§3.9.1Memnona si mater, mater ploravit Achillem, §3.9.2Et tangunt magnas tristia fata deas, §3.9.3Flebilis indignos, Elegia, solve capillos!
如果母亲为门农哭泣,母亲为阿喀琉斯哭泣,且悲惨的命运能触动伟大的女神们,哀伤的哀歌啊,解开你不该受此折磨的秀发吧!
§3.9.4A, nimis ex vero nunc tibi nomen erit! —
啊,如今你的名字将太过于名副其实了!
你那作品的诗人、你的荣耀——提布鲁斯,正在堆砌的火葬柴堆上燃烧,化作了一具空虚的躯体。
§3.9.7Ecce, puer Veneris fert eversamque pharetram §3.9.8Et fractos arcus et sine luce facem; §3.9.9Adspice, demissis ut eat miserabilis alis §3.9.10Pectoraque infesta tundat aperta manu!
看啊,维纳斯之子携着他倒转的箭筒、折断的弓,以及失去光芒的火炬;看啊,他垂着双翼,神色多么凄惨地走着,用悲痛的手捶打着袒露的胸膛!
披散在颈项上的头发承接着泪水,在抽泣的震颤中,他的口中发出呜咽。
§3.9.13Fratris in Aeneae sic illum funere dicunt §3.9.14Egressum tectis, pulcher Iule, tuis; §3.9.15Nec minus est confusa Venus moriente Tibullo, §3.9.16Quam iuveni rupit cum ferus inguen aper.
人们说,在他的兄弟埃涅阿斯的葬礼上,他也是这样从你的屋宇中走出来的,美丽的尤卢斯啊;提布鲁斯之死给维纳斯带来的震恸,绝不亚于凶猛的野猪撕裂那年轻人的腹股沟之时。
然而,我们却被称为神圣的诗人,以及神明的宠儿;甚至有人认为我们拥有神性。
显然,无情的死亡亵渎了一切神圣,她将那阴暗的双手伸向万物!
§3.9.21Quid pater Ismario, quid mater profuit Orpheo?
父亲对伊斯马罗斯的奥非乌斯有什么帮助,母亲又有什么帮助?
§3.9.22Carmine quid victas obstipuisse feras?
以歌声驯服、令野兽呆若木鸡,又有何用?
§3.9.23Et Linon in silvis idem pater 'aelinon!' altis
在幽深的森林中,同一位父亲据说也为林诺斯合唱着“哀哉林诺斯!
§3.9.24Dicitur invita concinuisse lyra.
” 伴着那不情愿的里拉琴。
§3.9.25Adice Maeoniden, a quo ceu fonte perenni §3.9.26Vatum Pieriis ora rigantur aquis — §3.9.27Hunc quoque summa dies nigro submersit Averno.
再加上迈奥尼亚的诗人吧,从他那里,仿佛不竭的泉源,诗人们的口舌被皮埃里亚的泉水所滋润—— 连他也落入了最后的一天,被淹没在黑暗的阿维尔努斯之下。
§3.9.28Defugiunt avidos carmina sola rogos; §3.9.29Durant, vatis opus, Troiani fama laboris §3.9.30Tardaque nocturno tela retexta dolo.
唯有诗歌能逃离贪婪的火葬柴堆;诗人的作品——特洛伊艰苦战斗的名声——依然存留,以及因夜间的诡计而重新拆开的迟缓织锦。
正如涅墨西斯、德利亚将拥有长久的名声,一个是新近的眷恋,另一个是最初的挚爱。
§3.9.33Quid vos sacra iuvant? quid nunc Aegyptia prosunt
神圣的仪式对你们有何帮助?
§3.9.34Sistra? quid in vacuo secubuisse toro?
如今埃及的沙筛有何用处? 在空虚的床上独宿又有何用?
§3.9.35Cum rapiunt mala fata bonos — ignoscite fasso! —
当厄运夺走好人时——请原谅我的坦白!
§3.9.36Sollicitor nullos esse putare deos.
—— 我便焦虑地认为世上根本没有神明。
§3.9.37Vive pius — moriere; pius cole sacra — colentem §3.9.38Mors gravis a templis in cava busta trahet; §3.9.39Carminibus confide bonis — iacet, ecce, Tibullus: §3.9.40Vix manet e toto, parva quod urna capit!
虔诚地生活吧——你终将死去;虔诚地祭祀吧—— 沉重的死亡会将祭祀者从神庙拖入深陷的墓穴;信任优秀的歌谣吧——看啊,提布鲁斯已躺下:他整个人几乎只留下了这一小个骨灰罐所能容纳的东西!
神圣的诗人啊,难道火葬的火焰夺去了你,且不害怕以你的胸膛为食?
它们本能烧毁神圣诸神的黄金神殿,既然它们竟承受了如此重大的罪恶!
§3.9.45Avertit vultus, Erycis quae possidet arces; §3.9.46Sunt quoque, qui lacrimas continuisse negant.
领有埃律克斯城堡的女神转过了脸;也有人说,她没能抑制住自己的泪水。
但无论如何,这总好过法埃亚基亚的土地将陌生的你埋在卑贱的泥土之下。
§3.9.49Hinc certe madidos fugientis pressit ocellos §3.9.50Mater et in cineres ultima dona tulit; §3.9.51Hinc soror in partem misera cum matre doloris §3.9.52Venit inornatas dilaniata comas, §3.9.53Cumque tuis sua iunxerunt Nemesisque priorque §3.9.54Oscula nec solos destituere rogos.
在这里,至少你的母亲抚闭了你湿润、消逝的双眼,并将最后的祭品送到了你的骨灰前;在这里,你的姐妹与痛苦的母亲一同分担哀伤,她撕扯着未加修饰的头发走来,涅墨西斯和前任恋人也将她们的吻与你的结合,没有让火葬的柴堆孤零零地留在那儿。
德利亚离去时说道:“我曾被你更幸福地爱着;只要我还是你的烈火,你就一直活着。
§3.9.57Cui Nemesis 'quid' ait 'tibi sunt mea damna dolori?
” 涅墨西斯对她说道:“我的损失何需你来悲伤?
§3.9.58Me tenuit moriens deficiente manu. '
他临终时,用那渐渐无力的手紧握着的是我。
” 然而,如果除了一个名字和影子之外,我们还有什么留存下来,提布鲁斯将会在埃利西乌斯的山谷中。
§3.9.61Obvius huic venias hedera iuvenalia cinctus §3.9.62Tempora cum Calvo, docte Catulle, tuo; §3.9.63Tu quoque, si falsum est temerati crimen amici, §3.9.64Sanguinis atque animae prodige Galle tuae.
愿你迎向他,用常春藤环绕你年轻的额角,博学的卡图卢斯,伴着你的卡尔乌斯;你也是,若那背叛朋友的罪名是虚假的,慷慨献出鲜血与灵魂的加卢斯啊。