Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §4.6.1-4.6.50

悼念马克西穆斯之死与对布鲁图斯的感激

第 41 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

诗人向朋友布鲁图斯诉说了因保护人马克西穆斯去世及奥古斯都驾崩而使归国希望破灭的悲哀。接着,他赞美了布鲁图斯温和的品格,并誓言对支持他的朋友们永怀感激。

§4.6.1Quam legis, ex illis tibi venit epistula, Brute, §4.6.2Nasonem nolles in quibus esse locis, §4.6.3sed tu quod nolles, voluit miserabile fatum, ei mihi!
布鲁图斯,你正在读的这封信,是从你绝不希望纳索(我)所处的那些地方寄给你的,但是,可怜的命运却执意要发生你所不愿见到的事,唉,悲伤啊!
§4.6.4plus illud quam tua vota valet.
它比你的祈愿更有力量。
§4.6.5in Scythia nobis quinquennis Olympias acta est: §4.6.6iam tempus lustri transit in alterius.
在斯基提亚,我已经度过了一个五年的奥林匹亚期;如今时间已开始转入第二个五年期。
§4.6.7perstat enim fortuna tenax, votisque malignum §4.6.8opponit nostris insidiosa pedem.
因为顽固的命运仍在坚持,并且阴险地用它那恶意的脚来阻碍我们的祈愿。
§4.6.9certus eras pro me. Fabiae laus. Maxime, gentis, §4.6.10numen ad Augustum supplice voce loqui.
马克西穆斯,法比乌斯家族的荣耀,你曾下定决心,要用哀求的声音向神圣的奥古斯都为我说话。
§4.6.11occidis ante preces, causamque ego,. Maxime, mortis §4.6.12(nec fuero tanti) me reor esse tuae.
你在祈求之前便已去世,马克西穆斯,我认为自己就是你死亡的原因(尽管我并没有那么大的分量)。
§4.6.13iam timeo nostram cuiquam mandare salutem: §4.6.14ipsum morte tua concidit auxilium.
如今我害怕将我的救赎委托给任何人:凭借你的去世,救助本身已经崩溃了。
§4.6.15coeperat Augustus deceptae ignoscere culpae. §4.6.16spem nostram terras deseruitque simul,
奥古斯都本已开始宽恕我那受蒙蔽的过错;然而他却在同一时间抛弃了我的希望和这片大地。
§4.6.17quale tamen potui, de caelite, Brute, recenti §4.6.18vestra procul positus carmen in ora dedi.
然而,布鲁图斯,身处远方的我,关于这位新近升天的主宰,已将我尽力而作的诗篇送到你们的口中。
§4.6.19quae prosit pietas utinam mihi, sitque malorum §4.6.20iam modus et sacrae mitior ira domus,
但愿这份虔敬能对我有所帮助,但愿灾祸如今能有穷期,神圣家族的愤怒也变得更加温和。
§4.6.21te quoque idem liquido possum iurare precari, §4.6.22o mihi non dubia cognite Brute nota.
我可以明确地起誓,你也在祈求着同样的事情,哦,因确凿原委而被我深知的布鲁图斯。
§4.6.23nam cum praestiteris verum mihi semper amorem, §4.6.24hic tamen adverso tempore crevit amor.
因为,尽管你始终对我展现出真挚的爱,但这爱在逆境中却愈发增长。
§4.6.25quique tuas pariter lacrimas nostrasque videret, §4.6.26passuros poenam crederet esse duos.
无论是谁,若同时看到你我的泪水,都会以为要遭受惩罚的是我们两个人。
§4.6.27lenem te miseris genuit natura, nec ulli §4.6.28mitius ingenium, quam tibi, Brute, dedit: §4.6.29ut qui quid valeas ignoret Marte forensi, §4.6.30posse tuo peragi vix putet ore reos.
天性使你对不幸者充满温柔,布鲁图斯,它未曾给过任何人比你更温和的秉性:以至于那些不知道你在法庭论战中有多大力量的人,几乎无法相信被告能被你的雄辩逼入绝境。
§4.6.31scilicet eiusdem est, quamvis pugnare videntur, §4.6.32supplicibus facilem, sontibus esse trucem, §4.6.33cum tibi suscepta est legis vindicta severae, §4.6.34verba velut tinctu singula virus habent.
显然,尽管这两者似乎相互矛盾,但对求情者温和、对有罪者严酷,实属同一种品格,当严酷法律的维护工作由你承担时,你的字字句句仿佛浸过毒药一般带有杀伤力。
§4.6.35hostibus eveniat quam sis violentus in armis §4.6.36sentire et linguae tela subire tuae.
但愿让敌人去感受你在论战的武器中有多么猛烈,去承受你舌锋的箭矢吧。
§4.6.37quae tibi tam tenui cura limantur, ut omnes §4.6.38istius ingenium corporis esse negent, §4.6.39at si quem laedi Fortuna cernis iniqua, §4.6.40mollior est animo femina nulla tuo.
这些武器被你用如此精细的操持雕琢,以至于人人都否认那样卓越的才智会属于你那副躯体,但是,如果你看到有人被不公的命运伤害,那么没有任何一个女人的心会比你更温柔。
§4.6.41hoc ego praecipue sensi, cum magna meorum §4.6.42notitiam pars est infitiata mei.
对此我感受尤深,那时我的朋友们大部分都否认曾与我相识。
§4.6.43inmemor illorum, vestri non inmemor umquam, §4.6.44qui mala solliciti nostra levatis, ero.
我将忘却那些人,但永远不会忘记你们,是你们在忧虑中减轻了我的痛苦。
§4.6.45et prius hic nimium nobis conterminus Hister §4.6.46in caput Euxino de mare vertet iter, §4.6.47utque Thyesteae redeant si tempora mensae, §4.6.48Solis ad Eoas currus agetur aquas, §4.6.49quam quisquam vestrum, qui me doluistis ademptum, §4.6.50arguat ingratum non meminisse sui.
而且,这与我们过分临近的黑斯特尔河,宁可先从黑海向着源头倒流,且仿佛堤厄斯忒斯宴会的时代重临,太阳的战车宁可被驱往东方的水域,绝不会让你们这些因我被夺走而悲伤的人中,有任何人指责我是个忘恩负义、不记得他的人。

词汇与语法注释

  1. 4.6.1ex illis tibi venit epistula, Brute, / Nasonem nolles in quibus esse locis — 先行词名词 `locis` 被引入关系从句 `in quibus... locis` 中,且主句中的 `ex illis` 与关系代词 `quibus` 发生了大幅度离隔。虚拟语气未完成过去时 `nolles` 表示一种潜在可能性或委婉的愿望(“本不希望”)。
  2. 4.6.11nec fuero tanti — `tanti` 是价值属格。`fuero` 为将来完成时,在此表示一种带有自嘲性质的假设性判断:“我本不该有如此大的分量。”
  3. 4.6.29ut qui quid valeas ignoret Marte forensi, / posse tuo peragi vix putet ore reos — `ut` 引导结果从句,该从句的主语被省略,由关系从句 `qui... ignoret` 进行修饰。`Marte forensi`(在法庭论战中,夺格)是比喻说法。`peragi` 是以 `reos`(被告们)为主语的被动不定式,意为“被控诉至判罪”。
  4. 4.6.45et prius hic... quam quisquam — 从第45行的 `prius` 到第49行的 `quam` 构成了一个长距离的离隔构文(hyperbaton),通过排比不可能发生的事(adynaton)来表达强烈的誓言。比较从句中的动词 `arguat`(第50行)使用虚拟语气现在时。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §4.6.1-4.6.50. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:4.6.1-4.6.50

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。