Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §45.12.1-45.12.13

波皮利乌斯画圈与安条克撤离埃及

第 1738 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

记述了罗马使节波皮利乌斯在安条克四世周围画圈、迫使其从埃及撤军的著名轶事以及由此带来的埃及和平。同时提及同年另一位执政官在高卢的平淡行迹以及集结日期的占卜瑕疵。

§45.12.1postquam dies data indutiis praeteriit, navigantibus ostio Nili ad Pelusium praefectis ipse per deserta Arabiae est profectus receptusque et ab iis, qui ad Memphim incolebant, §45.12.2et ab ceteris Aegyptiis, partim voluntate partim metu, ad Alexandream modicis itineribus descendit.
休战的期限过去后,他派军官们乘船从尼罗河口前往佩鲁西乌斯,他自己则穿过阿拉伯的沙漠出发,不仅受到孟斐斯周围居民的接待,也受到其他埃及人的接待,他们部分出于自愿,部分出于恐惧;随后他以温和的行程向亚历山大里亚走去。
§45.12.3ad Eleusinem transgresso flumen, qui locus quattuor milia ab Alexandrea abest, legati Romani occurrerunt.
当他在距离亚历山大里亚四英里的埃留西斯渡过河时,罗马使节迎面遇到了他。
§45.12.4quos cum advenientis salutasset dextramque Popilio porrigeret, tabellas ei Popilius senatus consultum scriptum habentis tradit atque omnium primum id legere iubet.
当他们走来时,他向他们致意,并向波皮利乌斯伸出右手,波皮利乌斯却递给他写有元老院决议的蜡板,并命令他首先阅读。
§45.12.5quibus perlectis cum se consideraturum adhibitis amicis, quid faciendum sibi esset dixisset, Popilius pro cetera asperitate animi virga, quam in manu gerebat, circumscripsit regem ac “priusquam hoc circulo excedas” inquit “redde responsum, senatui quod referam.
阅读完毕后,当他表示将召集朋友商量自己该怎么做时,波皮利乌斯出于他一贯的严厉性格,用手中拿着的木杖在国王周围画了一个圈,并说:“在你走出这个圆圈之前,给我一个我可以回复给元老院的答复。
” obstupefactus tam violento imperio parumper cum haesitasset, §45.12.6“faciam” inquit “quod censet senatus.
”安条克对如此强暴的命令感到震惊,稍微犹豫了一下,便说:“我将照元老院的决定办。
” tum demum Popilius dextram regi tamquam socio atque amico porrexit.
”直到那时,波皮利乌斯才向国王伸出右手,如同对待盟友和朋友一样。
§45.12.7die deinde finita cum excessisset Aegypto Antiochus, legati concordia etiam auctoritate sua inter fratres firmata, inter quos vixdum convenerat pax, Cyprum navigant et inde, quae iam vicerat proelio Aegyptias naves, classem Antiochi dimittunt.
随后,当期限结束、安条克离开埃及后,使节们还用自己的权威巩固了兄弟之间的和睦——他们之间几乎还未达成和平——接着他们航行到塞浦路斯,并从那里遣散了安条克的舰队,该舰队此前已在海战中击败过埃及船只。
§45.12.8clara ea per gentis legatio fuit, quod haud dubie adempta Antiocho Aegyptus habenti iam redditumque patrium regnum stirpi Ptolemaei fuerat.
这次出使在各国中名声大噪,因为毫无疑问,埃及从已经占领它的安条克手中被夺回,而父辈的王国被归还给了普托勒迈奥斯的后代。
§45.12.9consulum eius anni sicut alterius clarus consulatus insigni victoria, ita alterius obscura fama, quia materiam res gerendi non habuit.
那一年的执政官中,正如其中一人的执政官任期因显著的胜利而辉煌,另一人的声誉则因没有施展才华的机会而暗淡。
§45.12.10iam primum cum legionibus ad conveniendum diem edixit, non auspicato templum intravit.
且说首先,当他向军团宣布集结日期时,未进行占卜便进入了神殿。
vitio diem dictam esse augures, cum ad eos relatum esset, decreverunt.
当此事提交给占卜官时,他们判定宣布该日期的仪式存有瑕疵。
§45.12.11profectus in Galliam circa Macros campos ad montis Siciminam et Papinum stativa habuit; deinde circa eadem loca cum sociis nominis Latini hibernabat; §45.12.12legiones Romanae, quod vitio dies exercitui ad conveniendum dicta erat, Romae manserant.
他出发前往高卢,在马克里平原附近、西基米纳山和帕皮努斯山旁设立了常驻营地;随后他在同一地区附近与拉丁名字的盟友一起过冬;罗马军团由于为军队规定的集结日期带有瑕疵,因而留在了罗马。
§45.12.13et praetores praeter C. Papirium Carbonem, cui Sardinia evenerat, in provincias iere.
除了分得撒丁尼亚的盖乌斯·帕皮里乌斯·卡尔博外,其余法务官都前往了行省。
eum ius dicere Romae — nam eam quoque sortem habebat — inter cives et peregrinos patres censuerant.
元老院已决定让他(因为他也抽中了这一签)在罗马主持公民与外邦人之间的司法。

词汇与语法注释

  1. 45.12.1navigantibus ostio Nili ad Pelusium praefectis — 独立夺格(ablative absolute)结构,以 praefectis(军官们)为逻辑主语,与现在分词 navigantibus(航行)连用,表示派遣部下走海路的情形。
  2. 45.12.3transgresso — 与格过去分词,用作主句动词 occurrerunt(相遇)的与格宾语。语境中指代渡河后的安条克。
  3. 45.12.5pro cetera asperitate animi — 前置词 pro 意为“根据”、“与……相称”。形容词 cetera(其余的)在此转指“他一贯的”或“平时”的严厉性格。
  4. 45.12.10non auspicato — 过去分词单独使用的无人称独立夺格(ablative absolute),意为“未进行占卜”,表示缺少了适当的宗教仪式。
  5. 45.12.13eum ius dicere Romae — nam eam quoque sortem habebat — inter cives et peregrinos patres censuerant — 主句的主语和动词为 patres censuerant(元老院已决定),支配着对格不定式(A.c.I.)结构 eum ius dicere(他主持司法)。插入语 nam eam... 夹在句子中间。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §45.12.1-45.12.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.12.1-45.12.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。