Humanitext Reader

奥维德 · 爱的艺术 §2.1-2.74

留住爱人的技艺与代达罗斯之翼

第 11 段,共 30 段 · 拉丁语

内容简介

诗人阐述了留住已获爱人之艺术的关键重要性,并为了说明这一艰难的尝试,开始讲述代达罗斯与伊卡洛斯通过发明羽翼以逃离国王米诺斯统治的神话。

§2.1Dicite 'io Paean!' et 'io' bis dicite 'Paean!'
呼喊“哎呀,派安! ”并且呼喊两次“哎呀,派安!
§2.2Decidit in casses praeda petita meos; §2.3Laetus amans donat viridi mea carmina palma, §2.4Praelata Ascraeo Maeonioque seni.
” 追求的猎物落入了我的网中;快乐的爱人以绿色的棕榈叶奖赏我的诗歌,它们被置于阿斯克拉的与麦奥尼亚的老人之上。
§2.5Talis ab armiferis Priameïus hospes Amyclis §2.6Candida cum rapta coniuge vela dedit; §2.7Talis erat qui te curru victore ferebat, §2.8Vecta peregrinis Hippodamia rotis.
普里阿摩斯的客人带着被劫夺的妻子,就是这样从披甲的阿密克莱扬起白帆出发的;那用胜利战车运送你的男子也是如此,希波达弥亚,你被异乡的轮子车载而去。
§2.9Quid properas, iuvenis? mediis tua pinus in undis §2.10Navigat, et longe quem peto portus abest.
青年啊,你为何着急? 你的松木船正在波涛中航行,我所寻求的港口还远在天边。
§2.11Non satis est venisse tibi me vate puellam: §2.12Arte mea capta est, arte tenenda mea est.
仅靠我这诗人让你得到姑娘是不够的:她是由我的艺术俘获的,也必须由我的艺术来留住。
§2.13Nec minor est virtus, quam quaerere, parta tueri: §2.14Casus inest illic; hoc erit artis opus.
守护已得之物,其本领不亚于去寻求它:前者中含有运气;而后者将是艺术的功劳。
§2.15Nunc mihi, siquando, puer et Cytherea, favete, §2.16Nunc Erato, nam tu nomen amoris habes.
现在,如果以前曾有过,孩子和西塞拉啊,请眷顾我;现在,埃拉托,因为你拥有爱之名。
§2.17Magna paro, quas possit Amor remanere per artes, §2.18Dicere, tam vasto pervagus orbe puer.
我正筹划大事:要讲述凭借何种艺术才能留住爱神,那在如此广阔的世界里四处游荡的孩子。
§2.19Et levis est, et habet geminas, quibus avolet, alas: §2.20Difficile est illis inposuisse modum.
他既轻盈,又有双翼赖以飞去:难以对它们施加限制。
§2.21Hospitis effugio praestruxerat omnia Minos: §2.22Audacem pinnis repperit ille viam.
米诺斯早已封锁了一切以防客人的逃跑:但他用羽翼发现了一条大胆的道路。
§2.23Daedalus ut clausit conceptum crimine matris §2.24Semibovemque virum semivirumque bovem, §2.25'Sit modus exilio,' dixit 'iustissime Minos: §2.26Accipiat cineres terra paterna meos.
当代达罗斯关押了那因母亲之罪而受孕的、半牛之人和半人之牛时,他说:“让流亡有个限度吧,最公正的米诺斯:愿父亲的土地接收我的骨灰。
§2.27Et quoniam in patria, fatis agitatus iniquis, §2.28Vivere non potui, da mihi posse mori.
既然由于不公命运的摆布,我无法在祖国生活,那就赐予我得以在那里死去的权利吧。
§2.29Da reditum puero, senis est si gratia vilis: §2.30Si non vis puero parcere, parce seni.
如果对老人的恩惠微不足道,那就允许孩子回去吧;如果你不想宽恕孩子,就宽恕老人吧。
' §2.31Dixerat haec; sed et haec et multo plura licebat §2.32Dicere: regressus non dabat ille viro.
” 他说了这些话;但尽管他可以口说这些和更多的话,那人却不给这男子回程的机会。
§2.33Quod simul ut sensit, 'nunc, nunc, o Daedale,' dixit: §2.34'Materiam, qua sis ingeniosus, habes.
他一觉察到此,便说:“现在,现在,代达罗斯啊,你有了展示你才华的材料。
§2.35Possidet et terras et possidet aequora Minos: §2.36Nec tellus nostrae nec patet unda fugae.
米诺斯既占领了陆地也占领了海洋:陆地与波涛都未对我们的逃亡敞开。
§2.37Restat iter caeli: caelo temptabimus ire.
唯有天空之路遗存:我们将尝试从天空行进。
§2.38Da veniam coepto, Iupiter alte, meo: §2.39Non ego sidereas adfecto tangere sedes: §2.40Qua fugiam dominum, nulla, nisi ista, via est.
宽恕我的尝试吧,高上的朱庇特:我并非企图去触碰群星的宝座:除了这条路,没有别的路能让我逃离主人。
§2.41Per Styga detur iter, Stygias transnabimus undas; §2.42Sunt mihi naturae iura novanda meae. '
纵使被给予一条穿过斯提克斯的路,我们也将渡过斯提克斯的波涛;我必须更新我本性的规律。
§2.43Ingenium mala saepe movent: quis crederet umquam §2.44Aërias hominem carpere posse vias?
” 逆境常常激发才智:谁曾相信人能够行进在天空之路上?
§2.45Remigium volucrum disponit in ordine pinnas, §2.46Et leve per lini vincula nectit opus, §2.47Imaque pars ceris adstringitur igne solutis, §2.48Finitusque novae iam labor artis erat.
他按顺序排列起鸟类的羽毛,用麻线将这轻盈的制品联结在一起,下部用火融化的蜡粘紧,这新艺术的工作如今宣告完成了。
§2.49Tractabat ceramque puer pinnasque renidens, §2.50Nescius haec umeris arma parata suis.
孩子面带微笑,摆弄着蜡和羽毛,全然不知这些装备是为他自己的肩膀准备的。
§2.51Cui pater 'his' inquit 'patria est adeunda carinis, §2.52Hac nobis Minos effugiendus ope.
父亲对他说:“必须凭借这些船只回到祖国,凭借这一帮助,我们必须逃离米诺斯。
§2.53Aëra non potuit Minos, alia omnia clausit; §2.54Quem licet, inventis aëra rumpe meis.
米诺斯无法封锁天空,尽管他封锁了其他一切;用我的发明,冲破那条可行之路的大气。
§2.55Sed tibi non virgo Tegeaea comesque Bootae §2.56Ensiger Orion aspiciendus erit: §2.57Me pinnis sectare datis; ego praevius ibo: §2.58Sit tua cura sequi; me duce tutus eris.
但你不应去仰望特革亚的处女,也不应看博欧特斯的同伴,或佩剑的奥里翁:用给你的羽翼跟随我;我会走在前面:你要留心跟随;有我作向导,你会安全。
§2.59Nam sive aetherias vicino sole per auras §2.60Ibimus, impatiens cera caloris erit: §2.61Sive humiles propiore freto iactabimus alas, §2.62Mobilis aequoreis pinna madescet aquis.
因为如果我们飞经靠近太阳的天空,蜡将无法耐受炎热;或是如果我们在靠近海面的低处振翼,易动的羽毛会被海水的波涛弄湿。
§2.63Inter utrumque vola; ventos quoque, nate, timeto, §2.64Quaque ferent aurae, vela secunda dato. '
在这两者之间飞翔吧;吾儿,也要惧怕风,风带你向何处,就顺风扬起你的帆。
§2.65Dum monet, aptat opus puero, monstratque moveri, §2.66Erudit infirmas ut sua mater aves.
” 他一边叮嘱,一边给孩子套上装备,并示范如何活动,正如母鸟教导自己柔弱的雏鸟一般。
§2.67Inde sibi factas umeris accommodat alas, §2.68Perque novum timide corpora librat iter.
随后他把为自己做好的羽翼安在肩膀上,在新路上怯生生地平衡着身体。
§2.69Iamque volaturus parvo dedit oscula nato, §2.70Nec patriae lacrimas continuere genae.
如今正要起飞,他亲吻了年幼的儿子,父亲的双颊未能克制住泪水。
§2.71Monte minor collis, campis erat altior aequis: §2.72Hinc data sunt miserae corpora bina fugae.
有一座矮于高山、却高于平原的丘陵:两具肉体便从此出发,开始悲惨的逃亡。
§2.73Et movet ipse suas, et nati respicit alas §2.74Daedalus, et cursus sustinet usque suos.
代达罗斯一边扇动自己的羽翼,一边回头照看儿子的翅膀,并始终维持着自己的航程。

词汇与语法注释

  1. 2.4Praelata Ascraeo Maeonioque seni. — `Ascraeus senex` 指阿斯克拉出身的赫西俄德,`Maeonius senex` 指常被认为出身于麦奥尼亚的荷马。`praelata`(主格中性复数完了分词,修饰 `mea carmina`)表示诗人的爱情挽歌比这些史诗巨匠的作品更受欢迎。
  2. 2.11me vate — 由名词 `vates` 和代词 `me` 构成、不带分词的夺格独立结构(ablative absolute),意为“由于我是诗人/预言者”或“在我的引导之下”。
  3. 2.13Nec minor est virtus, quam quaerere, parta tueri — 一个比较句,其中 `parta tueri`(守护已得之物,`parta` 是 `pario` 的完了分词中性复数宾格的名词化用法)是句子的主语,通过 `quam` 与 `quaerere`(寻求)进行比较。`virtus` 是表语。
  4. 2.28da mihi posse mori — 不定式 `posse` 被名词化用作命令式 `da`(来自 `do`)的直接宾语,且自身支配被动/异用不定式 `mori`。字面意思是“赐予我能够死去的权利”。
  5. 2.41Per Styga detur iter — `detur` 是 `do` 的现在时虚拟语气被动第三人称单数,表示让步(“即便被给予一条道路”)。`Styga` 是希腊语名词 `Styx`(冥河)的单数宾格。
  6. 2.55non virgo Tegeaea ... aspiciendus erit — 迂回未来被动式 `aspiciendus erit`(单数第三人称阳性)在语法上与最后一个主语 `Orion`(阳性)一致,但在语义上也适用于前面提到的主语 `virgo Tegeaea`(阴性)和 `comes`(通性),体现了联用手法。

引用这一段

奥维德, 爱的艺术 §2.1-2.74. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi004.humanitext-lat2:2.1-2.74

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。