Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §2.5.1-2.5.76

致萨拉努斯信:感谢对诗作的青睐与赞美其伴随日耳曼尼库斯

第 17 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

奥维德致信他的文友萨拉努斯,感谢后者的真诚以及对自身诗作的一贯青睐。他赞美了萨拉努斯作为日耳曼尼库斯·凯撒的伴侣而备受器重的场景,并祝愿他们的友谊长存。

§2.5.1Condita disparibus numeris ego Naso Salano §2.5.2praeposita misi verba salute meo.
我,纳索,将这些用不均等格律写就的诗句,预先附上问候,送给我的萨拉努斯。
§2.5.3quae rata sit, cupio, rebusque ut comprobet omen, §2.5.4te precor a salvo possit, amice, legi.
我渴望这问候得以实现,并为了让现实证实这一吉兆,朋友啊,我祈求你作为一个平安之人,能够读到我这个平安之人寄来的信。
§2.5.5candor, in hoc aevo res intermortua paene, §2.5.6exigit ut faciam talia vota tuus.
你的真诚——在这个时代几乎已经消亡的美德—— 要求我许下这样的祝愿。
§2.5.7nam fuerim quamvis modico tibi iunctus ab usu. §2.5.8diceris exiliis indoluisse meis, §2.5.9missaque ab Euxino legeres cum carmina Ponto, §2.5.10illa tuus iuvit qualiacumque favor; §2.5.11optastique brevem solvi mihi Caesaris iram, §2.5.12quod tamen optari, si sciat, ipse sinat,
因为,尽管我与你可能仅因微薄的交往而相识,但据说你曾为我的流放而痛心,且当你阅读从厄克辛海寄来的诗篇时,无论它们如何,你的好意都给予了支持;你还期盼凯萨对我的短暂愤怒得以消除,然而,如果他知道了这期盼,他自己也会允许这样期望。
§2.5.13moribus ista tuis tam mitia vota dedisti, §2.5.14nec minus idcirco sunt ea grata mihi.
你将如此温和的祝愿赋予了你的品性,因此它们对我来说并不因此而减少半分感激。
§2.5.15quoque magis moveare malis, doctissime, nostris, §2.5.16credibile est fieri condicione loci, §2.5.17vix hac invenies totum, mihi crede, per orbem, §2.5.18quae minus Augusta pace fruatur humus,
最有学问的人啊,你对我们的不幸愈发感到同情,这被认为是由此地的环境所致,相信我,在整个世界上你很难找到比这片土地更少享受奥古斯都和平的地方了。
§2.5.19tu tamen hic structos inter fera proelia versus §2.5.20et legis et lectos ore favente probas, §2.5.21ingenioque meo, vena quod paupere manat, §2.5.22plaudis, et e rivo flumina magna facis,
然而,你却在这野蛮的战火之中,阅读在此地筑起的诗行,读后还用赞许的言辞予以肯定,并对我那自贫瘠之源流出的才华予以喝彩,将细流视作大川。
§2.5.23grata quidem sunt haec animo suffragia nostro, §2.5.24vix sibi cum miseros posse placere putes,
这些赞许对我的心灵来说确实是令人欣慰的,尤其当人们认为不幸者几乎无法让自己满意时。
§2.5.25dum tamen in rebus temptamus carmina parvis, §2.5.26materiae gracili sufficit ingenium,
然而,当我们还在微不足道的事物中尝试诗歌时,我们的才华对这纤细的题材来说尚且足够。
§2.5.27nuper, ut huc magni pervenit fama triumphi, §2.5.28ausus sum tantae sumere molis opus.
最近,当伟大的凯旋式的名声传到此地,我便敢于承接如此宏大工程的著作。
§2.5.29obruit audentem rerum gravitasque nitorque, §2.5.30nec potui coepti pondera ferre mei.
题材的庄重与辉煌压倒了敢于尝试的我,我无法承受自己所开始之物的重量。
§2.5.31illic, quam laudes, erit officiosa voluntas: §2.5.32cetera materia debilitata iacent,
在那部作品中,你会称赞的将只是我尽责的意愿;其余的一切都因题材的沉重而委顿于地。
§2.5.33qui si forte liber vestras pervenit ad auris, §2.5.34tutelam mando sentiat ille tuam.
如果那本书万一传到了你们的耳中,我恳请它能感受到你的庇护。
§2.5.35hoc tibi facturo, vel si non ipse rogarem, §2.5.36accedat cumulus gratia nostra levis,
对于准备这样做的你,即便我自己不作祈求,愿我微薄的感激也能作为额外的奖赏附加其上。
§2.5.37non ego laudandus, sed sunt tua pectora, lacte §2.5.38et non calcata candidiora nive: §2.5.39mirarisque alios, cum sis mirabilis ipse, §2.5.40nec lateant artes eloquiumque tuum.
值得赞美的不是我,而是你的内心,它比牛奶以及未被践踏的雪还要纯洁;你在赞赏他人,尽管你自己就是令人赞叹的,且你的才艺与雄辩也并未被掩盖。
§2.5.41te iuvenum princeps, cui dat Germania nomen, §2.5.42participem studii Caesar habere solet.
青年人的首领,日耳曼尼亚赋予其名号的凯萨,习惯于让你成为他学问研究的伴侣。
§2.5.43tu comes antiquus, tu primis iunctus ab annis §2.5.44ingenio mores aequiperante places.
你是旧日的同伴,自早年起便与他结交,以与你才华并驾齐驱的品德使他愉悦。
§2.5.45te dicente prius fit protinus impetus illi: §2.5.46teque habet elicias qui sua verba tuis.
当你首先发言时,他便立刻产生灵感;他让你留在身边,以便用你的言辞引出他自己的话语。
§2.5.47cum tu desisti mortaliaque ora quierunt §2.5.48tectaque non longa continuere mora, §2.5.49surgit Iuleo iuvenis cognomine dignus, §2.5.50qualis ab Eois Lucifer ortus aquis.
当你停止发言,凡人的口安静下来,闭上的嘴唇没有拖延太久而保持沉默时,配得上尤利乌斯姓氏的青年便站起身来,恰如从东方水域升起的启明星。
§2.5.51dumque silens adstat, status est vultusque diserti, §2.5.52spemque decens doctae vocis amictus habet,
当他静静伫立时,其姿态与神情皆是雄辩者的,得体的服饰抱持着对博学之声的期待。
§2.5.53mox, ubi pulsa mora est atque os caeleste solutum, §2.5.54hoc superos iures more solere loqui, §2.5.55atque "haec est "dicas "facundia principe digna §2.5.56"eloquio tantum nobilitatis inest.
不久,当迟疑被驱散,神圣的口开启,你会发誓,天上的神明通常也是以这种方式说话,并且你会说:“这就是配得上首领的雄辩:他的言辞中蕴含着如此多的高贵。
§2.5.57huic tu cum placeas et vertice sidera tangas, §2.5.58scripta tamen profugi vatis habenda putas,
” 当你取悦于此人并头顶群星之时,你却依然认为应当保留流亡诗人的作品。
§2.5.59scilicet ingeniis aliqua est concordia iunctis, §2.5.60et servat studii foedera quisque sui: §2.5.61rusticus agricolam, miles fera bella gerentem, §2.5.62rectorem dubiae navita puppis amat.
显然,相投的才华之间存在着某种和谐,每个人都守卫着自己学问的盟约:乡下人喜爱农夫,士兵喜爱进行野蛮战争的人,船员喜爱摇晃之船的掌舵者。
§2.5.63tu quoque Pieridum studio, studiose, teneris, §2.5.64ingenioque faves, ingeniose, meo.
勤奋的你也被缪斯们的研究编织在一起,有才华的你也赞赏我的才华。
§2.5.65distat opus nostrum, sed fontibus exit ab isdem: §2.5.66artis et ingenuae cultor uterque sumus,
我们的作品虽有不同,却出自同一源泉:我们两人都是自由人艺术的耕耘者。
§2.5.67thyrsus abest a te, gustata est laurea nobis, §2.5.68sed tamen ambobus debet inesse calor: §2.5.69utque meis numeris tua dat facundia nervos, §2.5.70sic venit a nobis in tua verba nitor.
狂女之杖不在你手,月桂叶已被我们尝到,然而我们两人之中都必须怀有热情:正如你的雄辩为我的韵律提供力量,同样,从我们这里也有光彩融入你的言辞。
§2.5.71iure igitur studio confinia carmina vestro §2.5.72et commilitii sacra tuenda putas.
因此你理所当然地认为,与你们的研究相邻的诗歌,以及共同战斗的崇高仪式,应当受到保护。
§2.5.73pro quibus ut maneat, de quo censeris, amicus, §2.5.74comprecor ad vitae tempora summa tuae.
为了这些,我真诚祈祷,直到你生命的终点,那位重视你的人,能始终做你的朋友。
§2.5.75succedatque suis orbis moderator habenis: §2.5.76quod mecum populi vota precantur idem.
愿世界的统治者接掌他自己的缰绳:这正是人民的祝愿与我一同祈求的。

词汇与语法注释

  1. 2.5.4a salvo — `a salvo` 意为“来自平安之人”,在上下文中省略了发信者(me)。这强调了本应平安的收信者(te)与同样被期盼平安的发信者(me)之间的对比。
  2. 2.5.7fuerim quamvis — 由 `quamvis` 引导的虚拟式完成时 `fuerim` 表示让步(“尽管我曾是”)。它承认了诗人与萨拉努斯过去的交往是有限的事实,同时突出了后者的好意。
  3. 2.5.48tectaque — 对 `tecta` 的解释有两种:1) 作为名词 `tectum`(屋根、房间)的复数主格,意为“房间(听众)保持了沉默”;2) 作为形容词 `tectus`(封闭的、覆盖的)修饰前一行的 `ora`(口),意为“闭上的口继续保持沉默”。此处采用后一种解释,使对听众静寂的描写更为紧密。
  4. 2.5.73de quo censeris, amicus — `censeris` 是被动语态,意为“被评估/重视”,`de quo` 表示标准或施事(“被他”或“关于他”)。整句指“那位你因之被视为其友的朋友(日耳曼尼库斯)”,展现了萨拉努斯与日耳曼尼库斯之间的亲密关系。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §2.5.1-2.5.76. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:2.5.1-2.5.76

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。