Humanitext Reader

贺拉斯 · 诗艺 §241-319

依希腊范式推敲与诗人的砥石职责

第 4 段,共 6 段 · 拉丁语

内容简介

贺拉斯阐述了重新编排熟知材料的重要性、悲喜剧中恰当的角色塑造,以及基于希腊典范进行严格推敲的必要性。他批评了因迷信天分而忽视技巧的倾向,并宣称自己将充当“砥石”的角色,传授正确写作的原则和道德基础。

§241speret idem, sudet multum frustraque laboret §242ausus idem: tantum series iuncturaque pollet, §243tantum de medio sumptis accedit honoris.
使得任何人都可以期望相同的事情,但若是尝试相同的事情,却会大汗淋漓、徒劳无功:配列和结合具有如此巨大的力量,赋予取材于日常事物的内容如此巨大的荣耀。
§244silvis deducti caveant, me iudice, Fauni, §245ne velut innati triviis ac paene forenses. §246aut nimium teneris iuvenentur versibus umquam §247aut inmunda crepent ignominiosaque dicta.
依我之见,从森林里带出来的法乌努斯神应该警惕,不要像生于十字路口、几乎是广场所生的市民那样,用过于优美的诗句表现得过于年轻,或者叫嚣出污秽而可耻的话语。
§248offenduntur enim, quibus est equus et pater et res, §249nec, siquid fricti ciceris probat et nucis emptor, §250aequis accipiunt animis donantve corona.
因为那些拥有马匹、父亲和财产的人会感到不快;而且,即使买烤鹰嘴豆和坚果的人赞许某事,他们也不会以宽容的心态接受它,或授予冠冕。
§251syllaba longa brevi subiecta vocatur Iambus, §252pes citus: unde etiam trimetris adcrescere iussit §253nomen iambeis, cum senos redderet ictus,
长音节跟在短音节之后被称为短长格,这是一个轻快的韵脚:因此,尽管它返回了六个拍击,且从头到尾都与自身相似,它还是让“双短长格三步格”这一名称附加于其上。
§254primus ad extremum similis sibi: non ita pridem, §255tardior ut paulo graviorque veniret ad auris, §256spondeos stabilis in iura paterna recepit
但不久前,为了让它稍微迟缓、更为庄重地传入耳中,宽容而耐心的短长格,将稳定的长长格接纳进其祖传的权利之中。
§257commodus et patiens, non ut de sede secunda §258cederet aut quarta socialiter.
然而,它并不会像同伴那样从第二或第四个位置上退让。
hic et in Acci §259nobilibus trimetris adparet rarus et Enni §260in scaenam missos cum magno pondere versus §261aut operae celeris nimium curaque carentis §262aut ignoratae premit artis crimine turpi.
这在阿基乌斯高贵的三步格中极少出现,并且压在恩纽斯带着巨大重量被送上舞台的诗句上,控诉着他们要么是工作过于迅速且缺乏细心,要么是艺术盲区,这是一种可耻的罪名。
§263non quivis videt inmodulata poemata iudex §264et data Romanis venia est indigna poetis.
并非任何裁判都能看出不合音律的诗篇,而罗马的诗人也得到了不应得的宽容。
§265idcircone vager scribamque licenter? an omnis
为此我就应当迷失自我,放任地写作吗?
§266visuros peccata putem mea, tutus et intra §267spem veniae cautus? vitavi denique culpam, §268non laudem merui.
还是我应该认为每个人都会看到我的过错,从而在宽容的期望中保持安全和谨慎? 总之,我只是避免了过错,并没有赢得称赞。
vos exemplaria Graeca §269nocturna versate manu, versate diurna.
你们应当用夜间的手和白天的手去翻阅希腊的典范。
§270at nostri proavi Plautinos et numeros et §271laudavere sales, nimium patienter utrumque, §272ne dicam stulte, mirati, si modo ego et vos
然而我们的祖先曾称赞普劳图斯的音律和机智,对这两者都抱以极大的耐心,更不用说愚蠢地赞赏。
§273scimus inurbanum lepido seponere dicto §274legitimumque sonum digitis callemus et aure.
如果我们知道如何将粗俗的话语与优美的措辞区分开来,并且用我们的手指和耳朵熟练掌握正统的音律。
§275ignotum tragicae genus invenisse Camenae §276dicitur et plaustris vexisse poemata Thespis, §277quae canerent agerentque peruncti faecibus ora.
据说泰斯庇斯发现了悲剧卡美娜的未知类型,并用马车运载着他的诗作,由脸上涂抹着酒糟的人来歌唱和表演。
§278post hunc personae pallaeque repertor honestae §279Aeschylus et modicis instravit pulpita tignis §280et docuit magnumque loqui nitique cothurno.
在他之后,面具和高贵长袍的发明者埃斯库罗斯用适度的梁木搭起舞台,并教会人们高谈阔论和穿着厚底靴阔步前进。
§281successit vetus his comoedia, non sine multa §282laude; sed in vitium libertas excidit et vim §283dignam lege regi: lex est accepta chorusque §284turpiter obticuit sublato iure nocendi.
古典喜剧继他们之后出现,获得了不少赞誉;但其自由却堕落为恶行,以及一种值得用法律来约束的暴力:法律被接受了,合唱队由于伤害他人的权利被剥夺,耻辱地沉默了。
§285nil intemptatum nostri liquere poetae §286nec minimum meruere decus vestigia Graeca §287ausi deserere et celebrare domestica facta §288vel qui praetextas vel qui docuere togatas.
我们的诗人们没有留下任何未曾尝试的事情,当他们敢于离开希腊人的足迹,歌颂祖国的功绩时,无论是创作历史悲剧还是罗马风喜剧,都赢得了不菲的荣誉。
§289nec virtute foret clarisve potentius armis §290quam lingua Latium, si non offenderet unum §291quemque poetarum limae labor et mora.
如果不是因为锉刀的劳苦和延迟让每一位诗人都感到厌烦,拉提乌斯在美德和辉煌的武器上绝不会比在语言上更强大。
vos, o §292Pompilius sanguis, carmen reprehendite, quod non §293multa dies et multa litura coercuit atque §294praesectum deciens non castigavit ad unguem.
你们,噢,蓬皮利乌斯的血脉啊,应该谴责那样一部诗作:它没有经过许多时日和多次涂改的约束,也没有十次校正到修剪完美的指甲那一级。
§295ingenium misera quia fortunatius arte §296credit et excludit sanos Helicone poetas §297Democritus, bona pars non unguis ponere curat, §298non barbam, secreta petit loca, balnea vitat.
因为德谟克利特相信天才比可怜的技巧更受命运眷顾,并将神智健全的诗人拒于赫利孔山之外,所以很大一部分人不在乎剪指甲,也不理会胡须,他们寻找僻静之所,避开公共浴场。
§299nanciscetur enim pretium nomenque poetae, §300si tribus Anticyris caput insanabile numquam §301tonsori Licino conmiserit.
因为如果一个人从未将他那连三个安提基拉也治不好的脑袋托付给理发师利基努斯,他就能获得诗人的代价和名声。
o ego laevus, §302qui purgor bilem sub verni temporis horam.
噢,愚蠢的我啊,竟然在春季即将来临之时去清除我的胆汁!
§303non alius faceret meliora poemata; verum §304nil tanti est.
否则没有人能写出更好的诗篇;但这并不值得。
ergo fungar vice cotis, acutum §305reddere quae ferrum valet exsors ipsa secandi;
因此,我将充当砥石的角色,它虽自身不具备切割能力,却能使铁器变得锋利。
§306munus et officium, nil scribens ipse, docebo, §307unde parentur opes, quid alat formetque poetam, §308quid deceat, quid non, quo virtus, quo ferat error.
我自己什么也不写,却要教授这一职责和任务:财富从何而来,是什么滋养并塑造了诗人,什么合宜,什么不合宜,美德将引向何方,谬误又会带来什么。
§309scribendi recte sapere est et principium et fons.
正确写作的原则和源泉在于明智。
§310rem tibi Socraticae poterunt ostendere chartae §311verbaque provisam rem non invita sequentur.
苏格拉底的著作能够向你展示题材,而词汇也会毫不勉强地跟随着预先审视过的题材。
§312qui didicit, patriae quid debeat et quid amicis, §313quo sit amore parens, quo frater amandus et hospes, §314quod sit conscripti, quod iudicis officium, quae §315partes in bellum missi ducis, ille profecto §316reddere personae scit convenientia cuique.
那些学会了应当对祖国和朋友尽什么义务、应当以何种爱去爱父母、兄弟和客人、元老院议员和裁判官的职责是什么、被派往战场的将军扮演什么角色的人,他确实知道如何赋予每个角色以相称的特征。
§317respicere exemplar vitae morumque iubebo §318doctum imitatorem et vivas hinc ducere voces.
我将命令有学识的模仿者去关注生活和道德的典范,并从那里汲取活生生的语言。
§319interdum speciosa locis morataque recte
有时,在格言上华美且道德描绘正确的戏曲

词汇与语法注释

  1. §241ausus — ausus 是半异态动词 audeo(敢于)的完成时分词(具有主动意义),修饰前一行省略的主语 quivis(任何人)。它在句中起状语作用,带有条件或让步的意味(“即使敢于尝试相同的事”)。
  2. §244me iudice — 由代词 me 和名词 iudice(iudex 的夺格)构成的无分词“绝对夺格”结构。在句中作为插入语,意为“在我看来”或“由我来裁判”。
  3. §256in iura paterna — 字面意思是“进入祖传的权利(公民权)”,此处指在音律中的占位权。这是一个比喻,指短长格接纳了长长格,使其在特定的音步位置上享有同等的格律权利。
  4. §290si non offenderet — 虚拟条件句,条件从句动词为 offenderet(未完成过去时虚拟式),结果从句动词为 foret(等同于 esset)。用于表达与过去或持续的事实相反的假设,即:如果诗人们不嫌弃推敲(锉刀)的劳苦,拉丁文学本会更加强大。
  5. §301purgor bilem — purgor 是被动语态(或中动/反身用法),将 bilem(胆汁,单数宾格)作为直接宾语。这是一种受希腊语影响的“保留宾格”(或关系宾格),意为“我清除(自己的)胆汁”。

引用这一段

贺拉斯, 诗艺 §241-319. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi006.humanitext-lat2:241-319

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。