Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §3.6.1-3.6.38

诉诸至交之谊与请求代求迁换流放地

第 27 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

诗人向挚友提起两人众所周知、深厚而互信的友谊,恳求他利用自身享有的恩宠请求皇帝放宽流放地点。他再次强调自己的罪责仅仅源于无意之失与愚蠢,而非蓄意谋害的恶意。

§3.6.1Foedus amicitiae nec vis, carissime, nostrae, §3.6.2nec, si forte velis, dissimulare potes, §3.6.3donec enim licuit, nec te mihi carior alter, §3.6.4nec tibi me tota iunctior urbe fuit, §3.6.5isque erat usque adeo populo testatus, ut esset §3.6.6paene magis quam tu quamque ego notus, amor; §3.6.7quique est in caris animi tibi candor amicis— §3.6.8cognita sunt ipsi, quem colis, ista viro.
我最亲爱的朋友,你既不想隐瞒,而且即使你碰巧想要隐瞒,也无法隐瞒我们友谊的盟约,因为只要这被允许,对我而言便没有另一个人比你更珍贵,在整个城里,对你而言也没有任何人比我与你联系得更紧密,且那份爱是如此被人们所见证,以至于它几乎比你和我还要为人所知;并且你对亲密朋友们所拥有的那份心灵的坦诚—— 已被你所尊崇的那位男子本人所知晓。
§3.6.9nil ita celabas, ut non ego conscius essem, §3.6.10pectoribusque dabas multa tegenda meis: §3.6.11cuique ego narrabam secreti quicquid habebam, §3.6.12excepto quod me perdidit, unus eras.
你过去从不以我不曾知情的方式隐瞒任何事,并且你常把许多需要隐藏的事情托付给我的内心:我也常把我所拥有的任何秘密都向你倾诉,除了那件毁灭了我的事情之外,你曾是唯一的人。
§3.6.13id quoque si scisses, salvo fruerere sodali, §3.6.14consilioque forem sospes, amice, tuo.
如果你也知道了那件事,你现在就会享受着健在的伙伴,而我,朋友,也会因你的建言而平安无事。
§3.6.15sed mea me in poenam nimirum fata trahebant: §3.6.16omne bonae claudunt utilitatis iter.
但是我的命运无疑正把我拉向惩罚:它们封闭了每一条通往有益益处的道路。
§3.6.17sive malum potui tamen hoc vitare cavendo, §3.6.18seu ratio fatum vincere nulla valet, §3.6.19tu tamen, o nobis usu iunctissime longo, §3.6.20pars desiderii maxima paene mei, §3.6.21sis memor, et siquas fecit tibi gratia vires, §3.6.22illas pro nobis experiare, rogo, §3.6.23numinis ut laesi fiat mansuetior ira, §3.6.24mutatoque minor sit mea poena loco, §3.6.25idque ita, si nullum scelus est in pectore nostro, §3.6.26principiumque mei criminis error habet.
无论我是本可以通过警惕来避免这一灾祸,还是没有任何策略能有力量战胜命运,无论如何,你,噢,因长久交往而与我们最紧密相连的人,几乎是我思念中最大的部分,请心存惦记,如果恩宠为你造就了任何力量,我恳求你,为了我们去尝试那些力量,好让受损神明的愤怒变得更温和,且随着地点的变更,我的惩罚能得以减轻,并且这唯有在如此情况下发生:如果我们的心中没有邪恶之念,且我的罪责之始在于过失。
§3.6.27nec breve nec tutum, quo sint mea, dicere, casu §3.6.28lumina funesti conscia facta mali; §3.6.29mensque reformidat, veluti sua vulnera, tempus §3.6.30illud, et admonitu fit novus ipse pudor, §3.6.31et quaecumque adeo possunt afferre pudorem, §3.6.32illa tegi caeca condita nocte decet,
要说出究竟是由于何种不幸,我的双眼才成为了那致命恶事的目击者,这既不简短也不安全;我的心灵恐惧着那个时刻,犹如恐惧其自身的伤口,且一经提起,那份羞耻本身便重新唤起,凡是如此能带来羞耻的事物,都理应被掩埋并隐没在漆黑的夜晚之中。
§3.6.33nil igitur referam nisi me peccasse, sed illo §3.6.34praemia peccato nulla petita mihi, §3.6.35stultitiamque meum crimen debere vocari, §3.6.36nomina si facto reddere vera velis,
因此,我将闭口不提,只说我犯了错,但在那错误中,我未曾谋求任何回报,并且,我的罪责应该被称为愚蠢,如果你愿意给这个行为赋予真实的名字。
§3.6.37quae si non ita sunt, alium, quo longius absim, §3.6.38quaere; suburbana est hic mihi terra locus.
如果事实并非如此,那就寻找另一个让我远离得更远的地方吧;在这里,这片土地对我来说不过是个近郊之所。

词汇与语法注释

  1. §3.6.4nec te mihi carior alter, / nec tibi me tota iunctior urbe fuit — fuit 的主语是前半句需补出的不定代词 alter(另一个人)。后半句中的 me 是比较夺格(“比我”)。tota urbe 充当地方或范围夺格(“在整个城里”)。
  2. §3.6.8quique est in caris animi tibi candor amicis — / cognita sunt ipsi, quem colis, ista viro. — quique candor 是形容词性关系从句,其先行词为主句的指示代词 ista(中性复数,集合性地指代上述品质)。viro(指凯撒·奥古斯都)是用在完成时被动分词 cognita 处的施事与格。
  3. §3.6.14id quoque si scisses, salvo fruerere sodali, / consilioque forem sospes, amice, tuo. — 混合虚拟条件句。条件从句(si 从句)使用虚拟式过去完成时 scisses(即 scivisses),而结论从句则使用虚拟式未完成过去时 fruerere(即 fruereris,异态动词的第二人称单数)与 forem(即 essem),表示由于过去假设而导致的现在持续的状态或结果。
  4. §3.6.35nil igitur referam nisi me peccasse, sed illo / praemia peccato nulla petita mihi, / stultitiamque meum crimen debere vocari — 隶属于主句动词 referam(“我将陈述”)的宾格加不定式结构。从句 me peccasse 与 nulla praemia petita [esse](省略了 esse)以及 stultitiam debere vocari meum crimen(其中 meum crimen 是 debere 的主语,stultitiam 是谓语名词)呈并列关系。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §3.6.1-3.6.38. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:3.6.1-3.6.38

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。