Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.8.1-38.8.10

アエトリア同盟の講和交渉と執政官の要求

1395 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アエトリア同盟は多方面での敗戦から降伏を決意し、使節をローマ執政官に送るが、執政官は厳しい条件を提示する。

§38.8.1cum in hoc statu ad Ambraciam res esset, legati ab Aetolis Phaeneas et Damoteles cum liberis mandatis decreto gentis ad consulem venerunt.
アムブラキアでの事態がこのような状態にあったとき、アエトリア人からの使節ファイネアスとダモテレスが、部族の決議による全権を帯びて執政官のもとにやって来た。
nam praetor eorum, cum alia parte Ambraciam oppugnari cerneret, §38.8.2alia infestam oram navibus hostium esse, alia Amphilochos Dolopiamque a Macedonibus vastari, nec Aetolos ad tria simul diversa bella occursantis sufficere, convocato concilio Aetoliae principes, quid agendum esset, consuluit.
というのも、彼らのプラエトルは、一方の側ではアムブラキアが包囲されているのを目にし、他方の側では沿岸部が敵の船によって脅かされ、さらに別の側ではアムフィロキアとドロピアがマケドニア人によって荒らされており、アエトリア人には同時に三つの異なる戦争に対処する十分な力がないことを見て取ると、アエトリアの集会を招集し、指導者たちに何をなすべきかを諮問したからである。
§38.8.3omnium eo sententiae decurrererunt, ut pax, si posset, aequis, si minus, tolerandis condicionibus peteretur;
すべての者の意見は、可能であれば有利な条件で、そうでなければ耐えうる条件で和平を求めるべきだという結論に落ち着いた。
Antiochi fiducia bellum susceptum; §38.8.4Antiocho terra marique superato et prope extra orbem terrae ultra iuga Tauri exacto quam spem esse sustinendi belli?
すなわち、アンティオコスへの信頼から戦争を始めたが、アンティオコスが陸と海で敗北し、大地の果てとも言うべきタウロス山脈の向こうへと追いやられた今、戦争を継続するいかなる希望があるというのか。
§38.8.5Phaeneas et Damoteles quod e re Aetolorum, ut in tali casu, fideque sua esse censerent, agerent;
ファイネアスとダモテレスは、このような状況において、アエトリア人の利益になり、かつ自らの信義にかなうと判断することを実行すべきである。
quod enim sibi consilium aut cuius rei electionem a fortuna relictam?
なぜなら、運命によって自分たちにいかなる方策が、あるいは何の選択の余地が残されているというのか。
§38.8.6cum his mandatis legati missi orare consulem, ut parceret urbi, misereretur gentis quondam sociae, nolle dicere iniuriis,
これらの委任を帯びて派遣された使節たちは、執政官に対し、都市を容赦し、かつて同盟者であった部族を憐れむよう懇願した。
§38.8.7miseriis certe coactae insanire;
自分たちは、不当な扱いによってとは言いたくないが、少なくとも悲惨な境遇によって狂気に駆り立てられたのだと言いたい。
non plus mali meritos Aetolos Antiochi bello, quam boni ante, cum adversus Philippum bellatum sit, fecisse;
アエトリア人がアンティオコスの戦争において非難に値する行為をしたことは、かつてフィリッポスに対して戦争が行われたときになした貢献より大きいわけではない。
nec tum large gratiam relatam sibi, nec nunc immodice poenam iniungi debere.
当時、彼らに十分な報いが返されたわけではないのだから、今また過度に罰が科されるべきではない。
ad ea consul respondit magis saepe quam vere umquam Aetolos pacem petere.
これに対し、執政官は、アエトリア人が和平を求めるのは誠実さからというより、単に頻繁であるにすぎないと答えた。
imitarentur Antiochum in petenda pace, quem in bellum traxissent;
彼らが戦争に引き込んだアンティオコスが和平を求めたやり方を、彼ら自身も模倣すべきである。
§38.8.8non paucis urbibus eum, de quarum libertate certatum sit, sed omni Asia cis Taurum montem, opimo regno, §38.8.9excessisse.
彼(アンティオコス)は、その自由のために争われた少なからぬ都市からだけでなく、タウロス山脈の手前にある全アジア、すなわち豊かな王国から退去したのである。
Aetolos nisi inermes de pace agentes non auditurum se;
アエトリア人が武器を捨てて和平を交渉するのでなければ、自分は彼らの言うことを聞くつもりはない。
§38.8.10arma illis prius equosque omnis tradendos esse, deinde mille talentum argenti populo Romano dandum, cuius summae dimidium praesens numeretur, si pacem habere vellent.
もし彼らが和平を望むならば、まず武器とすべての馬を引き渡さねばならず、次に1000タラントンの銀をローマ民衆に支払わねばならず、その金額の半分は即座に支払われねばならない。
ad ea adiecturum etiam in foedus esse, ut eosdem quos populus Romanus amicos atque hostis habeant.
これらに加えて、ローマ民衆と同じ友と敵を持つことを同盟条約に追加するつもりである。

語釈・文法注

  1. §38.8.3Antiochi fiducia — fiducia は原因を示す奪格(「〜への信頼によって」)。Antiochi は「アンティオコスに対する信頼」を意味する客観的属格である。
  2. §38.8.4quam spem esse — 間接話法における修辞疑問文。直接話法における「いかなる希望があるか(quae spes est?)」という疑問文は、間接話法においては対格と不定詞(esse)の構文で表される。
  3. §38.8.5agerent — 間接話法における命令(「〜せよ」)を表す接続法未完了過去。直接話法での命令法(agant / agite)に対応する。その前の censerent は、関係節(quod... censerent)の中にあるため、間接話法による従属節の接続法となっている。
  4. §38.8.7non plus mali meritos Aetolos... quam boni... fecisse — 比較構文において、mali(悪)と boni(善)はそれぞれ部分属格であり、それぞれ plus および同等の量に係る。meritos [esse] は「〜に値する」「〜を被る」の意。全体として「アエトリア人がアンティオコスの戦争で非難に値することをしたのは、かつてフィリッポスとの戦いで貢献した善より大きいわけではない」という主張を示す。
  5. §38.8.10adiecturum ... esse — 能動未来不定詞であり、対格主語(se、すなわち consulem)が省略されている。「(執政官自らが)追加するつもりである」という意味になる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.8.1-38.8.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.8.1-38.8.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。