Humanitext Reader

奥维德 · 爱的艺术 §1.154-1.231

竞技场的细致关怀与凯旋式的攀谈技巧

第 3 段,共 30 段 · 拉丁语

内容简介

论述了在竞技场中通过为女士拂去灰尘等细微举动来赢取芳心的具体策略。接着以盖乌斯·凯撒的东方征讨及未来的凯旋式为设想,传授如何在游行时佯装博学来对女士解释俘虏与山川地名,并开始转向宴会上的接近方法。

§1.154Collige, et inmunda sedulus effer humo; §1.155Protinus, officii pretium, patiente puella §1.156Contingent oculis crura videnda tuis.
将它提起,殷勤地把它从肮脏的地面上拿开;立刻,作为你殷勤的奖赏,在姑娘默许下,她的双腿将呈现在你的眼前。
§1.157Respice praeterea, post vos quicumque sedebit, §1.158Ne premat opposito mollia terga genu.
此外还要注意,无论谁坐在你们后面,免得他用顶过来的膝盖顶到她柔嫩的背部。
§1.159Parva leves capiunt animos: fuit utile multis §1.160Pulvinum facili composuisse manu.
琐事能打动轻浮的心:对许多人来说,曾大有裨益的是,用灵巧的手帮她整理好垫子。
§1.161Profuit et tenui ventos movisse tabella, §1.162Et cava sub tenerum scamna dedisse pedem.
此外,用薄板扇风,以及在她娇嫩的双脚下放上凹陷的脚凳,也都大有好处。
§1.163Hos aditus Circusque novo praebebit amori, §1.164Sparsaque sollicito tristis harena foro.
竞技场将为新生的爱情提供这些接近的机会,以及在焦虑的广场上撒下的悲伤沙土。
§1.165Illa saepe puer Veneris pugnavit harena, §1.166Et qui spectavit vulnera, vulnus habet.
在那沙土上,维纳斯的儿子常常战斗,而那观看伤口的人,自己也受了伤。
§1.167Dum loquitur tangitque manum poscitque libellum §1.168Et quaerit posito pignore, vincat uter, §1.169Saucius ingemuit telumque volatile sensit, §1.170Et pars spectati muneris ipse fuit.
当他正说着话、抚摸着她的手、索要着小册子,并在下完赌注后询问哪一方会获胜时,受了伤的他发出呻吟,感受到了飞来的羽箭,他自己也成了他所观看的竞技的一部分。
§1.171Quid, modo cum belli navalis imagine Caesar §1.172Persidas induxit Cecropiasque rates?
还有,当最近凯撒以海战的模拟场面,引进波斯与凯克洛普斯的船只时,又当如何?
§1.173Nempe ab utroque mari iuvenes, ab utroque puellae §1.174Venere, atque ingens orbis in Urbe fuit.
的确,从两边的海洋走来了青年,从两边的海洋走来了姑娘,纷至沓来,庞大的世界汇聚于罗马城中。
§1.175Quis non invenit turba, quod amaret, in illa?
在那人群中,谁没有找到自己所爱的人?
§1.176Eheu, quam multos advena torsit amor!
唉,新来的爱情让多少人饱受折磨!
§1.177Ecce, parat Caesar domito quod defuit orbi §1.178Addere: nunc, oriens ultime, noster eris.
看啊,凯撒正准备把被征服的世界所缺少的东西增补上去:现在,极东之地,你将属于我们。
§1.179Parthe, dabis poenas: Crassi gaudete sepulti, §1.180Signaque barbaricas non bene passa manus.
帕提亚人,你将受到惩罚:安息地底的克拉苏们,欢呼吧,还有那在野蛮人手中受尽屈辱的军旗。
§1.181Ultor adest, primisque ducem profitetur in annis, §1.182Bellaque non puero tractat agenda puer.
复仇者已在眼前,他在早年便宣告自己是领袖,以少年之躯,操持着非少年所能承担的战事。
§1.183Parcite natales timidi numerare deorum: §1.184Caesaribus virtus contigit ante diem.
胆怯的人们,切莫计算神明诞生的年份:凯撒家族的人在成熟之前便已拥有了力量。
§1.185Ingenium caeleste suis velocius annis §1.186Surgit, et ignavae fert male damna morae.
天赋神启之才崛起得比他的岁月更迅速,并且难以忍受那迟缓拖延所带来的损失。
§1.187Parvus erat, manibusque duos Tirynthius angues §1.188Pressit, et in cunis iam Iove dignus erat.
提林斯人幼年时,便用双手将两条蛇掐死,在摇篮中他就已经配得上朱庇特。
§1.189Nunc quoque qui puer es, quantus tum, Bacche, fuisti, §1.190Cum timuit thyrsos India victa tuos?
如今仍是少年的巴克科斯啊,当年你是多么伟大,当被征服的印度惧怕你的神杖之时?
§1.191Auspiciis annisque patris, puer, arma movebis, §1.192Et vinces annis auspiciisque patris: §1.193Tale rudimentum tanto sub nomine debes, §1.194Nunc iuvenum princeps, deinde future senum; §1.195Cum tibi sint fratres, fratres ulciscere laesos: §1.196Cumque pater tibi sit, iura tuere patris.
凭着你父亲的庇佑与岁月,孩子,你将动用武力,并将凭借你父亲的岁月与庇佑赢得胜利:在如此伟大的名字之下,你应当承受这样的初试,如今是青年之冠,日后将成为长者之首;既然你有兄弟,便去为受伤的兄弟复仇吧:既然你有父亲,便去捍卫父亲的权益。
§1.197Induit arma tibi genitor patriaeque tuusque: §1.198Hostis ab invito regna parente rapit; §1.199Tu pia tela feres, sceleratas ille sagittas: §1.200Stabit pro signis iusque piumque tuis.
祖国的父亲也是你的父亲,为你披上盔甲:敌人在违背父亲意愿的情况下夺取了王国;你将手持正义之兵,他则带着罪恶之箭:正义与虔敬将伫立于你的军旗前。
§1.201Vincuntur causa Parthi: vincantur et armis; §1.202Eoas Latio dux meus addat opes.
帕提亚人在道义上已败:愿他们在武力上也溃败;愿我的统帅将东方的财富增添给拉提乌姆。
§1.203Marsque pater Caesarque pater, date numen eunti: §1.204Nam deus e vobis alter es, alter eris.
父神马尔斯与父亲凯撒,给那前行之人以神力吧:因为你们之中一位已是神明,另一位也将成为神明。
§1.205Auguror, en, vinces; votivaque carmina reddam, §1.206Et magno nobis ore sonandus eris.
看哪,我预言你会获胜;我将奉献许愿之歌,你必将在我们宏大的歌声中被传唱。
§1.207Consistes, aciemque meis hortabere verbis; §1.208O desint animis ne mea verba tuis!
你将伫立,并用我的话语去鼓舞阵列;啊,愿我的言语不负你的心志!
§1.209Tergaque Parthorum Romanaque pectora dicam, §1.210Telaque, ab averso quae iacit hostis equo.
我将歌颂帕提亚人的后背与罗马人的胸膛,以及敌人从回转的战马上射出的暗箭。
§1.211Qui fugis ut vincas, quid victo, Parthe, relinquis?
为了获胜而逃跑的帕提亚人啊,你给被征服者留下了什么?
§1.212Parthe, malum iam nunc Mars tuus omen habet.
帕提亚人,如今你的战事已然带有不祥之兆。
§1.213Ergo erit illa dies, qua tu, pulcherrime rerum, §1.214Quattuor in niveis aureus ibis equis.
因此,那一天终将到来,届时世间最美的你,将乘着四匹雪白的骏马,闪耀着黄金般的光芒前行。
§1.215Ibunt ante duces onerati colla catenis, §1.216Ne possint tuti, qua prius, esse fuga.
那些首领们将被锁链沉重地套在脖颈上走在前面,免得他们能像以前那样,靠逃跑来求得安全。
§1.217Spectabunt laeti iuvenes mixtaeque puellae, §1.218Diffundetque animos omnibus ista dies.
欢欣的青年与少女们将聚在一起观看,那一天将使所有人的心情欢畅。
§1.219Atque aliqua ex illis cum regum nomina quaeret, §1.220Quae loca, qui montes, quaeve ferantur aquae, §1.221Omnia responde, nec tantum siqua rogabit; §1.222Et quae nescieris, ut bene nota refer.
当她们中的某个人询问那些君王的名字,或者是正抬着走的是什么地方、什么山、哪条河时,你要回答所有问题,哪怕她没有问那么多;即使是你不知道的事,也要说得好像了如指掌。
§1.223Hic est Euphrates, praecinctus harundine frontem: §1.224Cui coma dependet caerula, Tigris erit.
“这就是幼发拉底河,额头上环绕着芦苇;那蓝黑色发丝垂下的人,应该就是底格里斯河。
§1.225Hos facito Armenios; haec est Danaëia Persis: §1.226Urbs in Achaemeniis vallibus ista fuit.
把这些人当作亚美尼亚人吧;这就是达那埃的波斯:那曾是位于阿契美尼德山谷里的一座城市。
§1.227Ille vel ille, duces;
那位和那位是将军们。
et erunt quae nomina dicas, §1.228Si poteris, vere, si minus, apta tamen.
”你自会有名字可说,如果可以的话就说真的,不行的话就说些合适的。
§1.229Dant etiam positis aditum convivia mensis: §1.230Est aliquid praeter vina, quod inde petas.
设下餐桌的宴会也提供了接近的机会:除了美酒,你还可以在那里寻得其他东西。
§1.231Saepe illic positi teneris adducta lacertis
在那里,常常在躺下时,被温柔的双臂拉近……

词汇与语法注释

  1. 1.156crura videnda — 动形容词 `videnda` 修饰中性复数名词 `crura`,与格 `oculis ... tuis` 表示施事者(“被你的眼睛(所看见)”)。动词 `contingent` 既可以以 `crura` 为主语(“应当被看见的双腿将会出现”),也可以作无人称使用,均表示她的双腿将落入你的视线中。
  2. 1.182bellaque non puero tractat agenda puer — 此行运用了语序交错(hyperbaton)与对比。主语是句末的 `puer`(“虽是少年”),动形容词 `agenda` 修饰宾语 `bella`(“将要进行的战争”)。`non puero`(“不属于少年的”)与主语 `puer` 形成对比,强调他虽年纪尚轻,却能操持超越少年能力的宏大战争。
  3. 1.215onerati colla — `colla` 是中性复数宾格,在此作为“关系宾格(希腊式宾格)”修饰被动分词 `onerati`,意为“在脖颈上沉重地套着(锁链)”。
  4. 1.223frontem — `frontem` 是阴性单数宾格,用作关系宾格,修饰完成被动分词 `praecinctus`(“环绕”),意为“额头上环绕着(芦苇)”。

引用这一段

奥维德, 爱的艺术 §1.154-1.231. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi004.humanitext-lat2:1.154-1.231

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。