Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §6.82-6.164

对美狄亚的控诉与许普西皮勒的诅咒

第 12 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

许普西皮勒极力谴责美狄亚可怕的巫术,以此对比自己高贵的身世以及为伊阿宋诞下的双胞胎,并在信末对背叛她的二人施加了极其恶毒的诅咒。

§6.82Non expectata vulnus ab hoste tuli.
我竟然在毫无防备的情况下,受到了来自敌人的伤害。
§6.83Nec facie meritisque placet, sed carmina novit §6.84Diraque cantata pabula falce metit.
她并非因美貌或功绩取悦于你,而是因为她通晓法术,用施过咒的镰刀收割下不祥的药草。
§6.85Illa reluctantem cursu deducere lunam §6.86Nititur et tenebris abdere solis equos; §6.87Illa refrenat aquas obliquaque flumina sistit; §6.88Illa loco silvas vivaque saxa movet.
她极力要把那抗拒的月亮从运行轨道上拽下,并且企图用黑暗将太阳的骏马遮蔽;她克制住水流,使蜿蜒的河流驻足;她让森林迁位,使有生命的岩石移动。
§6.89Per tumulos errat passis discincta capillis §6.90Certaque de tepidis colligit ossa rogis.
她披头散发、不束衣带地在坟冢间游荡,从温热的火葬堆中搜集特定的骨骸。
§6.91Devovet absentis simulacraque cerea figit, §6.92Et miserum tenuis in iecur urget acus — §6.93Et quae nescierim melius.
她诅咒不在场的人,将针刺入蜡像之中,把细针刺进那哀怜的肝脏 ―― 还有那些我最好不知道的事。
male quaeritur herbis §6.94Moribus et forma conciliandus amor.
通过药草来寻求爱是邪恶的,爱本应通过品德和美貌来赢得。
§6.95Hanc potes amplecti thalamoque relictus in uno §6.96Inpavidus somno nocte silente frui?
你怎能拥抱这样的女人,在只有你们两人的卧室中,在静谧的夜里毫无惧色地享受安眠?
§6.97Scilicet ut tauros, ita te iuga ferre coegit §6.98Quaque feros anguis, te quoque mulcet ope. §6.99Adde, quod adscribi factis procerumque tuisque §6.100Sese avet, et titulo coniugis uxor obest. §6.101Atque aliquis Peliae de partibus acta venenis §6.102Inputat et populum, qui sibi credat, habet: §6.103'Non haec Aesonides, sed Phasias Aeetine §6.104Aurea Phrixeae terga revellit ovis.
显然,就像她强迫那些公牛一样,她也强迫你戴上了轭,并且有人将你的功绩归咎于佩里阿斯那一党的毒药,且他拥有相信他的民众: “这并非埃索之子的功劳,而是法希斯河畔、埃埃忒斯的女儿夺取了弗里克索斯之羊的金色皮毛。
' §6.105Non probat Alcimede mater tua — consule matrem — §6.106Non pater, a gelido cui venit axe nurus.
” 你的母亲阿尔基梅德不同意 ―― 去问问你的母亲吧 ―― 你的父亲也不同意,他的儿媳竟然来自冰冷的极地。
§6.107Illa sibi a Tanai Scythiaeque paludibus udae §6.108Quaerat et a ripa Phasidos usque virum!
让那女人去顿河和潮湿的斯基泰沼泽,甚至去法希斯河的对岸,为她自己寻找丈夫吧!
§6.109Mobilis Aesonide vernaque incertior aura, §6.110Cur tua polliciti pondere verba carent?
易变的埃索之子,比春风更难以捉摸的人,为何你的言语没有誓言的重量?
§6.111Vir meus hinc ieras: cur non meus inde redisti?
你作为我的丈夫从这里离去:为何没有作为我的丈夫从那里归来?
§6.112Sim reducis coniunx, sicut euntis eram!
让我做你归来之时的妻子,正如我是你离去之时的妻子一样!
§6.113Si te nobilitas generosaque nomina tangunt — §6.114En, ego Minoo nata Thoante feror!
如果高贵的出身和显赫的名字能打动你 ―― 瞧,我可是米诺斯后代托阿斯的女儿!
§6.115Bacchus avus; Bacchi coniunx redimita corona §6.116Praeradiat stellis signa minora suis.
巴克斯是我的祖父;巴克斯那戴着王冠的妻子用她的星辰照亮了比她更小的星座。
§6.117Dos tibi Lemnos erit, terra ingeniosa colenti; §6.118Me quoque dotalis inter habere potes.
雷姆诺斯将是你的嫁妆,这是一片对耕耘者而言极其肥沃的土地;你也可以在嫁妆中拥有我。
§6.119Nunc etiam peperi; gratare ambobus, Iason!
如今我甚至生育了;伊阿宋,为我们的孩子祝贺吧!
§6.120Dulce mihi gravidae fecerat auctor onus.
孩子在我腹中时,他的父亲曾让我的负担变得甘甜。
§6.121Felix in numero quoque sum prolemque gemellam, §6.122Pignora Lucina bina favente dedi.
我在数量上也是幸运的,在卢基娜的眷顾下,我孕育了双胞胎这双重的信物。
§6.123Si quaeris, cui sint similes, cognosceris illis.
如果你问他们像谁,你会在他们身上认出你自己。
§6.124Fallere non norunt; cetera patris habent.
他们不知如何欺骗;在其他方面,他们都随他们的父亲。
§6.125Legatos quos paene dedi pro matre ferendos; §6.126Sed tenuit coeptas saeva noverca vias.
我几乎已经让他们代替母亲去充当使节;但那个残酷的继母阻碍了他们已经开始的旅程。
§6.127Medeam timui: plus est Medea noverca; §6.128Medeae faciunt ad scelus omne manus.
我惧怕美狄亚:美狄亚比普通的继母更为可怕;美狄亚的手为一切罪恶而生。
§6.129Spargere quae fratris potuit lacerata per agros §6.130Corpora, pignoribus parceret illa meis?
那个能将亲兄弟被肢解的身体撒满荒野的女人,难道会对我的孩子手下留情吗?
§6.131Hanc tamen o demens Colchisque ablate venenis, §6.132Diceris Hypsipyles praeposuisse toro.
然而,你这个因科尔基斯的毒药而失去理智、被夺去心魂的人,据说竟然把这个女人置于许普西皮勒的床榻之上。
§6.133Turpiter illa virum cognovit adultera virgo; §6.134Me tibi teque mihi taeda pudica dedit.
那个女人以可耻的方式,作为一个通奸的处女结识了丈夫;而是一支贞洁的婚礼火炬将我交给了你,将你交给了我。
§6.135Prodidit illa patrem; rapui de clade Thoanta.
她背叛了父亲;我却从灾难中救出了托阿斯。
§6.136Deseruit Colchos; me mea Lemnos habet.
她抛弃了科尔基斯;而我的雷姆诺斯留住了我。
§6.137Quid refert, scelerata piam si vincet et ipso §6.138Crimine dotata est emeruitque virum?
如果邪恶的女人战胜了虔诚的女人,且正是通过罪行获得了嫁妆并赢得了丈夫,那又有什么用呢?
§6.139Lemniadum facinus culpo, non miror, Iason; §6.140Quamlibet ignavis iste dat arma dolor.
伊阿宋,我谴责雷姆诺斯女人的罪行,但我并不感到惊讶;这种痛苦会给任何懦弱的人提供武器。
§6.141Dic age, si ventis, ut oportuit, actus iniquis §6.142Intrasses portus tuque comesque meos, §6.143Obviaque exissem fetu comitante gemello — §6.144Hiscere nempe tibi terra roganda fuit! —
来说说吧,如果由于逆风,正如本该发生的那样,你和你的同伴进入了我的港口,而我带着双胞胎孩子出来迎接你 ―― 你肯定得祈求大地为你裂开!
§6.145Quo vultu natos, quo me, scelerate, videres?
―― 恶棍,你将以何种面目面对孩子们,又以何种面目面对我?
§6.146Perfidiae pretio qua nece dignus eras?
作为你背信弃义的代价,你配得上怎样的死亡?
§6.147Ipse quidem per me tutus sospesque fuisses — §6.148Non quia tu dignus, sed quia mitis ego.
你自己由于我,本会安全无恙 ―― 并非因为你配得上,而是因为我仁慈。
§6.149Paelicis ipsa meos inplessem sanguine vultus, §6.150Quosque veneficiis abstulit illa suis!
我自己本会用那姘妇的鲜血,染红属于我的你的脸庞,以及她用魔术夺走的那张脸!
§6.151Medeae Medea forem! quodsi quid ab alto
我会成为美狄亚的美狄亚!
§6.152Iustus adest votis Iuppiter ille meis, §6.153Quod gemit Hypsipyle, lecti quoque subnuba nostri §6.154Maereat et leges sentiat ipsa suas; §6.155Utque ego destituor coniunx materque duorum, §6.156A totidem natis orba sit illa viro!
但是,如果高天之上的公义之神朱庇特对我的祈祷有丝毫的回应,愿那篡夺我床榻的女人也同样哀恸许普西皮勒所叹息的事,愿她自己尝到她自己定下的法则;正如我作为妻子、两个孩子的母亲被抛弃一样,愿她也失去同等数量的孩子,失去她的丈夫!
§6.157Nec male parta diu teneat peiusque relinquat — §6.158Exulet et toto quaerat in orbe fugam!
愿她无法长久保有不义之财,且以更惨的方式失去 ―― 愿她流亡他乡,在整个世界中寻求逃亡!
§6.159Quam fratri germana fuit miseroque parenti §6.160Filia, tam natis, tam sit acerba viro!
正如她对兄弟是冷酷的姐姐,对可怜的父亲是冷酷的女儿一样,愿她对孩子、对丈夫也同样残忍!
§6.161Cum mare, cum terras consumpserit, aera temptet; §6.162Erret inops, exspes, caede cruenta sua!
当她耗尽了海洋和陆地,愿她尝试天空;愿她一贫如洗、毫无希望,在自相残杀的血泊中游荡!
§6.163Haec ego, coniugio fraudata Thoantias oro.
被夺走婚姻的托阿斯之女,我如此祈求。
§6.164Vivite, devoto nuptaque virque toro!
愿你们在被诅咒的床榻上,作为妻子和丈夫,苟活下去!

词汇与语法注释

  1. §6.82Non expectata — expectata 是阴性单数主格形容词,修饰句子的主语(ego,即许普西皮勒自身),表明她是在自己毫无防备的情况下受到了伤害。
  2. §6.93male quaeritur herbis / Moribus et forma conciliandus amor — male quaeritur 意为“以错误(邪恶)的方式被寻求”。conciliandus 是修饰 amor 的动形容词,在此构成对比:“本该(通过品行与美貌)赢得的爱”。
  3. §6.99titulo coniugis uxor obest — titulo coniugis 指“丈夫的荣耀/头衔”,为与格,受 obest 支配。意指美狄亚作为妻子,成为了伊阿宋应得荣光的阻碍和污点。
  4. §6.125pro matre ferendos — ferendos 是表示目的的动形容词,意为“作为母亲(许普西皮勒)的代表去递送(口信或信件)”。
  5. §6.149meos ... vultus — meos vultus 直译为“我的脸”,但在此处指“本该属于我的你的脸庞”,是后续关系代词 quos 的先行词。这表现了她占有式的感情,即过去相爱的伊阿宋的容貌本应属于许普西皮勒。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §6.82-6.164. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:6.82-6.164

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。