Humanitext Reader

奥维德 · 爱的艺术 §2.522-2.596

容忍情敌与切莫捉奸的劝诫

第 18 段,共 30 段 · 拉丁语

内容简介

诗人传授了容忍情敌的法则,并警告说不要去捉奸,通过玛尔斯和维纳斯被伏尔甘捕获的神话来阐明这一愚蠢行为的后果。

§2.522Isse foras, et te falsa videre puta.
认为她已经出门了,并认为你所看见的是错觉。
§2.523Clausa tibi fuerit promissa ianua nocte: §2.524Perfer et inmunda ponere corpus humo.
如果在约定的夜晚,门对你紧闭:也要忍受将身体躺在肮脏的地上。
§2.525Forsitan et vultu mendax ancilla superbo §2.526Dicet 'quid nostras obsidet iste fores?'
或许,甚至一个说谎的侍女会带着傲慢的表情说道:“那个人为什么守在我们的门口?
§2.527Postibus et durae supplex blandire puellae, §2.528Et capiti demptas in fore pone rosas.
” 恳求地去讨好门柱和那冷酷的姑娘,并把你从头上摘下的玫瑰放在门上。
§2.529Cum volet, accedes: cum te vitabit, abibis; §2.530Dedecet ingenuos taedia ferre sui.
当她愿意时,你便接近;当她避开你时,你便离开;自由人不该忍受自己讨人嫌。
§2.531'Effugere hunc non est' quare tibi possit amica
为什么你的女友能够对你说道:“无法逃脱这个人”?
§2.532Dicere? non omni tempore sensus obest.
并非所有时候理智都是障碍。
§2.533Nec maledicta puta, nec verbera ferre puellae §2.534Turpe, nec ad teneros oscula ferre pedes.
不要认为忍受姑娘的咒骂或鞭打是可耻的,也不要认为将亲吻送至她温柔的双脚是可耻的。
§2.535Quid moror in parvis? Animus maioribus instat;
我为何在小事上耽搁?
§2.536Magna canam: toto pectore, vulgus, ades.
心灵正催促着更大的事;我将歌唱伟大的事:群众啊,全心全意地倾听吧。
§2.537Ardua molimur, sed nulla, nisi ardua, virtus: §2.538Difficilis nostra poscitur arte labor.
我们正图谋困难的事,但若非困难,便无美德可言:我们的技艺要求艰难的劳作。
§2.539Rivalem patienter habe, victoria tecum §2.540Stabit: eris magni victor in arce Iovis.
宽容地对待情敌,胜利将与你同在:你将成为伟大的朱庇特城堡中的胜利者。
§2.541Haec tibi non hominem, sed quercus crede Pelasgas §2.542Dicere: nil istis ars mea maius habet.
相信这些话不是人,而是佩拉斯吉人的橡树对你说的:我的技艺中没有比这更伟大的了。
§2.543Innuet illa, feras; scribet, ne tange tabellas: §2.544Unde volet, veniat; quoque libebit, eat.
她若示意见色,你就忍着;她若写信,你别碰那书板:让她从她想来的地方来,去她想去的地方。
§2.545Hoc in legitima praestant uxore mariti, §2.546Cum, tener, ad partes tu quoque, somne, venis.
丈夫们对合法的妻子也是如此宽容,温柔的睡眠啊,当你也来帮助他们的时候。
§2.547Hac ego, confiteor, non sum perfectus in arte; §2.548Quid faciam? monitis sum minor ipse meis.
我承认,在这一技艺中我并不完美;我该怎么办? 我自己都逊于自己的劝告。
§2.549Mene palam nostrae det quisquam signa puellae, §2.550Et patiar, nec me quo libet ira ferat?
难道有人当着我的面公开向我的姑娘打手势,而我竟能忍受,愤怒竟不把我带向任何地方?
§2.551Oscula vir dederat, memini, suus: oscula questus §2.552Sum data; barbaria noster abundat amor.
我记得,她自己的丈夫曾给她亲吻:我对那些亲吻表达了抱怨;我们的爱荒诞不经。
§2.553Non semel hoc vitium nocuit mihi: doctior ille, §2.554Quo veniunt alii conciliante viri.
这一缺点不止一次伤害了我:那个人更聪明,在他的撮合下,其他的男人得以来访。
§2.555Sed melius nescisse fuit: sine furta tegantur, §2.556Ne fugiat ficto fassus ab ore pudor.
但最好是一无所知:让私情隐瞒下去吧,免得因坦白而让羞耻从假装的面容上逃逸。
§2.557Quo magis, o iuvenes, deprendere parcite vestras: §2.558Peccent, peccantes verba dedisse putent.
因此,年轻人们,不要去捉你们女人的奸:让他们犯错吧,并让她们认为在犯错时欺骗了你。
§2.559Crescit amor prensis; ubi par fortuna duorum est, §2.560In causa damni perstat uterque sui.
被捉住的人之间爱意倍增;当两人的命运相同时,双方都坚持他们自己毁灭的原因。
§2.561Fabula narratur toto notissima caelo, §2.562Mulciberis capti Marsque Venusque dolis.
讲述一个在整个天界最著名的故事,玛尔斯和维纳斯被穆尔西贝尔的诡计所捕获。
§2.563Mars pater, insano Veneris turbatus amore, §2.564De duce terribili factus amator erat.
玛尔斯父亲因对维纳斯狂热的爱而心神不宁,从一个可怕的统帅变成了情人。
§2.565Nec Venus oranti (neque enim dea mollior ulla est) §2.566Rustica Gradivo difficilisque fuit.
维纳斯对恳求的格拉迪乌斯(因为没有比这更温柔的女神了)既不粗俗也不冷淡。
§2.567A, quotiens lasciva pedes risisse mariti §2.568Dicitur, et duras igne vel arte manus.
啊,有多少次,据说这放荡的姑娘嘲笑她丈夫的双脚,以及他因火和技艺而变得粗硬的手。
§2.569Marte palam simul est Vulcanum imitata, decebat, §2.570Multaque cum forma gratia mixta fuit.
她在玛尔斯面前模仿火山之神,这很适合她,许多优雅与她的美貌融为一体。
§2.571Sed bene concubitus primos celare solebant.
但他们习惯于很好地隐瞒最初的同寝。
§2.572Plena verecundi culpa pudoris erat.
他们的过错充满了羞怯和耻感。
§2.573Indicio Solis (quis Solem fallere possit?)
由于太阳的揭发(谁能欺骗太阳?
§2.574Cognita Vulcano coniugis acta suae.
),伏尔甘得知了其妻子的所作所为。
§2.575Quam mala, Sol, exempla moves! Pete munus ab ipsa
太阳啊,你树立了多么坏的榜样!
§2.576Et tibi, si taceas, quod dare possit, habet.
向她自己索要礼物吧,如果你保持沉默,她有可以给你的东西。
§2.577Mulciber obscuros lectum circaque superque §2.578Disponit laqueos: lumina fallit opus.
穆尔西贝尔在床的周围和上方布置了隐秘的陷阱:这工作欺骗了眼睛。
§2.579Fingit iter Lemnon; veniunt ad foedus amantes: §2.580Impliciti laqueis nudus uterque iacent.
他假装去雷姆诺斯旅行;情人们来到约会地点:被陷阱纠缠,两人赤裸地躺着。
§2.581Convocat ille deos; praebent spectacula capti: §2.582Vix lacrimas Venerem continuisse putant.
他召集神明;被捕获的人提供了奇观:他们认为维纳斯几乎无法忍住眼泪。
§2.583Non vultus texisse suos, non denique possunt §2.584Partibus obscenis opposuisse manus.
他们既不能遮住自己的脸,最终也不能用手挡住他们羞耻的部位。
§2.585Hic aliquis ridens 'in me, fortissime Mavors, §2.586Si tibi sunt oneri, vincula transfer!' ait.
这时有人笑着说:“最勇敢的玛沃尔斯,如果那些枷锁对你是个负担,请把它们转给我吧!
§2.587Vix precibus, Neptune, tuis captiva resolvit §2.588Corpora: Mars Thracen occupat, illa Paphon.
” 涅普顿啊,几乎在你的恳求下,他才释放了被捕获的身体:玛尔斯占领了色雷斯,她占领了帕福斯。
§2.589Hoc tibi pro facto, Vulcane: quod ante tegebant, §2.590Liberius faciunt, ut pudor omnis abest: §2.591Saepe tamen demens stulte fecisse fateris, §2.592Teque ferunt artis paenituisse tuae.
伏尔甘啊,这是你所作所为的回报:他们以前隐瞒的事,如今做得更自由了,因为所有的耻辱都已消失:然而你经常像疯子一样承认自己做了愚蠢的事,传说你后悔自己的技艺。
§2.593Hoc vetiti vos este; vetat deprensa Dione §2.594Insidias illas, quas tulit ipsa, dare.
你们所有人,都要被禁止做这事;被发现的狄俄涅禁止设下她自己曾遭受过的那些阴谋。
§2.595Nec vos rivali laqueos disponite, nec vos §2.596Excipite arcana verba notata manu.
你们既不要给情敌布置陷阱,也不要拦截用秘密之手写下的字句。

词汇与语法注释

  1. 2.522Isse foras — 承接前一行 §2.521 的 Dicta erit isse foras(她将被说成已经出门了),此处 isse foras 作为带对格的不定式短语(省略了主语 eam),作主句命令式动词 puta(认为)的宾语。这建议人们采取一种自欺欺人的态度,将传言信以为真。
  2. 2.530taedia ferre sui — 反身代词属格 'sui' 指代复数名词 'ingenuos'。字面意思是“忍受对自己的厌烦”,在此指“忍受自己被对方(情人)嫌弃、讨人厌的处境”,即死缠烂打,这被认为不合自由人的体面。
  3. 2.531Effugere hunc non est — 动词 'est' 在此作无人称用法,表示“有可能”(相当于 potest 或 licet),与不定式 'effugere' 连用,字面意为“逃离这个人是不可能的”。
  4. 2.541quercus Pelasgas — “佩拉斯吉人的橡树”指希腊最古老的神谕所——位于伊庇鲁斯多多纳的神圣橡树。诗人在此夸示自己的教诲具有神圣神谕的分量,而非仅仅是凡人的见解。
  5. 2.554Quo veniunt alii conciliante viri — 'quo ... conciliante' 是由关系代词夺格 'quo' 与现在分词 'conciliante' 构成的夺格绝对结构,意为“在他的撮合(或默许)下,其他男人得以来访”。
  6. 2.593Hoc vetiti vos este — 'vetiti este' 是动词 veto(禁止)的复数被动命令式,意为“你们当被禁止做此事”(即“你们千万不可做此事”),表达了强烈的禁令。

引用这一段

奥维德, 爱的艺术 §2.522-2.596. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi004.humanitext-lat2:2.522-2.596

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。