator caelum et pictor penicilla.
因为知识不需要工具,即使什么都不做,知识也可以是完善的,但那个技术家需要,就像刻金师需要刻刀,画家需要画笔一样。
itaque haec in eum locum, quo de oratore dicturi sumus, differamus.
因此,让我们把这些事情推迟到我们要谈论弁论家的那个地方去吧。

词汇与语法注释

  1. §2.21.13perpetuae — 形容词 `perpetuae` 省略了名词 `orationis`(言论)。此处指的是连续演说(`perpetua oratio`),与作为简短言论(`oratio concisa`)的辩证法相对立。它可以被解释为修饰 `materia` 的属格,或者是与 `videatur` 连用的与格。
  2. §2.21.16accepta — 过去被动分词,可理解为中性复数主格或宾格(指代“这些事物”),或是省略了名词的夺格绝对结构。它表示一种条件,即一旦弁论家从这些专业人士处获得了相关的事实和信息,他就会比这些传授者本人谈论得更好。
  3. §2.21.24non artem credo egere sed artifice — 动词 `egeo`(需要、缺乏)在此引导夺格(表示所需要之物)。在依赖于 `credo` 的带不定式的宾格(A.C.I.)结构中,`artem` 是 `egere` 的主格宾格,而 `artifice` 则是受 `egere` 支配的夺格。此句具有省略结构,即“我相信并非技术需要[工具],而是技术家需要[它]”。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §2.21.13-2.21.24. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:2.21.13-2.21.24

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。