Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §38.8.1-38.8.10

埃托利亚同盟求和与罗马执政官的苛刻条件

第 1395 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

由于多面受敌,埃托利亚同盟决定求和并向罗马执政官派遣使节,而执政官则提出了严苛的降伏条件。

§38.8.1cum in hoc statu ad Ambraciam res esset, legati ab Aetolis Phaeneas et Damoteles cum liberis mandatis decreto gentis ad consulem venerunt.
当阿姆布拉基亚的事态处于这种状态时,埃托利亚人的使节法涅阿斯和达莫特莱斯根据该部落的决议,带着全权委托来到执政官面前。
nam praetor eorum, cum alia parte Ambraciam oppugnari cerneret, §38.8.2alia infestam oram navibus hostium esse, alia Amphilochos Dolopiamque a Macedonibus vastari, nec Aetolos ad tria simul diversa bella occursantis sufficere, convocato concilio Aetoliae principes, quid agendum esset, consuluit.
因为他们的首领看到一方阿姆布拉基亚受到围攻,另一方沿海地区受到敌船的骚扰,又一方安菲洛希亚和多洛皮亚受到马其顿人的蹂躏,而埃托利亚人不足以同时应对三场不同的战争,于是召集了会议,向埃托利亚的领袖们咨询该如何行事。
§38.8.3omnium eo sententiae decurrererunt, ut pax, si posset, aequis, si minus, tolerandis condicionibus peteretur; Antiochi fiducia bellum susceptum; §38.8.4Antiocho terra marique superato et prope extra orbem terrae ultra iuga Tauri exacto quam spem esse sustinendi belli?
所有人的意见都倾向于此:如果可能,应以公正的条件寻求和平;如果不行,也应以可以忍受的条件寻求和平;他们说,由于信任安提奥科斯才发动了战争;但如今安提奥科斯在陆地和海上皆被击败,几乎被赶出了尘世之外、退到了托罗斯山脉的彼端,那么继续进行战争还有什么希望呢?
§38.8.5Phaeneas et Damoteles quod e re Aetolorum, ut in tali casu, fideque sua esse censerent, agerent; quod enim sibi consilium aut cuius rei electionem a fortuna relictam?
法涅阿斯和达莫特莱斯应该在这样的关头,做他们认为符合埃托利亚人利益并符合自己信义的事;因为命运给他们留下了什么计谋,或者留下了对什么事情的选择余地呢?
§38.8.6cum his mandatis legati missi orare consulem, ut parceret urbi, misereretur gentis quondam sociae, nolle dicere iniuriis, §38.8.7miseriis certe coactae insanire; non plus mali meritos Aetolos Antiochi bello, quam boni ante, cum adversus Philippum bellatum sit, fecisse; nec tum large gratiam relatam sibi, nec nunc immodice poenam iniungi debere.
带着这些委托被派遣的使节们恳求执政官宽恕这座城市,怜悯这个曾经是盟友的部落,他们不想说是由于受到伤害,但确实是由于悲惨的境遇而被逼得发狂;埃托利亚人在安提奥科斯的战争中应得的恶,并不比他们此前在对抗腓力的战争中所作的善更多;当时他们没有得到丰厚的回报,现在也不该被过度地施加惩罚。
ad ea consul respondit magis saepe quam vere umquam Aetolos pacem petere.
对此,执政官回答说,埃托利亚人请求和平的次数多,但真诚的次数少。
imitarentur Antiochum in petenda pace, quem in bellum traxissent; §38.8.8non paucis urbibus eum, de quarum libertate certatum sit, sed omni Asia cis Taurum montem, opimo regno, §38.8.9excessisse.
让他们在请求和平时效仿安提奥科斯,正是他们将他拉入战争的;他不仅退出了少不数几个为之争夺自由的城市,而且退出了托罗斯山脉以西的整个亚洲,那是一个富庶的王国。
Aetolos nisi inermes de pace agentes non auditurum se; §38.8.10arma illis prius equosque omnis tradendos esse, deinde mille talentum argenti populo Romano dandum, cuius summae dimidium praesens numeretur, si pacem habere vellent.
除非埃托利亚人解除武装来商讨和平,否则他不会听取他们的意见;如果他们想要得到和平,必须首先交出武器和所有的马匹,然后向罗马人民支付一千塔兰同银子,其中半数金额需当即付清。
ad ea adiecturum etiam in foedus esse, ut eosdem quos populus Romanus amicos atque hostis habeant.
在这之外,他还将在盟约中加上一条:他们必须拥有与罗马人民相同的盟友和敌人。

词汇与语法注释

  1. §38.8.3Antiochi fiducia — fiducia 是表示原因的夺格(“由于对……的信任”)。Antiochi 是宾格性属格,意为“对安提奥科斯的信任”。
  2. §38.8.4quam spem esse — 间接叙事法中的修辞性疑问句。在直接叙事法中本来是“有什么希望?(quae spes est?)”的疑问句,在间接叙事法中用宾格加不定式(esse)结构表示。
  3. §38.8.5agerent — 间接叙事法中表示命令(“让他们做……”)的未完成过去时虚拟式,对应直接叙事法中的命令式(agant / agite)。其前的 censerent 处于关系从句(quod... censerent)中,因而采用间接叙事法从句中的虚拟式。
  4. §38.8.7non plus mali meritos Aetolos... quam boni... fecisse — 在此比较结构中,mali(恶)和 boni(善)均为部分属格,分别修饰 plus 及隐含的对应成分。meritos [esse] 意为“应得”、“招致”。全句意为“埃托利亚人在安提奥科斯的战争中应得的恶(指非难),并不比他们此前在对抗腓力的战争中所作的善(指功绩)更多”。
  5. §38.8.10adiecturum ... esse — 主动语态将来时不定式,省略了主格宾格(se,即 consul)。意为“他(执政官)将增加”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §38.8.1-38.8.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.8.1-38.8.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。