Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §7.a-7.63

迪多对艾涅阿斯的谴责与出航劝阻

第 13 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

迪多写信给执意离开迦太基的艾涅阿斯,将自己比作临终的白鸟,指责他背弃誓言。她警告他在冬季风暴中出航的危险,尽管遭到背叛,仍表达了对他安全的担忧。

§7.1Sic ubi fata vocant, udis abiectus in herbis §7.2Ad vada Maeandri concinit albus olor.
就像当命运召唤时,那只白色的天鹅伏在湿润的草地上,对着迈安德罗斯河的浅滩歌唱。
§7.3Nec quia te nostra sperem prece posse moveri, §7.4Adloquor — adverso movimus ista deo; §7.5Sed merita et famam corpusque animumque pudicum §7.6Cum male perdiderim, perdere verba leve est.
我对你说话,并非因为我希望我的祈求能打动你 ――我们是在神明反对的情况下开始这番表白的;而是因为,当我已经可悲地失去了我的功绩、名声以及贞洁的身体和心灵,那么失去语言也只是一件轻微的小事。
§7.7Certus es ire tamen miseramque relinquere Dido, §7.8Atque idem venti vela fidemque ferent?
即使如此,你依然决意离去,丢下可怜的迪多,并且同样的风会同时带走你的船帆和你的誓言吗?
§7.9Certus es, Aenea, cum foedere solvere naves, §7.10Quaeque ubi sint nescis, Itala regna sequi?
艾涅阿斯,你决意要在解开船缆的同时也解开盟约,去追寻你甚至不知其所在之地的意大利王国吗?
§7.11Nec nova Carthago, nec te crescentia tangunt §7.12Moenia nec sceptro tradita summa tuo?
难道新的迦太基、那正在拔地而起的城墙,以及托付给你王杖的最高权力,都不能打动你吗?
§7.13Facta fugis, facienda petis; quaerenda per orbem §7.14Altera, quaesita est altera terra tibi.
你逃离已成之物,追求未成之事;在这个世界上,你必须去寻找另一片土地,而另一片土地已经被你找到了。
§7.15Ut terram invenias, quis eam tibi tradet habendam?
假使你找到了那片土地,谁又会把它交给你据有?
§7.16Quis sua non notis arva tenenda dabit?
谁会把自己的田地交由一个陌生人来占有?
§7.17Scilicet alter amor tibi restat et altera Dido; §7.18Quamque iterum fallas altera danda fides.
显然,另一份爱情、另一个迪多在等着你;还有另一个誓言需要你去给予,好让你再次去违背。
§7.19Quando erit, ut condas instar Carthaginis urbem §7.20Et videas populos altus ab arce tuos?
什么时候你才能建立一座像迦太基一样的城市,并从高高的城塞上俯瞰属于你的臣民?
§7.21Omnia ut eveniant, nec te tua vota morentur, §7.22Unde tibi, quae te sic amet, uxor erit?
就算一切都实现了,你的誓愿也没有耽搁你,你又从哪里能得到一个像这样深爱着你的妻子?
§7.23Uror, ut inducto ceratae sulpure taedae, §7.24Ut pia fumosis addita tura focis.
我在燃烧,如同涂抹了硫磺的蜡烛火炬,如同奉献在烟雾缭绕的祭坛上的虔诚香料。
§7.25Aeneas oculis semper vigilantis inhaeret; §7.26Aenean animo noxque quiesque refert.
艾涅阿斯总是萦绕在我那醒着的双眼中;夜晚和安宁又将艾涅阿斯带回我的心中。
§7.27Ille quidem male gratus et ad mea munera surdus, §7.28Et quo, si non sim stulta, carere velim; §7.29Non tamen Aenean, quamvis male cogitat, odi, §7.30Sed queror infidum questaque peius amo.
他确实是个薄情寡义、对我的恩惠充耳不闻的人,而且,如果我不傻的话,他是我希望避开的人;然而,尽管他心怀不轨,我却并不恨艾涅阿斯,我只是抱怨他的不忠,而在抱怨的同时,反而爱他爱得更深。
§7.31Parce, Venus, nurui, durumque amplectere fratrem, §7.32Frater Amor, castris militet ille tuis!
维纳斯啊,请怜悯你的儿媳,并拥抱你那冷酷的兄弟,兄弟阿摩尔啊,让他加入你的阵营去战斗吧!
§7.33Aut ego, quae coepi, (neque enim dedignor) amorem, §7.34Materiam curae praebeat ille meae!
或者,让我这已经开始的爱,让他来为我的爱之苦恼提供素材吧!
§7.35Fallor, et ista mihi falso iactatur imago; §7.36Matris ab ingenio dissidet ille suae.
我被欺骗了,那个虚假的形象在我脑海中挥之不去;他的品性与他的母亲大相径庭。
§7.37Te lapis et montes innataque rupibus altis §7.38Robora, te saevae progenuere ferae, §7.39Aut mare, quale vides agitari nunc quoque ventis, §7.40Qua tamen adversis fluctibus ire paras.
是石头、大山和高耸峭壁上生长的橡树,是凶残的野兽生育了你,或者是大海——正如你现在看到的那样,它正被狂风激荡,而你却正准备在逆浪中航行。
§7.41Quo fugis? obstat hiemps.
你逃往何处? 冬天阻碍了你。
hiemis mihi gratia prosit!
愿冬天的恩惠对我有利!
§7.42Adspice, ut eversas concitet Eurus aquas!
看啊,东风是如何激起汹涌的波涛!
§7.43Quod tibi malueram, sine me debere procellis; §7.44Iustior est animo ventus et unda tuo.
我本想自愿给予你的安全,现在让我把它归功于风暴吧;风和波涛,比你的心更加公正。
§7.45Non ego sum tanti — quid non censeris inique? —
我不值那么多――你有什么不被不公正地估价呢?
§7.46Ut pereas, dum me per freta longa fugis.
―― 还不至于让你在穿越广阔海洋逃离我的时候丧命。
§7.47Exerces pretiosa odia et constantia magno, §7.48Si, dum me careas, est tibi vile mori.
你在践行着昂贵的、代价巨大的仇恨,如果只要能离开我,对你而言连死亡都变得微不足道。
§7.49Iam venti ponent, strataque aequaliter unda §7.50Caeruleis Triton per mare curret equis.
风很快就会平息,波浪会均匀地铺开,特里同将骑着蓝色的骏马在海面上奔驰。
§7.51Tu quoque cum ventis utinam mutabilis esses!
愿你也能像风一样易变!
§7.52Et, nisi duritia robora vincis, eris.
除非你在坚硬程度上超越了橡树,否则你终会改变的。
§7.53Quid, quasi nescires, insana quid aequora possint, §7.54Expertae totiens tam male credis aquae?
为什么你明知狂暴的海洋能做些什么,却还要如此愚蠢地信任你曾多次经历并深受其害的水域?
§7.55Ut, pelago suadente viam, retinacula solvas, §7.56Multa tamen latus tristia pontus habet.
即使在海洋的诱惑下你解开了缆绳,广阔的海洋依然隐藏着许多令人悲伤的灾祸。
§7.57Nec violasse fidem temptantibus aequora prodest; §7.58Perfidiae poenas exigit ille locus, §7.59Praecipue cum laesus amor, quia mater Amorum §7.60Nuda Cytheriacis edita fertur aquis.
对于挑战海洋的人来说,违背誓言毫无益处;那个地方会对不忠进行惩罚,特别是当爱受到伤害时,因为众爱之母据说是赤裸着从库忒拉岛的水中诞生的。
§7.61Perdita ne perdam, timeo, noceamve nocenti, §7.62Neu bibat aequoreas naufragus hostis aquas.
我害怕自己这个被毁灭的人会毁灭你,或者伤害伤害我的人,也不愿我那遭遇海难的敌人喝下海里的水。
§7.63Vive, precor! sic te melius quam funere perdam.
我祈求你,活下去! 这样我失去你,总好过你因死亡而逝去。

词汇与语法注释

  1. 7.4adverso movimus ista deo — “在神明反对的情况下,我开始了这些事。” `adverso...deo` 是夺格绝对结构,表示反对或不利的预兆。`movimus` 是第一人称复数(诗歌复数),指代迪多本人。`ista` 是中性复数宾格,指她正在写的话语或信件。
  2. 7.6cum male perdiderim — `cum` 是表原因的连词(“既然/因为”)。`male` 修饰动词 `perdiderim`,起强调作用,意为“彻底地、悲惨地”或“对自己不利地”。`perdiderim` 是虚拟式完成时。
  3. 7.14quaesita est altera terra tibi — `altera terra` 指的是已经被寻找并发现的迦太基土地。`tibi` 是施事者与格,与被动完成时 `quaesita est` 连用,意为“被你所寻找”。
  4. 7.43Quod tibi malueram, sine me debere procellis — `sine` 是动词 `sinere`(允许、让)的第二人称单数命令式。`me debere procellis` 是带宾格的不定式结构,意为“(允许)我将其归功于风暴”。`Quod` 是关系代名词,其先行词被省略,指代“我原先更愿意给予你的安全”。
  5. 7.63sic te melius quam funere perdam — `perdam` 可以解释为将来直陈式,或表示意图/潜能的虚拟式,但在上下文中它表达了确定的将来意图:“以这种方式(让你活着离开)失去你,要好过因你的死亡而失去你。” `melius` 是副词。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §7.a-7.63. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:7.a-7.63

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。