Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §9.a-9.85

德伊阿妮拉对赫拉克勒斯堕落的谴责

第 18 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

德伊阿妮拉激烈地谴责她的丈夫赫拉克勒斯。尽管他征服了俄卡利亚,如今却可耻地屈服于俘虏伊俄勒和女王翁法勒,身穿女装并纺织羊毛。

§9.1Gratulor Oechaliam titulis accedere nostris; §9.2Victorem victae succubuisse queror.
我为俄卡利亚被纳入我们的荣耀而高兴;但我却为胜利者屈服于被征服者而哀叹。
§9.3Fama Pelasgiadas subito pervenit in urbes §9.4Decolor et factis infitianda tuis, §9.5Quem numquam Iuno seriesque inmensa laborum §9.6Fregerit, huic Iolen inposuisse iugum.
一则流言迅速传遍了佩拉斯吉人的城市,它是如此不名誉,本应被你的伟绩所否定,它声称,那从未被朱诺和无尽的苦难所击垮的人,如今竟被伊俄勒套上了轭。
§9.7Hoc velit Eurystheus, velit hoc germana Tonantis, §9.8Laetaque sit vitae labe noverca tuae; §9.9At non ille, brevis cui nox — si creditur — una §9.10Luctanti, ut tantus conciperere, fuit.
这或许是欧律斯透斯所愿,或许是雷神之妹兼妻所愿,而你的继母也会因你生命中的污点而幸灾乐祸;但绝非那位父亲,为了孕育如此伟大的你——若这可信—— 那对苦苦挣扎的他而言的一整夜并不算短暂。
§9.11Plus tibi quam Iuno, nocuit Venus: illa premendo §9.12Sustulit, haec humili sub pede colla tenet.
维纳斯对你的伤害远胜于朱诺:后者通过压迫提升了你,而前者却将你的颈项踩在卑下的脚底。
§9.13Respice vindicibus pacatum viribus orbem, §9.14Qua latam Nereus caerulus ambit humum.
回首看看那因你惩治的力量而归于和平的世界吧,看那蔚蓝的涅柔斯环绕着辽阔大地的每一处。
§9.15Se tibi pax terrae, tibi se tuta aequora debent; §9.16Inplesti meritis solis utramque domum.
大地的和平、安全的海洋,都对你心存感激;你用自己的功绩填满了太阳东升西落的两个家园。
§9.17Quod te laturum est, caelum prius ipse tulisti; §9.18Hercule supposito sidera fulsit Atlans.
那将要承载你的天空,正是你自己先亲手托起;当赫拉克勒斯替代其下时,阿特拉斯才支撑起了星空。
§9.19Quid nisi notitia est misero quaesita pudori, §9.20Si cumulas turpi facta priora nota?
如果你用可耻的污点来堆叠先前的功绩,除了让可怜的耻辱闻名天下之外,你还得到了什么?
§9.21Tene ferunt geminos pressisse tenaciter angues, §9.22Cum tener in cunis iam Iove dignus eras?
难道人们在传说,当你还在摇篮中是个娇弱婴孩,却已配得上朱庇特的时候,你就曾牢牢掐死了双蛇?
§9.23Coepisti melius quam desinis; ultima primis §9.24Cedunt; dissimiles hic vir et ille puer.
你的开始比你的结束更为美好;结局不敌最初;眼前的这个男人与当年的那个男孩全然不同。
§9.25Quem non mille ferae, quem non Stheneleius hostis, §9.26Non potuit Iuno vincere, vincit amor.
那千百只野兽、那斯特涅罗斯之子的敌军,以及朱诺都无法战胜的人,如今却被爱情征服。
§9.27At bene nupta feror, quia nominer Herculis uxor, §9.28Sitque socer, rapidis qui tonat altus equis.
然而我却被称为嫁得极好,因为我被称为赫拉克勒斯的妻子,并且有那驾驭疾驰骏马在九天落雷的公公。
§9.29Quam male inaequales veniunt ad aratra iuvenci, §9.30Tam premitur magno coniuge nupta minor.
正如两只力量不均的年轻公牛难以同挽一犁,弱小的妻子也同样被伟大的丈夫所压制。
§9.31Non honor est sed onus species laesura ferentis; §9.32Siqua voles apte nubere, nube pari.
这并非荣耀,而是会伤害承受者的负担;你若想寻得相配的婚姻,便当与同等的人结婚。
§9.33Vir mihi semper abest, et coniuge notior hospes, §9.34Monstraque terribiles persequiturque feras.
我的丈夫总是外在,对我和对妻子而言,旅人反而更熟悉,他一直在追猎怪物和可怕的野兽。
§9.35Ipsa domo vidua votis operata pudicis §9.36Torqueor, infesto ne vir ab hoste cadat; §9.37Inter serpentes aprosque avidosque leones §9.38Iactor et haesuros terna per ora canes.
我独自留在空房,专心于贞洁的祈祷,却倍受折磨,唯恐丈夫会因死敌而倒下;在巨蛇、野猪和贪婪的狮子之间,以及在长着三个头、一旦咬住就不放的恶犬之间,我备受煎熬。
§9.39Me pecudum fibrae simulacraque inania somni §9.40Ominaque arcana nocte petita movent.
祭兽的内脏、梦境虚无的幻影,以及在隐秘深夜里寻得的预兆,都让我惊恐不安。
§9.41Aucupor infelix incertae murmura famae, §9.42Speque timor dubia spesque timore cadit.
不幸的我,总在探听那不确定的流言细语,在疑虑中,恐惧因希望而消解,希望又因恐惧而破灭。
§9.43Mater abest queriturque deo placuisse potenti, §9.44Nec pater Amphitryon nec puer Hyllus adest; §9.45Arbiter Eurystheus astu Iunonis iniquae §9.46Sentitur nobis iraque longa deae.
母亲不在身旁,抱怨着自己曾取悦了强有力的神,既无公公阿姆菲特律翁,也无吾儿许罗斯在场;因无情朱诺的诡计,那主宰者欧律斯透斯正被我们所感知,还有女神那漫长的愤怒。
§9.47Haec mihi ferre parum? peregrinos addis amores, §9.48Et mater de te quaelibet esse potest.
难道我承受这些还不够吗? 你又增添了异国的风流韵事,任何一个女人都可以因你而成为母亲。
§9.49Non ego Partheniis temeratam vallibus Augen, §9.50Nec referam partus, Ormeni nympha, tuos; §9.51Non tibi crimen erunt, Teuthrantia turba, sorores, §9.52Quarum de populo nulla relicta tibi est.
我不想提在帕耳忒尼俄斯山谷中被玷污的奥格,也不想提你的子嗣,奥尔墨诺斯的仙女啊;那透特兰提亚的众多姊妹,不会成为你的罪状,因为在她们之中,没有任何一个被你完好地留下。
§9.53Una, recens crimen, referetur adultera nobis, §9.54Unde ego sum Lydo facta noverca Lamo.
唯有一个人,这桩新鲜的罪行,被向我们提及,由于她,我成了吕底亚人拉摩斯的继母。
§9.55Maeandros, terris totiens errator in isdem, §9.56Qui lassas in se saepe retorquet aquas, §9.57Vidit in Herculeo suspensa monilia collo §9.58Illo, cui caelum sarcina parva fuit.
迈安德罗斯河,在同一片土地上百转千回,它常常将疲惫的波涛引回自身,它曾目睹在赫拉克勒斯的颈项上悬挂着项链—— 那条对于它而言,天空曾是微不足道之重荷的颈项。
§9.59Non puduit fortis auro cohibere lacertos, §9.60Et solidis gemmas opposuisse toris?
用黄金束缚住强壮的臂膀,并在结实的肌肉上缀以宝石,难道你竟不觉得羞耻吗?
§9.61Nempe sub his animam pestis Nemeaea lacertis §9.62Edidit, unde umerus tegmina laevus habet!
要知道,那涅墨亚的祸害正是在这双手臂下咽气的,由此你的左肩才得到了那件皮毛作为遮盖!
§9.63Ausus es hirsutos mitra redimire capillos!
你竟敢用束发带系住粗硬的头发!
§9.64Aptior Herculeae populus alba comae.
对于赫拉克勒斯的发丝,白杨叶才更相配。
§9.65Nec te Maeonia lascivae more puellae §9.66Incingi zona dedecuisse putas?
难道你认为,像吕底亚放荡的姑娘那样束起衣带,并无损于你的体面吗?
§9.67Non tibi succurrit crudi Diomedis imago,
难道粗暴的狄俄墨得斯的形象,不曾浮现在你的脑海?
§9.68Efferus humana qui dape pavit equas?
那残忍地用人肉喂养母马的人。
§9.69Si te vidisset cultu Busiris in isto, §9.70Huic victor victo nempe pudendus eras.
如果布西里斯看到你那副装束,对于他那个被征服者来说,你这个胜利者确实应该感到羞耻。
§9.71Detrahat Antaeus duro redimicula collo, §9.72Ne pigeat molli succubuisse viro.
让安泰俄斯从你坚硬的颈项上扯下束发带吧,免得他为自己屈服于一个阴柔的男人而感到痛心。
§9.73Inter Ioniacas calathum tenuisse puellas §9.74Diceris et dominae pertimuisse minas.
据说你在伊奥尼亚的少女群中手持着羊毛筐,并且害怕女主人对你的威胁。
§9.75Non fugis, Alcide, victricem mille laborum §9.76Rasilibus calathis inposuisse manum,
阿尔克伊得斯啊,你难道不曾逃避那战胜了千般苦难的手,去触碰那光滑的羊毛筐吗?
§9.77Crassaque robusto deducis pollice fila, §9.78Aequaque famosae pensa rependis erae?
你用强壮的拇指纺出粗壮的线,并向那恶名昭彰的女主人交还等量的羊毛任务吗?
§9.79A, quotiens digitis dum torques stamina duris, §9.80Praevalidae fusos conminuere manus!
啊! 多少次,当你在用粗硬的手指揉搓线纱时,你那过于强大的双手竟捏碎了纺锤!
§9.81Ante pedes dominae §9.82Factaque narrabas dissimulanda tibi — §9.85Scilicet inmanes elisis faucibus hydros
在女主人的脚前…… 你还向她讲述那些本应被你隐瞒的事迹—— 即那些被掐死喉咙的巨大水蛇。

词汇与语法注释

  1. 9.5fregerit — 虚拟语气完成时。用在由关系代词 'quem' 引导的关系从句中,表征人或事物的特征,带有让步语气(“即使是……也未能击垮的那个人”)。
  2. 9.10conciperere — 虚拟语气未完成过去时被动语态第二人称单数(为标准式 'concipereris' 的缩略形)。与 'ut' 连用,构成目的从句。
  3. 9.19misero... pudori — 目的与格或施事/参考与格。它表达了获得的世人皆知(notitia)最终给承担者带来的只是“可怜的耻辱”。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §9.a-9.85. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:9.a-9.85

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。