Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §19.142-19.210

油灯的吉兆与海豚的不祥之梦

第 48 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

赫勒向涅普顿哀求,不要在勒安德耳泅渡的狭窄海峡中制造风暴。尽管油灯的吉兆给了她鼓励,但她仍因一只死在沙滩上的海豚的恶梦而惊恐万分,恳求勒安德耳在海面平静前不要冒险。

§19.142Seducit terras haec brevis unda duas.
这片狭窄的波涛分隔着两块土地。
§19.143Te decet aut magnas magnum iactare carinas, §19.144Aut etiam totis classibus esse trucem; §19.145Turpe deo pelagi iuvenem terrere natantem, §19.146Gloriaque est stagno quolibet ista minor.
作为伟大的神,你应当去摇撼巨大的船只,或者对整支舰队展现你的狂暴;身为海洋之神,去恐吓一个游泳的青年是可耻的,而那样的荣耀,比任何一处水洼都要微小。
§19.147Nobilis ille quidem est et clarus origine, sed non §19.148A tibi suspecto ducit Ulixe genus.
诚然,他出身高贵,门第显赫,但他的血统并非源自那个被你憎恨的乌利塞斯。
§19.149Da veniam servaque duos! natat ille, sed isdem §19.150Corpus Leandri, spes mea pendet aquis.
宽恕我们,救救我们两个吧! 他在游泳,但在同样的水域中悬系着勒安德耳的身体,也悬系着我的希望。
§19.151Sternuit en lumen! — posito nam scribimus illo — §19.152Sternuit et nobis prospera signa dedit.
看啊,灯火爆出了火花! ——因为我是在它置于身旁时写作的—— 它爆出火花,给了我们吉利的征兆。
§19.153Ecce, merum nutrix faustos instillat in ignes, §19.154'Cras' que 'erimus plures,' inquit, et ipsa bibit.
看,乳母正将纯酒注入吉祥的火中,并说:“明天我们的人数就会变多。 ”她自己也喝了下去。
§19.155Effice nos plures, evicta per aequora lapsus, §19.156O penitus toto corde recepte mihi!
让我们的人数变多吧,穿过被征服的海面滑行而来,噢,你这被我全心全意彻底接纳的人!
§19.157In tua castra redi, socii desertor amoris; §19.158Ponuntur medio cur mea membra toro?
回到你的阵营吧,共同爱恋的逃兵;为何我的肢体独自横卧在床榻中央?
§19.159Quod timeas, non est! auso Venus ipsa favebit, §19.160Sternet et aequoreas aequore nata vias.
没有什么好让你害怕的! 维纳斯自己会眷顾敢于尝试的人,而这位诞生自海洋的女神,会铺平海洋的道路。
§19.161Ire libet medias ipsi mihi saepe per undas, §19.162Sed solet hoc maribus tutius esse fretum.
我常常自己也想走过那波涛的中央,但这一海峡对男子而言向来更为安全。
§19.163Nam cur hac vectis Phrixo Phrixique sorore §19.164Sola dedit vastis femina nomen aquis?
因为,在乘行于此的普里克苏斯和普里克苏斯的妹妹中,为何唯独那个女子给这片广阔的水域留下了名字?
§19.165Forsitan ad reditum metuas ne tempora desint, §19.166Aut gemini nequeas ferre laboris onus.
也许你害怕回去时时间不够,或者你无法承受双倍劳苦的重担。
§19.167At nos diversi medium coeamus in aequor §19.168Obviaque in summis oscula demus aquis, §19.169Atque ita quisque suas iterum redeamus ad urbes; §19.170Exiguum, sed plus quam nihil illud erit!
但是,让我们从相反的方向在海中央相会,在水面上献上交汇的吻,然后,让我们各自再次回到自己的城市;那虽然微不足道,但总比什么都没有要好!
§19.171Vel pudor hic utinam, qui nos clam cogit amare, §19.172Vel timidus famae cedere vellet amor!
但愿这强迫我们暗中相爱的羞耻心,或者是那胆怯的爱,愿意向名声屈服!
§19.173Nunc, male res iunctae, calor et reverentia pugnant.
如今,难以调和的两样东西——激情与矜持正在交战。
§19.174Quid sequar, in dubio est; haec decet, ille iuvat.
我该追随哪一个,令人犹豫;后者得体,前者愉悦。
§19.175Ut semel intravit Colchos Pagasaeus Iason, §19.176Inpositam celeri Phasida puppe tulit; §19.177Ut semel Idaeus Lacedaemona venit adulter, §19.178Cum praeda rediit protinus ille sua.
帕加萨的伊阿宋一进入科尔客斯,便将法希斯的女儿(美狄亚)安置在疾驰的船上带走;来自伊达山的奸夫(帕里斯)一来到拉刻代蒙,便立刻带着他的猎物返回。
§19.179Tu quam saepe petis, quod amas, tam saepe relinquis, §19.180Et quotiens grave sit puppibus ire, natas.
你追求你所爱的有多频繁,你离开它就有多频繁,而每当船只难以航行时,你便游水而来。
§19.181Sic tamen, o iuvenis tumidarum victor aquarum, §19.182Sic facito spernas, ut vereare, fretum!
然而即便如此,噢,波涛汹涌的克服者,年轻的人啊,务必这样去做:在轻视海峡的同时,也要保持敬畏!
§19.183Arte laboratae merguntur ab aequore naves; §19.184Tu tua plus remis bracchia posse putas?
即便是以艺术精雕细琢的船只也会被大海吞噬;你以为你的双臂能比船桨更有力量吗?
§19.185Quod cupis, hoc nautae metuunt, Leandre, natare; §19.186Exitus hic fractis puppibus esse solet.
勒安德耳,你所渴望的,正是水手们所惧怕的,那就是游泳;这往往是船只破碎之人的结局。
§19.187Me miseram! cupio non persuadere, quod hortor, §19.188Sisque, precor, monitis fortior ipse meis — §19.189Dummodo pervenias excussaque saepe per undas §19.190Inicias umeris bracchia lassa meis!
可怜的我! 我渴望无法说服我所劝诫的事情,我祈祷,你本人能比我的警告更加强大—— 只要你能抵达,并穿过那屡次被震荡的波涛,将你疲惫的双臂搭在我的肩膀上!
§19.191Sed mihi, caeruleas quotiens obvertor ad undas, §19.192Nescio quo pavidum frigore pectus hebet.
然而,每当我转身面向那蔚蓝的波涛,我那颤抖的心便因某种不知名的寒冷而麻木。
§19.193Nec minus hesternae confundor imagine noctis, §19.194Quamvis est sacris illa piata meis.
昨夜梦境的画面同样令我心乱如麻,尽管它已被我的祭祀之礼所消解。
§19.195Namque sub aurora, iam dormitante lucerna, §19.196Somnia quo cerni tempore vera solent, §19.197Stamina de digitis cecidere sopore remissis, §19.198Collaque pulvino nostra ferenda dedi.
因为在黎明前,灯火已经昏昏欲睡之时,在那个真梦通常被看见的时刻,纱线从因困倦而放松的手指间滑落,我把自己的颈项靠在枕头上歇息。
§19.199Hic ego ventosas nantem delphina per undas §19.200Cernere non dubia sum mihi visa fide, §19.201Quem postquam bibulis inlisit fluctus harenis, §19.202Unda simul miserum vitaque deseruit.
这时,我似乎极其清晰地看到,一只海豚在风浪中游动,在波涛将它拍打在吸水的沙滩上之后,海水与生命同时遗弃了这可怜的生灵。
§19.203Quidquid id est, timeo; nec tu mea somnia ride §19.204Nec nisi tranquillo bracchia crede mari!
不论那是什么,我都害怕;你不要嘲笑我的梦,除非海面平静,否则不要将双臂托付给海洋!
§19.205Si tibi non parcis, dilectae parce puellae, §19.206Quae numquam nisi te sospite sospes ero!
如果你不爱惜自己,就请爱惜你所钟爱的姑娘,因为只要你不平安,我也绝不可能平安!
§19.207Spes tamen est fractis vicinae pacis in undis; §19.208Tu placidas toto pectore finde vias!
然而,在破碎的波涛中仍有临近和平的希望;用你的整个胸膛去劈开那平静的通道吧!
§19.209Interea nanti, quoniam freta pervia non sunt, §19.210Leniat invisas littera missa moras.
在此期间,由于海峡无法通行,对于游泳的你,愿这封寄去的信息能抚平那令人痛恨的延误。

词汇与语法注释

  1. §19.145Turpe deo pelagi iuvenem terrere natantem — 以“对格+不定式”从句充当主语的无人称句。形容词 turpe 后面省略了系动词 est,意为“对于海洋之神而言,恐吓一个游泳的青年是可耻的”。
  2. §19.148A tibi suspecto ... Ulixe — 代词 tibi 为施事与格,修饰 完了被动分词 suspecto。整句意为“源自被你憎恨的乌利塞斯”,指的是涅普顿对奥德修斯的著名仇恨。
  3. §19.151lumen — 此处指写作时置于身旁的“灯火”。灯火爆裂发出的啪啪声(由动词 sternuere 表达,字面意为“打喷嚏”)在古代被视为吉兆,预示着来客或神明的好意。
  4. §19.154Cras erimus plures — 乳母的话“明天我们的人数就会变多”具有双重含义:字面上指勒安德耳到来后家里由两人变成三人,同时也微妙地暗指情侣的结合以及未来的子嗣。
  5. §19.163Phrixo Phrixique sorore — 这两个名字是夺格,修饰分词 vectis(“由普里克苏斯及普里克苏斯的妹妹乘行/运送”),指明在海峡航行时的伴侣或手段。
  6. §19.171utinam ... vellet — utinam 搭配 虚拟式未完成过去时(vellet),表示“当前无法实现的愿望”:“但愿这羞耻心……或是胆怯的爱愿意屈服!”突出了她无法调和的内心冲突。
  7. §19.182Sic facito spernas, ut vereare — 将来命令式 facito 支配虚拟式 spernas。连词 ut 在此起限制或比例作用(“以……的方式,同时保持畏惧”),整句意为“务必在轻视海峡的同时,依然保持敬畏”。
  8. §19.198ferenda — 动形容词(动名词性形容词),与 colla nostra 一致。采用 do + 宾语 + 动形容词 的结构(“我让枕头承托起我的颈项”),表示目的或对客体的允许动作。
  9. §19.200cernere ... sum mihi visa — 固定的古典用法 mihi videor(“我似乎觉得自已”)+ 不定式,用以表达“我梦见我看见……”。被动分词 visa 为主格阴性单数,与主语 ego 一致。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §19.142-19.210. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:19.142-19.210

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。