Humanitext Reader

奥维德 · 爱经 §3.9.1-3.9.68

哀悼诗人提布鲁斯之死与诗歌不朽

第 46 段,共 53 段 · 拉丁语

内容简介

哀悼诗人提布鲁斯的逝世,叹息死亡的无情和诗歌的不朽,并祝愿他在埃利西乌斯与先贤诗人们重逢。

§3.9.1Memnona si mater, mater ploravit Achillem, §3.9.2Et tangunt magnas tristia fata deas, §3.9.3Flebilis indignos, Elegia, solve capillos!
如果母亲为门农哭泣,母亲为阿喀琉斯哭泣,且悲惨的命运能触动伟大的女神们,哀伤的哀歌啊,解开你不该受此折磨的秀发吧!
§3.9.4A, nimis ex vero nunc tibi nomen erit! —
啊,如今你的名字将太过于名副其实了!
§3.9.5Ille tui vates operis, tua fama, Tibullus §3.9.6Ardet in extructo, corpus inane, rogo.
你那作品的诗人、你的荣耀——提布鲁斯,正在堆砌的火葬柴堆上燃烧,化作了一具空虚的躯体。
§3.9.7Ecce, puer Veneris fert eversamque pharetram §3.9.8Et fractos arcus et sine luce facem; §3.9.9Adspice, demissis ut eat miserabilis alis §3.9.10Pectoraque infesta tundat aperta manu!
看啊,维纳斯之子携着他倒转的箭筒、折断的弓,以及失去光芒的火炬;看啊,他垂着双翼,神色多么凄惨地走着,用悲痛的手捶打着袒露的胸膛!
§3.9.11Excipiunt lacrimas sparsi per colla capilli, §3.9.12Oraque singultu concutiente sonant.
披散在颈项上的头发承接着泪水,在抽泣的震颤中,他的口中发出呜咽。
§3.9.13Fratris in Aeneae sic illum funere dicunt §3.9.14Egressum tectis, pulcher Iule, tuis; §3.9.15Nec minus est confusa Venus moriente Tibullo, §3.9.16Quam iuveni rupit cum ferus inguen aper.
人们说,在他的兄弟埃涅阿斯的葬礼上,他也是这样从你的屋宇中走出来的,美丽的尤卢斯啊;提布鲁斯之死给维纳斯带来的震恸,绝不亚于凶猛的野猪撕裂那年轻人的腹股沟之时。
§3.9.17At sacri vates et divum cura vocamur; §3.9.18Sunt etiam qui nos numen habere putent.
然而,我们却被称为神圣的诗人,以及神明的宠儿;甚至有人认为我们拥有神性。
§3.9.19Scilicet omne sacrum mors inportuna profanat, §3.9.20Omnibus obscuras inicit illa manus!
显然,无情的死亡亵渎了一切神圣,她将那阴暗的双手伸向万物!
§3.9.21Quid pater Ismario, quid mater profuit Orpheo?
父亲对伊斯马罗斯的奥非乌斯有什么帮助,母亲又有什么帮助?
§3.9.22Carmine quid victas obstipuisse feras?
以歌声驯服、令野兽呆若木鸡,又有何用?
§3.9.23Et Linon in silvis idem pater 'aelinon!' altis
在幽深的森林中,同一位父亲据说也为林诺斯合唱着“哀哉林诺斯!
§3.9.24Dicitur invita concinuisse lyra.
” 伴着那不情愿的里拉琴。
§3.9.25Adice Maeoniden, a quo ceu fonte perenni §3.9.26Vatum Pieriis ora rigantur aquis — §3.9.27Hunc quoque summa dies nigro submersit Averno.
再加上迈奥尼亚的诗人吧,从他那里,仿佛不竭的泉源,诗人们的口舌被皮埃里亚的泉水所滋润—— 连他也落入了最后的一天,被淹没在黑暗的阿维尔努斯之下。
§3.9.28Defugiunt avidos carmina sola rogos; §3.9.29Durant, vatis opus, Troiani fama laboris §3.9.30Tardaque nocturno tela retexta dolo.
唯有诗歌能逃离贪婪的火葬柴堆;诗人的作品——特洛伊艰苦战斗的名声——依然存留,以及因夜间的诡计而重新拆开的迟缓织锦。
§3.9.31Sic Nemesis longum, sic Delia nomen habebunt, §3.9.32Altera cura recens, altera primus amor.
正如涅墨西斯、德利亚将拥有长久的名声,一个是新近的眷恋,另一个是最初的挚爱。
§3.9.33Quid vos sacra iuvant? quid nunc Aegyptia prosunt
神圣的仪式对你们有何帮助?
§3.9.34Sistra? quid in vacuo secubuisse toro?
如今埃及的沙筛有何用处? 在空虚的床上独宿又有何用?
§3.9.35Cum rapiunt mala fata bonos — ignoscite fasso! —
当厄运夺走好人时——请原谅我的坦白!
§3.9.36Sollicitor nullos esse putare deos.
—— 我便焦虑地认为世上根本没有神明。
§3.9.37Vive pius — moriere; pius cole sacra — colentem §3.9.38Mors gravis a templis in cava busta trahet; §3.9.39Carminibus confide bonis — iacet, ecce, Tibullus: §3.9.40Vix manet e toto, parva quod urna capit!
虔诚地生活吧——你终将死去;虔诚地祭祀吧—— 沉重的死亡会将祭祀者从神庙拖入深陷的墓穴;信任优秀的歌谣吧——看啊,提布鲁斯已躺下:他整个人几乎只留下了这一小个骨灰罐所能容纳的东西!
§3.9.41Tene, sacer vates, flammae rapuere rogales §3.9.42Pectoribus pasci nec timuere tuis?
神圣的诗人啊,难道火葬的火焰夺去了你,且不害怕以你的胸膛为食?
§3.9.43Aurea sanctorum potuissent templa deorum §3.9.44Urere, quae tantum sustinuere nefas!
它们本能烧毁神圣诸神的黄金神殿,既然它们竟承受了如此重大的罪恶!
§3.9.45Avertit vultus, Erycis quae possidet arces; §3.9.46Sunt quoque, qui lacrimas continuisse negant.
领有埃律克斯城堡的女神转过了脸;也有人说,她没能抑制住自己的泪水。
§3.9.47Sed tamen hoc melius, quam si Phaeacia tellus §3.9.48Ignotum vili supposuisset humo.
但无论如何,这总好过法埃亚基亚的土地将陌生的你埋在卑贱的泥土之下。
§3.9.49Hinc certe madidos fugientis pressit ocellos §3.9.50Mater et in cineres ultima dona tulit; §3.9.51Hinc soror in partem misera cum matre doloris §3.9.52Venit inornatas dilaniata comas, §3.9.53Cumque tuis sua iunxerunt Nemesisque priorque §3.9.54Oscula nec solos destituere rogos.
在这里,至少你的母亲抚闭了你湿润、消逝的双眼,并将最后的祭品送到了你的骨灰前;在这里,你的姐妹与痛苦的母亲一同分担哀伤,她撕扯着未加修饰的头发走来,涅墨西斯和前任恋人也将她们的吻与你的结合,没有让火葬的柴堆孤零零地留在那儿。
§3.9.55Delia discedens 'felicius' inquit 'amata §3.9.56Sum tibi; vixisti, dum tuus ignis eram. '
德利亚离去时说道:“我曾被你更幸福地爱着;只要我还是你的烈火,你就一直活着。
§3.9.57Cui Nemesis 'quid' ait 'tibi sunt mea damna dolori?
” 涅墨西斯对她说道:“我的损失何需你来悲伤?
§3.9.58Me tenuit moriens deficiente manu. '
他临终时,用那渐渐无力的手紧握着的是我。
§3.9.59Si tamen e nobis aliquid nisi nomen et umbra §3.9.60Restat, in Elysia valle Tibullus erit.
” 然而,如果除了一个名字和影子之外,我们还有什么留存下来,提布鲁斯将会在埃利西乌斯的山谷中。
§3.9.61Obvius huic venias hedera iuvenalia cinctus §3.9.62Tempora cum Calvo, docte Catulle, tuo; §3.9.63Tu quoque, si falsum est temerati crimen amici, §3.9.64Sanguinis atque animae prodige Galle tuae.
愿你迎向他,用常春藤环绕你年轻的额角,博学的卡图卢斯,伴着你的卡尔乌斯;你也是,若那背叛朋友的罪名是虚假的,慷慨献出鲜血与灵魂的加卢斯啊。
§3.9.65His comes umbra tua est; siqua est modo corporis umbra, §3.9.66Auxisti numeros, culte Tibulle, pios.
你的影子成了这些人的同伴;如果真有肉体的影子存在,温文尔雅的提布鲁斯啊,你增加了虔敬者的数目。
§3.9.67Ossa quieta, precor, tuta requiescite in urna, §3.9.68Et sit humus cineri non onerosa tuo!
我祈祷,愿你安静的遗骨在安全的骨灰瓮中安息,并愿泥土对你的骨灰来说并不沉重!

词汇与语法注释

  1. §3.9.3indignos — 意为“不配受此折磨的”或“不当的”。此处修饰被拟人化的“哀歌”(Elegia)的头发,意指其美丽的秀发本不该因如此悲剧而悲痛散乱,或暗指提布鲁斯不应遭受如此不公的死亡。
  2. §3.9.4ex vero — 意为“源于真实”或“字面不虚”。这指的是“哀歌”(Elegia)的词源(源自希腊语的“哀悼”elegeia),叹息因提布鲁斯的去世,这一诗歌体裁的名字如今变得过于名副其实。
  3. §3.9.13dicunt — “他们说”支配“对格加不定式”(AcI)结构,连接主格对格 'illum'(他,指丘比特)和不定式 'egressum [esse]'(走出来)。'pulcher Iule' 是插入的呼格。
  4. §3.9.35sollicitor — 被动语态,意为“我被诱使”或“我焦躁地倾向于”。它带接下来的不定式 'putare'(认为),描述了诗人在不公的现实面前,内心动摇并倾向于怀疑神明是否存在的状态。
  5. §3.9.43potuissent — 虚拟式过去完成时,表示过去的可能性或潜在能力(“本来能够”)。配合下一行的关系从句 'quae... sustinuere'(它们竟承受了如此重大的罪恶),表现了无情烧毁神圣诗人肉体的火葬之火,具有连诸神的神殿也足以烧毁的、大逆不道的威力。

引用这一段

奥维德, 爱经 §3.9.1-3.9.68. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:3.9.1-3.9.68

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。