§45.40.1summam omnis captivi auri argentique translati sestertium milliens ducenties fuisse Valerius Antias tradit;
ヴァレリウス・アンティアスは、運ばれたすべての戦利品の金銀の総額は一億二千万セステルティウスであったと伝えている。
qua haud dubie maior aliquanto summa ex numero plaustrorum ponderibusque auri, argenti generatim ab ipso scriptis efficitur.
しかし、彼自身が詳細に記している荷車の数や、金銀の個別の重量から算出すると、これよりも確実にいくらか大きい額になる。
§45.40.2alterum tantum aut in bellum proxumum absumptum aut in fuga, cum Samothracen peteret, dissipatum tradunt;
同額の金が、先の戦争で消費されたか、あるいは彼がサモトラケへ逃れる際の逃亡中に散逸したと人々は伝えている。
eoque id mirabilius erat, quod tantum pecuniae intra triginta annos post bellum Philippi cum Romanis partim ex fructu metallorum, partim ex vectigalibus aliis coacervatum fuerat.
そして、フィリッポスがローマ人と戦った戦争の後、三十年の間に、一部は鉱山の収益から、一部はその他の税から、これほど多額の資金が蓄えられていたということは、それだけにいっそう驚くべきことであった。
§45.40.3itaque admodum inops pecuniae Philippus, Perseus contra praedives bellare cum Romanis coepit.
こうして、フィリッポスは極めて資金に乏しい状態で、反対にペルセウスは非常に富裕な状態で、ローマ人との戦争を開始したのである。
§45.40.4ipse postremo Paulus in curru, magnam cum dignitate alia corporis, tum senecta ipsa maiestatem prae se ferens;
最後にパウルス自身が戦車に乗り、彼の身体の他に見事な威厳と、さらに彼自身の高齢そのものによって、大いなる威光を放っていた。
post currum inter alios inlustres viros filii duo, Q. Maximus et P. Scipio; deinde equites turmatim et cohortes peditum suis quaeque ordinibus.
戦車の後ろには、他の著名な人々に混じって彼の二人の息子、クィントゥス・マクシムスとプブリウス・スキピオが続き、その後には騎兵たちが部隊ごとに、歩兵のコホルスがそれぞれ列を整えて続いた。
§45.40.5pediti in singulos dati centeni denarii, duplex centurioni, triplex equiti.
歩兵には一人あたり百デナリウスが与えられ、百人隊長にはその二倍、騎兵には三倍が与えられた。
alterum tantum pediti daturum fuisse credunt et pro rata aliis, si aut in suffragio honori eius favissent, aut benigne hac ipsa summa pronuntiata acclamassent.
もし兵士たちが投票において彼の名誉を支持していたか、あるいはこの額が発表された際に好意的な喝采を送っていたならば、彼は歩兵にさらに同額を、他の者たちにも割合に応じて与えたであろうと人々は信じている。
§45.40.6sed non Perseus tantum per illos dies documentum humanorum casuum fuit, in catenis ante currum victoris ducis per urbem hostium ductus, sed etiam victor Paulus, auro purpuraque fulgens.
しかし、あの数日間に、人間の運命の移り変わりの好例となったのは、敵の市内を勝者たる将軍の戦車の前で鎖に繋がれて引かれていったペルセウスだけではなく、金と紫の衣に輝く勝者パウルスもまた同様であった。
§45.40.7nam duobus e filiis, quos duobus datis in adoptionem solos nominis, sacrorum familiaeque heredes retinuerat domi, minor, duodecim ferme annos natus, quinque diebus ante triumphum, maior, quattuordecim annorum, triduo post triumphum decessit;
なぜなら、二人の息子を養子に出した後、自身の名と家格と家産の唯一の相続人として家に留めておいた二人の息子のうち、およそ十二歳の弟は凱旋式の五日前に、十四歳の兄は凱旋式の三日後に亡くなったからである。
§45.40.8quos praetextatos curru vehi cum patre, sibi ipsos similis destinantis triumphos, oportuerat.
彼らはトガ・プラエテクスタをまとって父親とともに戦車に乗り、自らも将来これに似た凱旋式を挙行するのだと予期しているべきであった。
paucis post diebus data a M. Antonio tribuno plebis contione,
数日後、護民官マルクス・アントニウスによって民会を招集する機会が与えられた。
§45.40.9cum de suis rebus gestis more ceterorum imperatorum edissereret, memorabilis eius oratio et digna Romano principe fuit.
彼が他の将軍たちの例に倣って自らの業績について詳しく語ったとき、彼の演説は記憶に値するものであり、ローマの指導者にふさわしいものであった。