Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §5.12.1-5.12.68

拒绝作诗劝告与焚毁诗稿

第 58 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

针对劝他通过写诗消遣痛苦的朋友,诗人指出了心灵无法平静、流放地的恶劣环境、才华衰退、对名声的冷漠以及语言孤立等原因来拒绝,同时坦承自己仍不由自主地写作却又随手烧毁作品的矛盾现状。

§5.12.1Scribis, ut oblectem studio lacrimabile tempus, §5.12.2ne pereant turpi pectora nostra situ.
你来信劝我用学问来消遣这泪流不止的时光,免得我们的心灵在屈辱的荒废中消亡。
§5.12.3difficile est quod, amice, mones, quia carmina laetum §5.12.4sunt opus, et pacem mentis habere volunt.
朋友,你的建议很难做到,因为诗歌是快乐的劳作,需要心灵的平静。
§5.12.5nostra per adversas agitur fortuna procellas, §5.12.6sorte nec ulla mea tristior esse potest.
我的命运正在逆境的暴风雨中颠簸,没有任何人的境遇能比我的更加悲惨。
§5.12.7exigis ut Priamus natorum funere ludat, §5.12.8et Niobe festos ducat ut orba choros.
你这是在要求普里阿摩斯在儿子的葬礼上嬉戏,要求丧子的尼俄伯领舞节日之舞。
§5.12.9luctibus an studio videor debere teneri, §5.12.10solus in extremos iussus abire Getas?
我这个被独自命令前往极远之地的盖塔人,看起来是应该沉浸于悲痛,还是应该沉迷于学问?
§5.12.11des licet in valido pectus mihi robore fultum, §5.12.12fama refert Anyti quale fuisse reo, §5.12.13fracta cadet tantae sapientia mole ruinae: §5.12.14plus valet humanis viribus ira dei.
即使你给我的胸怀注入坚不可摧的力量,就像传闻中被阿尼图斯指控的人那样,在如此巨大的毁灭性重压下,被击碎的智慧也必将崩塌:神的愤怒比人类的力量更为强大。
§5.12.15ille senex, dictus sapiens ab Apolline, nullum §5.12.16scribere in hoc casu sustinuisset opus.
那个被阿波罗称为智者的老人,若处在如此逆境中,也绝无法忍受去写作任何作品。
§5.12.17ut veniant patriae, veniant oblivia vestri, §5.12.18omnis ut amissi sensus abesse queat, §5.12.19at timor officio fungi vetat ipse quietum: §5.12.20cinctus ab innumero me tenet hoste locus,
即使对祖国的遗忘来临,对你们的遗忘也来临,即使对所失之物的所有感觉都得以消失,但恐惧本身就阻止了平静地履行职责:我被无数敌人包围的土地紧紧束缚着。
§5.12.21adde quod ingenium longa rubigine laesum §5.12.22torpet et est multo, quam fuit ante, minus,
此外,长期闲置生锈而受损的才华已经变得麻木,远不如从前了。
§5.12.23fertilis, assiduo si non renovatur aratro, §5.12.24nil nisi cum spinis gramen habebit ager.
肥沃的土地若不经常用犁翻耕,除了荆棘和杂草之外,将一无所获。
§5.12.25tempore qui longo steterit, male curret et inter §5.12.26carceribus missos ultimus ibit equus, §5.12.27vertitur in teneram cariem rimisque dehiscit, §5.12.28siqua diu solitis cumba vacavit aquis,
长期站立不动的马将无法跑好,并在那些从起跑栏放出的马中落在最后;任何长期离开习惯水域的小船,都会化作脆弱的朽木,并裂开缝隙。
§5.12.29me quoque despera, fuerim cum parvus et ante, §5.12.30illi, qui fueram, posse redire parem.
对我也不要抱有希望,尽管我以前就很平庸,认为我能回到与曾经的自己同等的状态。
§5.12.31contudit ingenium patientia longa malorum, §5.12.32et pars antiqui nulla vigoris adest.
长期忍受不幸击碎了我的才华,昔日的活力已荡然无存。
§5.12.33siqua tamen nobis, ut nunc quoque, sumpta tabella est, §5.12.34inque suos volui cogere verba pedes, §5.12.35carmina nulla mihi sunt scripta, aut qualia cernis, §5.12.36digna sui domini tempore, digna loco.
然而,如果我像现在这样拿起了书板,想要把词语强加进它应有的诗脚中,我没能写出任何诗歌,或者只写出你所看到的这些,它们配得上它们主人的不遇之时,配得上这地方。
§5.12.37denique non parvas animo dat gloria vires, §5.12.38et fecunda facit pectora laudis amor.
毕竟,名声能给心灵带来不小的力量,对赞美的热爱能使胸怀富饶。
§5.12.39nominis et famae quondam fulgore trahebar, §5.12.40dum tulit antemnas aura secunda meas.
曾经,当顺风吹拂着我的帆桁时,我曾被名誉和声望的光芒所吸引。
§5.12.41non adeo est bene nunc ut sit mihi gloria curae: §5.12.42si liceat, nulli cognitus esse velim,
如今我的处境没有好到能把名声挂在心上:如果可以,我倒希望不被任何人知晓。
§5.12.43an quia cesserunt primo bene carmina, suades §5.12.44scribere, successus ut sequar ipse meos?
还是因为我最初的诗作大获成功,你就劝我写作,好让我自己去追随我过去的成就?
§5.12.45pace, novem, vestra liceat dixisse, sorores: §5.12.46vos estis nostrae maxima causa fugae, §5.12.47utque dedit iustas tauri fabricator aeni, §5.12.48sic ego do poenas artibus ipse meis.
九位缪斯姐妹啊,请允许我宽恕地对你们说:你们是我流亡的最大原因,正如铜牛的制造者付出了应有的惩罚一样,我自己也因我自己的技艺而遭受惩罚。
§5.12.49nil mihi debebat cum versibus amplius esse, §5.12.50cum fugerem merito naufragus omne fretum,
我本不该再与诗歌有任何瓜葛,既然我已像海难幸存者一样理所当然地逃离了一切海域。
§5.12.51at, puto, si demens studium fatale retemptem, §5.12.52hic mihi praebebit carminis arma locus.
但是,我想,如果我这疯子再次尝试那致命的研究,这个地方就会为我提供诗歌的武器!
§5.12.53non liber hic ullus, non qui mihi commodet aurem, §5.12.54verbaque significent quid mea, norit, adest.
这里没有任何书本,没有人愿意倾听我,也没有人懂得我的话语意味着什么。
§5.12.55omnia barbariae loca sunt vocisque ferinae, §5.12.56omniaque hostilis plena timore soni.
到处都是野蛮之地和粗野的语言,到处都充满了对敌意声响的恐惧。
§5.12.57ipse mihi videor iam dedidicisse Latine: §5.12.58nam didici Getice Sarmaticeque loqui.
我觉得我自己都已经忘记了拉丁语:因为我已经学会了说盖塔语和萨尔马提亚语。
§5.12.59nec tamen, ut verum fatear tibi, nostra teneri §5.12.60a componendo carmine Musa potest.
然而,对你坦白说,我的缪斯依然无法克制自己去创作诗歌。
§5.12.61scribimus et scriptos absumimus igne libellos: §5.12.62exitus est studii parva favilla mei.
我写作,然后用火将写好的小册子烧毁:我研究的结局只是一小抹余烬。
§5.12.63nec possum et cupio non nullos ducere versus: §5.12.64ponitur idcirco noster in igne labor, §5.12.65nec nisi pars casu flammis erepta dolove §5.12.66ad vos ingenii pervenit ulla mei.
我无法抑制自己写下一些诗句,尽管我并不想写:因此,我的心血被付之一炬,除非偶然或通过策略从火焰中抢救出来的部分,否则我的任何才华都无法传达到你们那里。
§5.12.67sic utinam, quae nil metuentem tale magistrum §5.12.68perdidit, in cineres Ars mea versa foret!
但愿那毁灭了毫无防备的作者的我的《爱的艺术》也曾以同样的方式化为灰烬!

词汇与语法注释

  1. 5.12.11des licet — 无人称动词 licet 在此处作为让步连词使用,后接虚拟式 des(现在时主动语态单数第二人称),意为“即便你给予”。
  2. 5.12.17ut veniant — 此句为由 ut 引导的让步从句,后接虚拟式现在时 veniant(“即便……来临”),与第19行的 at(然而)相呼应。
  3. 5.12.29fuerim cum — 引导让步从句的 cum(意为“虽然/尽管”),后接虚拟式完成时 fuerim。
  4. 5.12.45pace... vestra — 夺格惯用表达,意为“伴随你们的宽恕/允许”,作为插入语,用于向缪斯们就接下来要说的冒犯性言论(“你们是我流亡的主因”)提前表示歉意。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §5.12.1-5.12.68. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:5.12.1-5.12.68

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。