Humanitext Reader

贺拉斯 · 诗艺 §320-397

寓教于乐与平庸之忌及诗歌的教化起源

第 5 段,共 6 段 · 拉丁语

内容简介

本节阐述了诗歌融合实用与美感的重要性,强调诗人绝对不能平庸,并探讨了诗歌在开化人类及社会教化中的高贵起源与作用。

§320fabula nullius veneris, sine pondere et arte, §321valdius oblectat populum meliusque moratur §322quam versus inopes rerum nugaeque canorae.
一部毫无魅力、既无份量又无技巧的戏曲,有时比毫无内容的诗句和空洞悦耳的杂耍,更能强烈地取悦大众,也更好地吸引他们。
§323Graiis ingenium, Graiis dedit ore rotundo §324Musa loqui, praeter laudem nullius avaris.
缪斯赋予了希腊人天赋,赋予了希腊人用圆润流利的口吻说话的能力,他们除了赞美别无所求。
§325Romani pueri longis rationibus assem §326discunt in partis centum diducere.
罗马的少年们通过长篇累牍的计算,学习将一个阿斯分割成一百个部分。
'dicat §327filius Albini: si de quincunce remota est §328uncia, quid superat? poteras dixisse.
“回答吧,阿尔比努斯的儿子:如果从五盎司中减去一盎司,还剩下什么? 你本可以回答的。
' 'triens.
”“三分之一。
' 'eu,
”“好极了!
§329rem poteris servare tuam.
你将能够守住你的家产。
redit uncia, quid fit?'
如果加上一盎司,又变成什么?
§330'semis.
” “二分之一。
' an, haec animos aerugo et cura peculi §331cum semel imbuerit, speremus carmina fingi §332posse linenda cedro et levi servanda cupresso?
”一旦这种铜臭和对私财的执念浸染了他们的心灵,我们还能指望有诗歌创作出来,值得涂上雪松油并保存在光滑的丝柏木盒中吗?
§333aut prodesse volunt aut delectare poetae §334aut simul et iucunda et idonea dicere vitae.
诗人要么渴望带来益处,要么渴望带来娱乐,要么渴望同时说出对生活既惬意又有益的话。
§335quidquid praecipies, esto brevis, ut cito dicta §336percipiant animi dociles teneantque fideles: §337omne supervacuum pleno de pectore manat.
无论你教导什么,都要简练,以便温顺的心灵能迅速领会并牢牢记住这些话语:一切多余的东西都会从充盈的心胸中流溢出去。
§338ficta voluptatis causa sint proxima veris: §339ne quodcumque volet poscat sibi fabula credi §340neu pransae Lamiae vivum puerum extrahat alvo.
为了取悦而虚构的事物应当极度接近真实:不要让戏曲要求人们相信它所渴望的一切,也不要让它从饱餐一顿的拉米亚腹中拉出一个活生生的男孩。
§341centuriae seniorum agitant expertia frugis, §342celsi praetereunt austera poemata Rhamnes: §343omne tulit punctum, qui miscuit utile dulci §344lectorem delectando pariterque monendo.
年长者的百人队会排斥缺乏实用价值的作品,高傲的骑士们会略过枯燥乏味的诗篇:凡是将实用与甘美结合起来、在娱乐读者的同时予以劝诫的人,便赢得了所有的票数。
§345hic meret aera liber Sosiis, hic et mare transit §346et longum noto scriptori prorogat aevum.
这样的书能为索西乌斯兄弟赚取金钱,它甚至能远渡重洋,并为著名的作家延长其声名寿命。
§347sunt delicta tamen, quibus ignovisse velimus: §348nam neque chorda sonum reddit quem volt manus et mens, §349poscentique gravem persaepe remittit acutum, §350nec semper feriet quodcumque minabitur arcus.
然而,还是有些过错是我们愿意宽恕的:因为琴弦并不总是发出手和心灵所期望的声音,想要低音时,它却常常回馈一个高音,弓也并不总是射中它所瞄准的目标。
§351verum ubi plura nitent in carmine, non ego paucis §352offendar maculis, quas aut incuria fudit §353aut humana parum cavit natura.
但是,当一部诗作中有许多闪光点时,我不会因为少数瑕疵而感到不快,这些瑕疵要么是疏忽所致,要么是人类天性未能充分防范的。
quid ergo est?
那么,情况又是如何呢?
§354ut scriptor si peccat idem librarius usque, §355quamvis est monitus, venia caret, et citharoedus §356ridetur, chorda qui semper oberrat eadem, §357sic mihi, qui multum cessat, fit Choerilus ille, §358quem bis terve bonum cum risu miror; et idem §359indignor, quandoque bonus dormitat Homerus; §360verum operi longo fas est obrepere somnum.
正如一个抄写员,如果他不断犯下同样的错误,即使已经受到警告,也无法得到宽恕;又如一个歌手,如果总是在同一根琴弦上出错,就会遭到嘲笑;同样,对我来说,那些屡屡出错的人就会变成那个科伊里罗斯,只要他偶尔写出两三首好诗,我就会在发笑之余感到惊奇;然而同时,只要伟大的荷马偶尔打盹,我也会感到愤慨;不过在长篇作品中,困意悄悄袭来确实是合情合理的。
§361ut pictura poesis: erit quae, si propius stes, §362te capiat magis, et quaedam, si longius abstes; §363haec amat obscurum, volet haec sub luce videri, §364iudicis argutum quae non formidat acumen; §365haec placuit semel, haec deciens repetita placebit.
诗歌就像一幅画:有的画,如果你站得近些,会更吸引你;而有的画,当你站得远些时才更显奇妙;这一幅偏爱暗影,那一幅则渴望在光线下展现,绝不畏惧评判者敏锐的眼光;这一幅让人一见倾心,那一幅即便重温十遍也依然讨喜。
§366o maior iuvenum, quamvis et voce paterna §367fingeris ad rectum et per te sapis, hoc tibi dictum §368tolle memor, certis medium et tolerabile rebus
噢,青年人中的年长者,尽管通过父亲的教诲,你已被塑造向善,且你自身就很聪明,但请牢记这句话:在特定的事物中,平庸与勉强及格是可以被合理接受的。
§369recte concedi: consultus iuris et actor §370causarum mediocris abest virtute diserti §371Messallae nec scit quantum Cascellius Aulus, §372sed tamen in pretio est: mediocribus esse poetis §373non homines, non Di, non concessere columnae.
一位法律顾问或是一般的诉讼辩护人,虽然远不及雄辩的梅萨拉那般卓越,也不如奥鲁斯·卡斯凯里乌斯那般博学,但他依然拥有其价值:然而至于平庸的诗人,无论是人类、神明,还是书商的柱子,都不曾予以容忍。
§374ut gratas inter mensas symphonia discors §375et crassum unguentum et Sardo cum melle papaver §376offendunt, poterat duci quia cena sine istis: §377sic animis natum inventumque poema iuvandis, §378si paulum summo decessit, vergit ad imum.
犹如在一场愉快的宴席上,不协和的音乐、劣质的香油、以及拌了萨丁尼亚蜂蜜的罂粟子会令人倒胃口,因为没有这些东西宴席也完全可以进行:同样,为了愉悦心灵而诞生和发明出来的诗歌,只要稍微偏离了巅峰,就会滑落到谷底。
§379ludere qui nescit, campestribus abstinet armis §380indoctusque pilae discive trochive quiescit, §381ne spissae risum tollant inpune coronae: §382qui nescit versus, tamen audet fingere.
不懂竞技的人会远离运动场的武具,未曾学过球类、铁饼或铁环的人会保持安静,免得密集的围观人群肆无忌惮地发出嘲笑:而不懂诗歌的人,却依然敢于创作。
quidni?
为什么不呢?
§383liber et ingenuus, praesertim census equestrem §384summam nummorum vitioque remotus ab omni.
他是自由且高贵的人,尤其是拥有着骑士阶层额度的财产,并且远离任何恶行。
§385tu nihil invita dices faciesve Minerva: §386id tibi iudicium est, ea mens.
你绝不要在密涅瓦不情愿时说出或做出任何事情:这就是你的判断,你的心意。
siquid tamen olim §387scripseris, in Meti descendat iudicis auris §388et patris et nostras nonumque prematur in annum §389membranis intus positis: delere licebit, §390quod non edideris, nescit vox missa reverti.
然而,如果有一天你写了什么,就让它呈送给裁判梅提乌斯去倾听,以及你的父亲和我的耳中,并让它搁置到第九年,将羊皮纸深藏起来:你将被允许销毁那些你尚未发表的作品,因为一旦说出口的话就无法收回。
§391silvestris homines sacer interpresque Deorum §392caedibus et victu foedo deterruit Orpheus, §393dictus ob hoc lenire tigres rabidosque leones; §394dictus et Amphion, Thebanae conditor urbis, §395saxa movere sono testudinis et prece blanda §396ducere quo vellet.
森林里的未开化人类,被神圣的、诸神的翻译官奥尔菲斯从杀戮和污秽的生活方式中劝阻开来,因此据说他驯服了猛虎和狂暴的狮子;据说泰拜城的创建者安菲翁也同样如此,他用琴声移动岩石,并用温和的恳求将它们引向他所期望的地方。
fuit haec sapientia quondam, §397publica privatis secernere, sacra profanis,
在过去,这就是智慧:区分公与私,划分神圣与世俗,

词汇与语法注释

  1. §324nullius — `nullius` 是单数属格(中性或阳性),受形容词 `avaris`(与格复数,指希腊人)支配,作宾格性属格,意为“除了赞美之外对任何事物都不贪婪”。
  2. §372mediocribus... poetis — `mediocribus... poetis` 采用与格复数,而非预期的宾格不定式结构(`mediocres esse poetas`)。作为不定式 `esse` 的表语,其格被吸引为与格,与本可受 `concessere` 支配的与格一致,表示“允许诗人们流于平庸”。
  3. §385invita... Minerva — 由名词 `Minerva` 和形容词 `invita` 构成的夺格绝对结构。字面意思是“在密涅瓦(智慧与艺术女神)不情愿的情况下”,这是一句成语,意为“违背天分或违背自然才华”。

引用这一段

贺拉斯, 诗艺 §320-397. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi006.humanitext-lat2:320-397

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。