Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §4.7.1-4.7.54

致韦斯塔利斯:证言严酷风土与赞颂艾吉索斯战功

第 42 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

奥维德致信被派往黑海地区的韦斯塔利斯,寄望于他能亲眼见证这片极寒之地的严酷,并极力赞美韦斯塔利斯在收复艾吉索斯战役中所展现的卓越军功。

§4.7.1Missus es Euxinas quoniam, Vestalis, ad undas, §4.7.2ut positis reddas iura sub axe locis, §4.7.3aspicis en praesens, quali iaceamus in arvo, §4.7.4nec me testis eris falsa solere queri.
韦斯塔利斯,既然你已被派往黑海的波涛,目的是要在极轴之下的这些地方主持公道,瞧,你正在亲眼目睹,我们躺在怎样的土地上,你也不会成为见证我习惯于抱怨虚假之事的证人。
§4.7.5accedet voci per te non irrita nostrae, §4.7.6Alpinis iuvenis regibus orte, fides,
通过你,我的声音将获得并非徒劳的确凿信任,身上流淌着阿尔卑斯国王血液的青年啊。
§4.7.7ipse vides certe glacie concrescere Pontum, §4.7.8ipse vides rigido stantia vina gelu; §4.7.9ipse vides, onerata ferox ut ducat Iazyx §4.7.10per medias Histri plaustra bubulcus aquas, §4.7.11aspicis et mitti sub adunco toxica ferro, §4.7.12et telum causas mortis habere duas.
你自己无疑看见了黑海因冰雪而凝结,你自己看见了葡萄酒因严寒而冻立;你自己看见了,强悍的雅济克斯牛倌如何驱赶着载重车辆,穿行在黑斯特尔河冰水之中,你也目睹了毒药被涂在弯曲的铁矢之下射出,目睹了武器带有双重的致死原因。
§4.7.13atque utinam pars haec tantum spectata fuisset, §4.7.14non etiam proprio cognita Marte tibi!
唉,但愿这片景象仅被你目睹过,而未曾通过你亲身参与的战斗而被你体验!
§4.7.15tenditur ad primum per densa pericula pilum, §4.7.16contigit ex merito qui tibi nuper honor,
历经密集的危险,你晋升到了笔头百人队长的地位,这一你最近获得的荣誉,实至名归。
§4.7.17sit licet hic titulus plenus tibi fructibus, ingens §4.7.18ipsa tamen virtus ordine maior erit.
尽管这一头衔对你而言可能充满了丰硕的成果,然而你的勇气本身,依然将比你的官阶更为伟大。
§4.7.19non negat hoc Hister, cuius tua dextera quondam §4.7.20puniceam Getico sanguine fecit aquam.
黑斯特尔河不否认这一点,曾经你的右手用盖塔人的鲜血将它的河水染成真红。
§4.7.21non negat Aegisos, quae te subeunte recepta §4.7.22sensit in ingenio nil opis esse loci.
艾吉索斯不否认这一点,当你在攻入时被收复,它感受到地利的优越并无任何助益。
§4.7.23nam, dubium positu melius defensa manune, §4.7.24urbs erat in summo nubibus aequa iugo.
因为,难以确知它是因地势还是因防守者的武力而防卫得更好,那座城市坐落在最高的山脊上,与云层同高。
§4.7.25Sithonio regi ferus interceperat illam §4.7.26hostis et ereptas victor habebat opes, §4.7.27donec fluminea devecta Vitellius unda §4.7.28intulit exposito milite signa Getis,
残暴的敌人曾从色萨尼亚国王手中夺取了它,胜者也曾占有着掠夺来的财富,直到维特里乌斯乘着河流的波浪顺流而下,让士兵登陆,向盖塔人推进了军旗。
§4.7.29at tibi, progenies alti fortissima Donni, §4.7.30venit in adversos impetus ire viros.
然而对你,高贵的唐努斯最勇敢的子嗣,涌起了向敌对男人们发起冲锋的激情。
§4.7.31nec mora, conspicuus longe fulgentibus armis, §4.7.32fortia ne possint facta latere caves, §4.7.33ingentique. gradu contra ferrumque locumque §4.7.34saxaque brumali grandine plura subis.
毫不迟疑,在很远的地方你便因闪光的武具而分外夺目,你极力避免让勇敢的行径隐没,你迈着巨大的步伐,迎着刀剑、地势、以及比冬日冰雹还要密集的落石,向上攀登。
§4.7.35nec te missa super iaculorum turba moratur, §4.7.36nec quae vipereo tela cruore madent.
既无从头顶掷下的重重长枪能阻缓你,亦无浸透了蝮蛇之血的兵刃能使你驻足。
§4.7.37spicula cum pictis haerent in casside pinnis, §4.7.38parsque fere scuti vulnere nulla vacat, §4.7.39nec corpus cunctos feliciter effugit ictus: §4.7.40sed minor est acri laudis amore dolor.
带有彩绘羽毛的标枪钉在你的头盔上,盾牌上几乎没有一个地方免受创伤,身体也未能万幸地躲过所有的打击:但与对赞誉的强烈热爱相比,痛苦显得微不足道。
§4.7.41talis apud Troiam Danais pro navibus Aiax §4.7.42dicitur Hectoreas sustinuisse faces, §4.7.43ut propius ventum est admotaque dextera dextrae, §4.7.44resque fero potuit comminus ense geri, §4.7.45dicere difficile est quid Mars tuus egerit illic, §4.7.46quotque neci dederis quosque quibusque modis.
正如在特洛伊,达奈人的船只前,埃阿斯据说曾抵挡住了赫克托耳的火把一样,当距离拉近,右手与右手相接,事情得以用凶猛的宝剑进行短兵相接之时,极难言表你的武勇在那里成就了何等伟业,以及你以何种方式,将多少人、将谁送入了死地。
§4.7.47ense tuo factos calcabas victor acervos, §4.7.48inpositoque Getes sub pede multus erat.
作为胜者,你践踏着由你的宝剑所造成的死尸堆,在你踩下的足底,有着众多的盖塔人。
§4.7.49pugnat ad exemplum primi minor ordine pili, §4.7.50multaque fert miles vulnera, multa facit, §4.7.51sed tantum virtus alios tua praeterit omnes, §4.7.52ante citos quantum Pegasus ibit equos,
职位低于笔头百人队长的士兵也效仿你的榜样而战,士兵承受了诸多创伤,也造成了诸多创伤,但你的勇气将其他所有人远远地抛在身后,犹如珀伽索斯将奔跑在疾驰的众马之先一样。
§4.7.53vincitur Aegisos, testataque tempus in omne §4.7.54sunt tua, Vestalis, carmine facta meo.
艾吉索斯被征服了,并且直至永远,你的功绩,韦斯塔利斯,已由我的诗篇作了见证。

词汇与语法注释

  1. 4.7.4nec me testis eris falsa solere queri — 将“eris testis”(你将成为证人)的补足语,与带宾格的不定式短语“me solere queri falsa”(我有抱怨虚假之事的习惯)连用。整句意为“你不会证明我的抱怨是虚假的”,即“你将见证我并非无病呻吟”。
  2. 4.7.13utinam pars haec tantum spectata fuisset — “utinam”与虚拟式过去完成时“spectata fuisset”(以及下一句中省略的“cognita [fuisset]”)连用,表示对过去未实现之事的愿望(“要是……就好了”)。诗人惋惜韦斯塔利斯不仅目睹(spectata)了这片险恶之地,甚至不得不亲身参与战斗(proprio Marte cognita)。
  3. 4.7.23dubium positu melius defensa manune — 这是“dubium [est] utrum... an...”(……还是……令人怀疑)句型的省略形式。其中“utrum”被省略,而“-ne”附在第二个选择支上(manune)。此处将表示方位的夺格“positu”(因地势)与表示手段的夺格“manu”(因人力/兵力)进行对比,用以形容艾吉索斯城极为坚固,难以分辨究竟是得益于地利还是人防。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §4.7.1-4.7.54. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:4.7.1-4.7.54

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。