Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §7.64-7.130

风暴危险的警告与迪多建国的回忆

第 14 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

迪多指出艾涅阿斯在风暴中启程的危险,警告他若遭遇海难,将会因自己的背誓而后悔。她还回顾了自己艰难的流亡与建国历程,哀叹他的不忠所带来的悲剧性命运。

§7.64Tu potius leti causa ferere mei.
相反,你将被视作我死亡的起因。
§7.65Finge, age, te rapido — nullum sit in omine pondus! —
想象一下吧——愿这不祥之兆没有任何分量!
§7.66Turbine deprendi; quid tibi mentis erit?
—— 你被卷入急剧的狂风之中;那时你的心里会想些什么?
§7.67Protinus occurrent falsae periuria linguae, §7.68Et Phrygia Dido fraude coacta mori; §7.69Coniugis ante oculos deceptae stabit imago §7.70Tristis et effusis sanguinolenta comis.
你的虚伪之舌所犯下的背誓,以及因弗里吉亚人的欺诈而被迫走向死亡的迪多,都会立刻浮现在你眼前;被欺骗的妻子的身影,那悲伤、散落着头发、满身鲜血的形象,将立在你的眼前。
§7.71Quid tanti est ut tum 'merui! concedite!' dicas,
有什么价值如此巨大,以至于那时你要说“我罪有应得! 饶恕我吧!
§7.72Quaeque cadent, in te fulmina missa putes?
”,并认为落下的每一道闪电都是朝你击来的?
§7.73Da breve saevitiae spatium pelagique tuaeque; §7.74Grande morae pretium tuta futura via est.
给大海的以及你自己的狂暴留出短暂的喘息时间吧;拖延的巨大回报将是未来的安全旅途。
§7.75Haec minus ut cures, puero parcatur Iulo!
哪怕你不太在乎这些,也请放过年轻的尤路斯吧!
§7.76Te satis est titulum mortis habere meae.
对你而言,拥有致我于死地的名声就已经足够了。
§7.77Quid puer Ascanius, quid di meruere Penates?
孩子阿斯卡尼乌斯配受惩罚吗? 那家神佩纳特斯又做错了什么?
§7.78Ignibus ereptos obruet unda deos?
难道波涛要淹没那些从大火中抢救出来的神明吗?
§7.79Sed neque fers tecum, nec, quae mihi, perfide, iactas, §7.80Presserunt umeros sacra paterque tuos.
但你既没有随身携带他们,那个你向我夸耀的、不忠的人啊,圣物和你的父亲也从未压在你的肩头上。
§7.81Omnia mentiris, neque enim tua fallere lingua §7.82Incipit a nobis, primaque plector ego.
你在一切事上都在撒谎,因为你的舌头并非从我开始欺骗,我也不是第一个受罚的人。
§7.83Si quaeras, ubi sit formosi mater Iuli — §7.84Occidit a duro sola relicta viro!
若你要问美丽的尤路斯的母亲在哪里—— 她已被那无情的丈夫独自抛弃而死去!
§7.85Haec mihi narraras — sat me monuere! merentem
你曾向我讲述过这些——它们对我已是足够的警告!
§7.86Ure; minor culpa poena futura mea est.
惩罚我这个罪有应得的人吧;我将要承受的惩罚要轻于我的过错。
§7.87Nec mihi mens dubia est, quin te tua numina damnent.
我毫不怀疑你自己的神明在谴责你。
§7.88Per mare, per terras septima iactat hiemps.
在海上,在陆地,第七个冬天正将你抛掷折磨。
§7.89Fluctibus eiectum tuta statione recepi §7.90Vixque bene audito nomine regna dedi.
我在安全的港湾里接纳了被波涛抛出来的你,且在几乎还没听清你名字的时候,就将王国拱手相让。
§7.91His tamen officiis utinam contenta fuissem, §7.92Et mihi concubitus fama sepulta foret!
要修好我当初仅仅满足于这些善行就好了,而我们结合的名声若是能被永远埋葬该有多好!
§7.93Illa dies nocuit, qua nos declive sub antrum §7.94Caeruleus subitis conpulit imber aquis.
正是那一天带来了毁灭,那时一汪黑雨伴着突如其来的洪流,将我们驱赶到倾斜的山洞之下。
§7.95Audieram vocem; nymphas ululasse putavi — §7.96Eumenides fati signa dedere mei!
我曾听到过声音,我以为那是宁芙在哀号—— 然而那是复仇女神们在向我示警命运的征兆!
§7.97Exige, laese pudor, poenas! violate Sychaei §7.98Ad quas, me miseram, plena pudoris eo.
受到伤害的贞洁啊,索取惩罚吧! 还有被亵渎的西凯乌斯的亡魂啊,可怜的我,正满怀羞愧地走向你们。
§7.99Est mihi marmorea sacratus in aede Sychaeus §7.100(Oppositae frondes velleraque alba tegunt).
在一座大理石的殿宇中,我有一处供奉西凯乌斯的圣所,(低垂的树枝和洁白的羊毛编带将它覆盖)。
§7.101Hinc ego me sensi noto quater ore citari; §7.102Ipse sono tenui dixit 'Elissa, veni!'
从那里,我感觉到自己被熟悉的声音呼唤了四次;他亲自用微弱的声音说道:“埃莉萨,来吧!
§7.103Nulla mora est, venio, venio tibi debita coniunx; §7.104Sum tamen admissi tarda pudore mei.
” 毫不迟延,我来了,我作为属于你的妻子来了;然而,因为对我所犯过错的羞耻,我的步伐迟缓了。
§7.105Da veniam culpae! decepit idoneus auctor; §7.106Invidiam noxae detrahit ille meae.
请原谅我的过错吧! 一个身份高贵的始作俑者欺骗了我;他为我的罪过减轻了指责。
§7.107Diva parens seniorque pater, pia sarcina nati, §7.108Spem mihi mansuri rite dedere viri.
他的神明母亲和年迈的父亲——那儿子虔诚的负重,确实给了我一个将永远留下的丈夫的希望。
§7.109Si fuit errandum, causas habet error honestas; §7.110Adde fidem, nulla parte pigendus erit.
如果我注定要犯错,我的错误也有着高尚的理由;只要加上他的忠诚,那这错误就没有任何值得后悔的地方。
§7.111Durat in extremum vitaeque novissima nostrae §7.112Prosequitur fati, qui fuit ante, tenor.
先前已然如此的命运轨迹,一直持续到最后,伴随着我生命的终结。
§7.113Occidit internas coniunx mactatus ad aras, §7.114Et sceleris tanti praemia frater habet; §7.115Exul agor cineresque viri patriamque relinquo, §7.116Et feror in dubias hoste sequente vias.
我的丈夫在内部祭坛旁被屠杀而死,我的兄弟夺走了这桩滔天罪行的酬报;我像个流放者一样被驱逐,离开了丈夫的骨灰和祖国,在敌人的追击下,漂流在吉凶未卜的旅途中。
§7.117Adplicor his oris fratrique elapsa fretoque §7.118Quod tibi donavi, perfide, litus emo.
我逃离了兄弟,也逃离了大海,漂流到这片海岸,不忠的人啊,买下了这片土地——而我却把它送给了你。
§7.119Urbem constitui lateque patentia fixi §7.120Moenia finitimis invidiosa locis.
我建立了一座城市,筑起了宽阔伸展的城墙,这引来了周边各地的嫉妒。
§7.121Bella tument; bellis peregrina et femina temptor, §7.122Vixque rudis portas urbis et arma paro.
战火正在蔓延;作为一个外邦人和女子,我备受战争的袭扰,好不容易才为这座新城修好城门,准备武器。
§7.123Mille procis placui, qui me coiere querentes §7.124Nescio quem thalamis praeposuisse suis.
我曾取悦过上千个求婚者,他们聚在一起抱怨,说我居然把一个不知底细的人看得比他们的婚房还要重要。
§7.125Quid dubitas vinctam Gaetulo tradere Iarbae?
你为何不索性把我捆绑起来,交给盖图利亚人雅尔巴斯?
§7.126Praebuerim sceleri bracchia nostra tuo.
就让我把我的双臂奉献给你的罪行吧。
§7.127Est etiam frater, cuius manus inpia poscit §7.128Respergi nostro, sparsa cruore viri.
还有我的兄弟,他那沾满了我的丈夫鲜血的、不敬的双手,正要求被我的鲜血再次染红。
§7.129Pone deos et quae tangendo sacra profanas!
放下神明,放下那些你因触摸而亵渎的圣物吧!
§7.130Non bene caelestis inpia dextra colit.
一只不敬的右手是无法好好祭祀天神的。

词汇与语法注释

  1. §7.65finge ... te ... deprendi — 作为动词 'finge'(想象)宾语的“宾格加不定式”结构(宾格主体为 'te',不定式为 'deprendi')。
  2. §7.71Quid tanti est ut ... dicas — 'tanti' 是表示价值的属格,后接带虚拟式('dicas')的 'ut' 结果子句。字面意思是“有什么价值大到能让你说……”。
  3. §7.75puero parcatur Iulo — 使用动词 'parcatur' 的无人称被动结构。因为动词 'parcere' 支配与格,所以逻辑上的承受者 'puero Iulo' 仍保持与格状态。
  4. §7.81-82neque enim ... incipit ... primaque plector ego — 'neque... -que' 的关联结构。意为欺骗并非从迪多开始(暗指克雷乌萨之死),然而她却受罚。'prima' 是与主语 'ego' 一致的形容词,在句中具有副词力量,译作“作为第一个受害者”。
  5. §7.97-98violate Sychaei / Ad quas — 在呼格 'violate Sychaei'(被亵渎的西凯乌斯)之后,使用了阴性复数关系代词 'quas',这指向了在上下文里被省略、但暗指的骨灰('cineres',在诗歌中偶尔作阴性)或亡魂('umbrae')。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §7.64-7.130. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:7.64-7.130

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。