Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §3.6.1-3.6.60

劝慰惧怕被提及的友人并重申友谊

第 32 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

诗人对一位害怕在诗中被提名的友人进行开导,向其陈述奥古斯都的仁慈与宽大,并指出这种担忧是多余的。他在尊重友人意愿的同时,也劝勉友人无论是公开还是秘密地保持两人的友谊。

§3.6.1Naso suo (posuit nomen quam paene!) sodali
纳索给他的友人(差一点就写出了名字!
§3.6.2mittit ab Euxinis hoc breve carmen aquis,
)从黑海的水域寄去这首简短的诗。
§3.6.3at si cauta parum scripsisset dextra quis esses, §3.6.4forsitan officio parta querella foret.
但是,如果那只不够谨慎的手写出了你是谁,也许出于义务的关怀反而会招致怨恨。
§3.6.5cur tamen, hoc aliis tutum credentibus, unus, §3.6.6appellent ne te carmina nostra, rogas?
然而,既然其他人认为这是安全的,为什么只有你一人,要求我的诗歌不要呼唤你的名字?
§3.6.7quanta sit in media clementia Caesaris ira, §3.6.8si nescis, ex me certior esse potes.
奥古斯都在盛怒之中仍有着多么巨大的仁慈,如果你不知道,你可以通过我而确知。
§3.6.9huic ego, quam patior, nil possem demere poenae, §3.6.10si iudex meriti cogerer esse mei.
即使我被迫充当自己功过的法官,对于我正在承受的这一惩罚,我也无法减去分毫。
§3.6.11non vetat ille sui quemquam meminisse sodalis, §3.6.12nec prohibet tibi me scribere teque mihi.
他并不禁止任何人思念自己的友人,也不阻碍你写信给我,或我写信给你。
§3.6.13nec scelus admittas, si consoleris amicum, §3.6.14mollibus et verbis aspera fata leves.
如果你安慰朋友,你并不会犯下罪行,用温柔的话语减轻他残酷的命运。
§3.6.15cur, dum tuta times, facis ut reverentia talis §3.6.16fiat in Angustos invidiosa deos?
为什么,在你害怕安全之物时,却让这种敬畏变成了对威严神明的诋毁?
§3.6.17fulminis adflatos interdum vivere telis §3.6.18vidimus et refici, non prohibente Iove.
那些被雷霆之箭击中的人有时仍能活下来,并在朱庇特不加禁止的情况下得以康复,这是我们有目共睹的。
§3.6.19nec, quia Neptunus navem lacerarat Ulixis, §3.6.20Leucothea nanti ferre negavit opem.
并不因为尼普顿撕碎了尤里西斯的船只,勒科泰娅就拒绝向在水中游泳的他伸出援手。
§3.6.21crede mihi, miseris caelestia numina parcunt, §3.6.22nec semper laesos et sine fine premunt.
相信我,天神们会宽恕不幸之人,绝不会永远且无休止地压迫受害者。
§3.6.23principe nec nostro deus est moderatior ullus: §3.6.24Iustitia vires temperat ille suas.
在我们的元首之外,没有哪个神明更为温和:他用“正义”来克制自己的力量。
§3.6.25nuper eam Caesar facto de marmore templo, §3.6.26iampridem posuit mentis in aede suae.
最近凯撒为她(正义)建造了一座大理石的神殿,但他早已将她安置在自己心灵的殿堂之中。
§3.6.27Iuppiter in multos temeraria fulmina torquet, §3.6.28qui poenam culpa non meruere pati.
朱庇特向许多人投下无情的雷霆,而他们并未因过错而应当遭受惩罚。
§3.6.29obruent eum tot saevis deus aequoris undis, §3.6.30ex illis mergi pars quota digna fuit?
海神用如此多汹涌的波涛将他吞没,但在他们之中,又有多少人是应当被淹死的呢?
§3.6.31cum pereant acie fortissima quaeque, vel ipso §3.6.32iudice delectus Martis iniquus erit.
既然在战斗中牺牲的总是最勇敢的人,那么即使由战神马尔斯亲自审判,他的选择也是不公的。
§3.6.33at si forte velis in nos inquirere, nemo est §3.6.34qui se, quod patitur, commeruisse neget.
但如果你恰好想调查我,没有人会否认自己正在承受的惩罚是咎由自取。
§3.6.35adde quod extinctos vel aqua vel Marte vel igni §3.6.36nulla potest iterum restituisse dies.
此外,对于那些因水灾、战乱或火灾而丧生的人,没有任何一天能让他们重新复活。
§3.6.37restituit multos aut poenae parte levavit §3.6.38Caesar: et in multis me, precor, esse velit,
凯撒已经宽免了许多人,或减轻了他们的一部分刑罚:我祈祷,他也愿意让我留在这许多人之中。
§3.6.39at tu, cum tali populus sub principe simus, §3.6.40adloquio profugi credis inesse metum?
但是你,既然我们是在如此元首统治下的子民,你竟相信与流放者交谈中存在着恐惧吗?
§3.6.41forsitan haec domino Busiride iure timeres, §3.6.42aut solito clausos urere in aere viros,
也许,如果统治者是布西里斯,或者是那个惯于将人关在青铜中烧死的暴君,你理当感到恐惧。
§3.6.43desine mitem animum vano infamare timore, §3.6.44saeva quid in placidis saxa vereris aquis?
停止用空洞的恐惧去玷污他温和的心灵吧,为什么要在平静的水面中害怕凶猛的礁石?
§3.6.45ipse ego quod primo scripsi sine nomine vobis, §3.6.46vix excusari posse mihi videor,
我自己最初给你们写信时没有署名,连我自己都觉得这几乎无法得到原谅。
§3.6.47sed pavor attonito rationis ademerat usum, §3.6.48cesserat omne novis consiliumque malis,
但恐惧夺走了我这惊魂未定之人的理性,面对这突如其来的灾难,所有的主张都已退缩。
§3.6.49fortunamque meam metuens, non vindicis inani, §3.6.50terrebar titulo nominis ipse mei.
畏惧着自己的命运,而不是复仇者,我只是被自己名字那空洞的称呼所吓倒。
§3.6.51hactenus admonitus memori concede poëtae §3.6.52ponat ut in chartis nemina cara suis.
接受了这些劝告,就请成全这位有情有义的诗人,允许他在自己的纸页上写下心爱的名字。
§3.6.53turpe erit ambobus, longo mihi proximus usu §3.6.54si nulla libri parte legere mei.
如果因长久交往而与我最亲近的你,在我书中的任何地方都不被读到,这对我们双方都将是件耻辱的事。
§3.6.55ne tamen iste metus somnos tibi rumpere possit, §3.6.56non ultra, quam vis, officiosus ero,
然而,为了不让那种恐惧打碎你的梦乡,我不会超出你的意愿去尽我的情义。
§3.6.57teque tegam, qui sis, nisi cum permiseris ipse: §3.6.58cogetur nemo munus habere meum.
我会隐瞒你是谁,除非你亲自允许:没有任何人会被强迫接受我的礼物。
§3.6.59tu modo, quem poteras vel aperte tutus amare, §3.6.60si res est anceps ista, latenter ama.
你只需,即便公开也能安全地爱着我,如果那件事确实让你犹豫,就请在暗中爱我。

词汇与语法注释

  1. 3.6.1posuit nomen quam paene! — 'posuit' 意为“写下、记下”。这个插入句表现了诗人差一点就在第一行写出友人的真名,体现了两人之间的亲密关系。
  2. 3.6.15reverentia — 指对奥古斯都的“敬畏”,但在这里用于说明友人过度谨慎的行为反而使奥古斯都显得气量狭小或可怕('invidiosa'),从而给神圣的统治者招致恶名。
  3. 3.6.47attonito — 给格分词,在此作为分离给格(dative of separation)与动词 'ademerat'(夺去)连用,意为“从我震惊的[心智]中夺去”。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §3.6.1-3.6.60. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:3.6.1-3.6.60

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。