Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §45.40.1-45.40.9

保卢斯的凯旋式与其二子的离世

第 1766 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

文中记录了保卢斯凯旋式中展示的巨额马其顿战利品价值,以及马其顿王室积累财富的历史。虽然描绘了保卢斯辉煌的凯旋过程和对士兵的奖赏,但他的两个儿子却在凯旋式前后相继去世,使这位胜利者也成了人类命运无常的写照,并引出了他随后对公民大会发表的难忘演说。

§45.40.1summam omnis captivi auri argentique translati sestertium milliens ducenties fuisse Valerius Antias tradit; qua haud dubie maior aliquanto summa ex numero plaustrorum ponderibusque auri, argenti generatim ab ipso scriptis efficitur.
瓦莱里乌斯·安蒂亚斯记载,运送的所有被俘金银总额为一亿二千万塞斯特斯;然而,根据他本人详细记录的货车数量以及金银的各自重量,实际得出的总额无疑比这还要大一些。
§45.40.2alterum tantum aut in bellum proxumum absumptum aut in fuga, cum Samothracen peteret, dissipatum tradunt; eoque id mirabilius erat, quod tantum pecuniae intra triginta annos post bellum Philippi cum Romanis partim ex fructu metallorum, partim ex vectigalibus aliis coacervatum fuerat.
人们传言,另一笔同等数量的钱要么在近期的战争中被消耗殆尽,要么在他逃往萨莫色雷斯岛的途中被四处散落;也正因如此,这件事显得更加令人惊叹:在菲利普与罗马人的战争之后,仅在三十年之内,主要依靠矿山收益和其余税收,竟然积攒了如此巨大的财富。
§45.40.3itaque admodum inops pecuniae Philippus, Perseus contra praedives bellare cum Romanis coepit.
因此,菲利普是在资金极其匮乏的情况下,而相反,柏修斯则是在极其富裕的情况下开始与罗马人作战的。
§45.40.4ipse postremo Paulus in curru, magnam cum dignitate alia corporis, tum senecta ipsa maiestatem prae se ferens; post currum inter alios inlustres viros filii duo, Q. Maximus et P. Scipio; deinde equites turmatim et cohortes peditum suis quaeque ordinibus.
最后是保卢斯本人坐在战车上,他不仅身体显现出高贵不凡的威严,其暮年高龄本身更显露出无上威光;战车后面,在其他杰出人物之中,是他的两个儿子昆图斯·马克西穆斯和普布利乌斯·西庇阿;随后是骑兵按队行进,步兵大队也各按队列紧随其后。
§45.40.5pediti in singulos dati centeni denarii, duplex centurioni, triplex equiti.
给步兵每人分发了一百德纳里,百人队长得到两倍,骑兵得到三倍。
alterum tantum pediti daturum fuisse credunt et pro rata aliis, si aut in suffragio honori eius favissent, aut benigne hac ipsa summa pronuntiata acclamassent.
人们相信,如果士兵们此前在投票中支持他的荣誉,或者在宣布这个金额时曾报以善意的欢呼,他本会再给步兵分发同等数量的钱,并按比例分发给其他人。
§45.40.6sed non Perseus tantum per illos dies documentum humanorum casuum fuit, in catenis ante currum victoris ducis per urbem hostium ductus, sed etiam victor Paulus, auro purpuraque fulgens.
然而,在那些日子里,人类命运无常的明证不仅是柏修斯——他戴着锁链,在胜利将军的战车前被押解着穿过敌人的城市——而且也是胜利者保卢斯本人,他身披金紫、光彩夺目。
§45.40.7nam duobus e filiis, quos duobus datis in adoptionem solos nominis, sacrorum familiaeque heredes retinuerat domi, minor, duodecim ferme annos natus, quinque diebus ante triumphum, maior, quattuordecim annorum, triduo post triumphum decessit; §45.40.8quos praetextatos curru vehi cum patre, sibi ipsos similis destinantis triumphos, oportuerat.
因为,在另外两个儿子被送去收养之后,他留在家里作为自己名字、家祭和家业唯一继承人的两个儿子中,较小的一个(约十二岁)在凯旋式前五天去世,而较大的一个(十四岁)在凯旋式后三天去世;他们本该身穿宽边红条托加,与父亲同乘战车,并在心中期许着自己未来也能举行相似的凯旋式。
paucis post diebus data a M. Antonio tribuno plebis contione, §45.40.9cum de suis rebus gestis more ceterorum imperatorum edissereret, memorabilis eius oratio et digna Romano principe fuit.
几天后,平民护民官马尔库斯·安东尼乌斯召集了市民大会,当他按照其他统帅的惯例详细阐述自己的功绩时,他的演说极为动人,配得上作为一位罗马领袖。

词汇与语法注释

  1. 45.40.1qua — 比较夺格。其先行词为前句的 `summam`(一亿二千万塞斯特斯)。意为“无疑比这一数额还要大一些的数目”。
  2. 45.40.5daturum fuisse — 由主导动词 `credunt`(人们相信)引入的带宾格的不定式(AcI)结构中的述语部,省略了主语宾格 `eum`(保卢斯)。这是直接引语中过去虚拟条件句的主句(原为 `daturus fuit`)在间接引语中的体现,与条件从句 `si ... favissent, aut ... acclamassent`(虚拟式过去完成时)相对应。
  3. 45.40.7duobus datis in adoptionem — 独立夺格(意为“由于两个儿子已被送去收养”),说明了保卢斯原本的四个儿子中较年长的两个被过继给别家的背景。关系代词 `quos`(其先行词为 `duobus e filiis`)是 `retinuerat domi` 的直接宾语,而 `solos ... heredes` 做宾语补足语或同位语,意为“留在家里作为唯一的继承人”。
  4. 45.40.8oportuerat — 无人称动词 `oportet`(应当)的直陈式过去完成时。表示义务或适宜的动词在描述过去未曾实际实现的事情(过去虚拟情况)时,常规使用直陈式(未完成过去时或过去完成时)而非虚拟式。此处暗含“他们本该和父亲一同乘战车行进(但因去世未能实现)”之意。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §45.40.1-45.40.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.40.1-45.40.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。