禁绝随意的交合,赋予配偶以法律,建造城镇,将法律刻在木板上。
post hos insignis Homerus §402Tyrtaeusque mares animos in Martia bella §403versibus exacuit; dictae per carmina sortes §404et vitae monstrata via est et gratia regum §405Pieriis temptata modis ludusque repertus §406et longorum operum finis: ne forte pudori §407sit tibi Musa lyrae sollers et cantor Apollo.
在他们之后,高明的荷马与蒂尔泰乌斯用诗句激发起面对马尔斯战争的雄壮斗志;神谕通过诗歌被宣告,生活的道路被指明,君王的恩宠用皮埃里亚的格律被求得,娱乐被发现,漫长劳作的终点被带临:免得你恰好因为精通竖琴的缪斯和歌者阿波罗而感到羞愧。
§408natura fieret laudabile carmen an arte, §409quaesitum est: ego nec studium sine divite vena §410nec rude quid prosit video ingenium: alterius sic §411altera poscit opem res et coniurat amice.
值得称赞的诗歌是由天性还是由技巧写成,这一直是个疑问:我既看不出没有丰富才华的努力有何益处,也看不出粗糙的天性有何用处:因此,一者需求另一者的帮助,并友好地协作。
§412qui studet optatam cursu contingere metam, §413multa tulit fecitque puer, sudavit et alsit, §414abstinuit venere et vino; qui Pythia cantat §415tibicen, didicit prius extimuitque magistrum.
渴望在奔跑中达到心中目标的少年,从小忍受并做了许多,流汗,挨冻,禁绝女色与美酒;在皮提亚竞技中吹奏双簧管的乐手,也是先经过学习并畏惧过导师的。
§416nunc satis est dixisse 'ego mira poemata pango; §417occupet extremum scabies; mihi turpe relinqui est §418et quod non didici sane nescire fateri'.
如今,人们只要说:“我创作了奇妙的诗歌;让疥疮传染给最后一个人;对我来说,被落在后面并承认自己完全不知道未曾学过的东西是可耻的”就足够了。
§419ut praeco, ad merces turbam qui cogit emendas, §420adsentatores iubet ad lucrum ire poeta §421dives agris, dives positis in fenore nummis.
犹如召集群众购买商品的宣告员,富有的诗人命令奉承者们朝着利益走去,这位诗人富有土地,富有放贷出去的钱财。
§422si vero est, unctum qui recte ponere possit §423et spondere levi pro paupere et eripere artis §424litibus inplicitum, mirabor, si sciet inter- §425noscere mendacem verumque beatus amicum.
然而,如果真有一个人,他能够妥善地提供丰盛的宴席,并为没有信誉的穷人作保,将纠缠于棘手官司中的人解救出来,如果他能在幸福中学会辨别虚假的与真诚的朋友,我将会感到大为惊奇。
§426tu seu donaris seu quid donare voles cui, §427nolito ad versus tibi factos ducere plenum §428laetitiae;
无论你已经赠送或者想要赠送任何东西给谁,切莫将满怀喜悦的人带到专门为你作的诗句前;因为他会大喊:“太美了!
clamabit enim 'pulchre! bene! recte!'
太好了! 太正确了!
” 他会脸色发白,甚至还会因为这些友情从眼中流下泪珠,他会跳跃,会用脚捶地。
§431ut, qui conducti plorant in funere, dicunt §432et faciunt prope plura dolentibus ex animo, sic §433derisor vero plus laudatore movetur.
犹如在葬礼上被雇来哭泣的人,他们所说所做甚至比发自内心悲伤的人还要多,同样地,嘲弄者比真正的赞美者更容易被触动。
§434reges dicuntur multis urgere culillis §435et torquere mero, quem perspexisse laborent §436an sit amicitia dignus; si carmina condes, §437numquam te fallent animi sub vulpe latentes.
据说君王们会用许多杯盏强求,用纯酒拷问那些他们极力看穿的人,以确定对方是否配得上友谊;如果你创作诗歌,潜藏在狐狸外皮下的真实心思永远无法欺骗你。
如果你向昆蒂里乌斯朗读什么,他会说:“请修改这一处和那一处。
mulius te posse negares §440bis terque expertum frustra: delere iubebat §441et male tornatos incudi reddere versus.
”如果你拒绝,说自己徒劳尝试了两三次却无能为力,他就会命令你擦掉,并将粗糙车削的诗句送回铁砧。
§442si defendere delictum quam vertere malles, §443nullum ultra verbum aut operam insumebat inanem, §444quin sine rivali teque et tua solus amares.
如果你宁愿为过错辩护也不愿改正,他就不会再多费口舌或做无谓的努力,只能让你在没有竞争对手的情况下独自爱怜你自己和你的作品。
§445vir bonus et prudens versus reprehendet inertis, §446culpabit duros, incomptis adlinet atrum §447transverso calamo signum, ambitiosa recidet §448ornamenta, parum claris lucem dare coget, §449arguet ambigue dictum, mutanda notabit: §450fiet Aristarchus; non dicet 'cur ego amicum
一个善良且睿智的人会斥责无力的诗句,指责粗糙的诗句,在杂乱的诗句上横着笔涂上黑色的标记,剪除虚夸的装饰,强迫你给不够明晰的地方带来光亮,纠弹含糊不清的措辞,指出需要修改的地方:他会成为阿里斯塔科斯;他不会说:“我为什么要在琐事上得罪朋友?
”这些琐事,一旦被嘲笑且被不祥地接受,将会引向严重的祸害。
§453ut mala quem scabies aut morbus regius urget §454aut fanaticus error et iracunda Diana, §455vesanum tetigisse timent fugiuntque poetam §456qui sapiunt, agitant pueri incautique sequuntur.
犹如饱受恶性疥疮或黄疸困扰的人,或是受到狂热疯癫和暴怒的迪安娜困扰的人,那些聪明人害怕触碰并逃离这个疯狂的诗人,孩子们捉弄他,粗心的人们跟随他。
§457hic, dum sublimis versus ructatur et errat, §458si veluti merulis intentus decidit auceps §459in puteum foveamve, licet 'succurrite' longum §460clamet, 'io cives', non sit qui tollere curet.
这个人,一边喷吐着高尚的诗句,一边徘徊游荡,如果他像一个专注于抓捕乌鸫的捕鸟人一样,跌入了井里或陷阱里,哪怕他可以长时间大喊“救命”, “哦,公民们”,也不会有人关心要把他拉上来。
§461si curet quis opem ferre et demittere funem, §462'qui scis, an prudens huc se deiecerit atque §463servari nolit?' dicam siculique poetae
如果有人关心提供帮助并垂下绳子,我会说:“你怎么知道他不是故意跳到这里,并且不想被拯救呢?
§464narrabo interitum.
”然后我会讲述这位西西里诗人的死。
“恩培多克勒渴望被当作不朽的神,却冷淡地跳进了燃烧着的埃特纳火山。
sit ius liceatque perire poetis: §467invitum qui servat, idem facit occidenti.
让诗人们拥有死去的权利和自由吧:拯救不情愿被救之人,等同于杀死他。
他不仅做了一次这种事,而且,如果他被拉了回来,他现在也不可能成为一个正常人并放下对成名之死的渴望。
§470nec satis adparet, cur versus factitet, utrum §471minxerit in patrios cineres an triste bidental §472moverit incestus: certe furit ac velut ursus, §473obiectos caveae valuit si frangere clatros, §474indoctum doctumque fugat recitator acerbus; §475quem vero arripuit, tenet occiditque legendo,
我们也不太清楚他为什么要频繁写诗,是因为他在父亲的骨灰上小便,还是不洁地触犯了悲哀的避雷圣地:可以肯定的是他疯了,就像一只熊,如果它能够打破笼子的铁栅栏,这个刻薄的朗读者就会驱散无知的人和有学问的人;至于他抓住了谁,他就紧紧抱住并通过朗读杀死他,就像一只不吸满血就绝不放过皮肤的蛭。
§476non missura cutem, nisi plena cruoris, hirudo. '
”